Tại hội thảo lấy ý kiến do Viện Đào tạo Y học dự phòng và Y tế công cộng (Trường ĐHYHN) tổ chức sáng 27/3, nhiều vấn đề cốt lõi của đào tạo quản lý BV đã được chỉ ra, từ khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn đến yêu cầu cấp thiết phải chuẩn hóa năng lực đầu ra.
Ông Dương Huy Lương, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh Bộ Y tế, nêu một thực tế: Trong những lần kiểm tra, thẩm định tại các bệnh viện (BV), không ít giám đốc chuyên môn, giám đốc điều hành xuất trình khá nhiều chứng chỉ đào tạo quản lý BV, nhưng hỏi về các khái niệm cơ bản như quản lý rủi ro hay cách xác định, lựa chọn ưu tiên trong quản lý, thì không biết. Do đó Bộ Y tế đang sửa đổi các quy định liên quan để siết chặt chuẩn đầu ra.
Khoảng cách lớn giữa đào tạo và thực tiễn
GS.TS Lê Minh Giang, Viện trưởng Viện Đào tạo Y học dự phòng và Y tế công cộng (Trường ĐHYHN) – đơn vị chủ trì việc đổi mới chương trình đạo tạo sau đại học về quản lý BV – nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải đổi mới toàn diện chương trình theo hướng cập nhật, thực tiễn, có sự tham gia của người làm nghề, nhằm đáp ứng áp lực thay đổi mạnh mẽ của ngành y tế và kỳ vọng từ xã hội.
“Đây là một “cuộc đại phẫu” cần thiết để nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng đúng nhu cầu của hệ thống y tế” - GS Giang chia sẻ.
Theo GS Lê Minh Giang, khoảng cách giữa nội dung giảng dạy và thực tiễn ngày càng lớn khi các chuẩn mực quản trị y tế trên thế giới liên tục thay đổi, trong khi chương trình hiện hành khó cập nhật kịp thời.
Cùng với đó, sức ép từ xã hội và nhu cầu của người học – đặc biệt là các học viên sau đại học và cán bộ quản lý – ngày càng rõ rệt, đòi hỏi kiến thức mang tính thực tiễn và ứng dụng cao hơn. Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị xác định hệ thống BV tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt, càng đặt ra yêu cầu cấp bách về đào tạo nguồn nhân lực quản lý.
Do đó, cần thay đổi cấu trúc đào tạo theo hướng mở, tăng cường sự tham gia của các nhà quản lý BV “thực chiến” vào giảng dạy, thay vì chỉ dựa vào đội ngũ giảng viên học thuật, để nâng cao chất lượng đào tạo.
PGS.TS Nguyễn Thị Hoài Thu, Viện Đào tạo Y học dự phòng và Y tế công cộng, đưa ra kết quả nghiên cứu, đối sánh với các chương trình đào tạo quốc tế và khảo sát ý kiến từ nhà quản lý, nhà tuyển dụng…cho thấy vẫn tồn tại khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thực tế.
Một số nội dung chưa theo kịp chuyển đổi số, thiếu các học phần bắt buộc về đổi mới sáng tạo, quản lý thay đổi, trong khi hạn chế tính thực hành, chưa giúp học viên giải quyết các vấn đề cụ thể tại BV.
Đáng chú ý, các nhà tuyển dụng kỳ vọng người tốt nghiệp có thể “làm được việc ngay”, với các năng lực cốt lõi như lãnh đạo, quản lý nhân lực, quản lý chất lượng và an toàn người bệnh, phân tích dữ liệu, quản lý tài chính và rủi ro, cũng như am hiểu hệ thống pháp luật và công nghệ y tế.
Tái cấu trúc chương trình, đưa thực hành lên trung tâm
Trên cơ sở đó, nhóm nghiên cứu đã đề xuất tái cấu trúc chương trình theo hướng ứng dụng, lấy năng lực thực hành làm trung tâm, xây dựng hai định hướng chuyên sâu về quản lý chất lượng và lãnh đạo nhân lực, đồng thời tăng thời lượng thực hành lên trên 50%, gắn với các dự án thực tế tại bệnh viện.
Các nội dung mới như chuyển đổi số, ứng dụng AI, phân tích dữ liệu và quản lý thay đổi cũng được bổ sung nhằm đáp ứng yêu cầu quản trị bệnh viện hiện đại.
Theo PGS.TS Nguyễn Thị Hoài Thu, quá trình xây dưng chương trình đã được triển khai từ tháng 6/2025 với nhiều bước bài bản, nội dung theo hướng sát thực tiễn và phù hợp với yêu cầu của hệ thống y tế hiện nay.
Ông Dương Huy Lương đánh giá cao việc xây dựng khung chương trình, đồng thời nhận định chương trình có nhiều cải tiến rõ rệt so với trước, đặc biệt là việc chú trọng hơn đến yếu tố thực hành.
Với chương trình đào tạo quản lý bệnh viện, ông Lương cho rằng yêu cầu này càng cấp thiết, cần đưa vào các chỉ số đánh giá cụ thể, tăng cường bài tập và thực hành, đồng thời kiên quyết không cấp chứng chỉ nếu học viên không hoàn thành đầy đủ các học phần và module.
Ông Lương khẳng định Cục Quản lý Khám, chữa bệnh tiếp tục đồng hành, ủng hộ đơn vị đào tạo triển khai chương trình, nhằm cung cấp nguồn nhân lực quản lý chất lượng cho hệ thống y tế.
Tại hội thảo, đại diện hơn 30 BV công lập và tư nhân cũng đóng góp nhiều ý kiến, tập trung vào việc phát triển mô hình đào tạo linh hoạt, kết hợp trực tiếp và trực tuyến; bổ sung kỹ năng tổ chức, làm việc nhóm; thiết kế nội dung quản lý rủi ro theo từng vị trí việc làm.
Một số chuyên gia đề xuất nâng cấp tư duy quản trị theo chuẩn quốc tế, đồng thời kiểm soát chặt việc ứng dụng AI trong quản lý BV tránh lạm dụng. Bên cạnh đó, cần tăng cường đào tạo thực hành tại BV, trang bị kỹ năng xử lý sự cố, phản hồi tiêu cực và các tình huống truyền thông.
Kết luận hội thảo, GS Lê Minh Giang cho biết sẽ tiếp thu các ý kiến, đặc biệt là yêu cầu thực hành tại BV, tinh gọn học phần và linh hoạt hình thức đào tạo, nhưng vẫn đảm bảo chất lượng đầu ra.
