Tình trạng nguồn cung khí heli bị thắt chặt do các cuộc xung đột kéo dài tại Trung Đông đã bắt đầu gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến các chuỗi cung ứng công nghệ trên toàn thế giới. Theo các chuyên gia trong ngành, sự gián đoạn này đang khiến nhiều doanh nghiệp rơi vào tình trạng hỗn loạn khi phải nỗ lực tìm kiếm nguồn cung thay thế trong bối cảnh giá cả leo thang.
Heli là một thành phần không thể thiếu trong nhiều công đoạn sản xuất chất bán dẫn quan trọng. Kể từ khi cuộc khủng hoảng tại khu vực này bùng phát, giá của loại khí hiếm này đã tăng vọt lên mức kỷ lục, tạo ra một áp lực tài chính đè nặng lên các nhà sản xuất thiết bị điện tử và linh kiện kỹ thuật cao.
Heli vốn là một phụ phẩm của quá trình xử lý khí thiên nhiên và có nguồn gốc địa lý tập trung rất cao. Theo dữ liệu từ cơ quan khảo sát địa chất Mỹ, Qatar hiện đóng góp gần một phần ba tổng sản lượng heli toàn cầu với khoảng 63 triệu feet khối trong năm 2025.
Điều này biến quốc gia vùng Vịnh trở thành nhà sản xuất lớn nhất bên ngoài lãnh thổ Mỹ và là mắt xích không thể thay thế trong hệ sinh thái bán dẫn. Tại hội nghị Semicon China diễn ra ở Thượng Hải, ông Cameron Johnson từ công ty tư vấn Tidal Wave Solutions nhận định rằng sự thiếu hụt này là một mối lo ngại tuyệt đối đối với sự sống còn của các dây chuyền sản xuất. Ông cho biết các doanh nghiệp hiện có rất ít lựa chọn ngoài việc làm chậm sản lượng và ưu tiên cho các dòng sản phẩm thiết yếu nhất trong khi chờ đợi một giải pháp hòa bình nhanh chóng cho khu vực.
Sự khan hiếm heli kéo dài có thể buộc các nhà máy phải cắt giảm công suất, tạo ra hiệu ứng dây chuyền tiêu cực lên nhiều ngành công nghiệp khác từ ô tô đến điện thoại thông minh. Đại diện hãng VAT tại Trung Quốc chia sẻ rằng các xung đột không chỉ làm giảm nguồn cung mà còn gây ra tình trạng chậm trễ trong vận tải, khiến tác động càng trở nên tồi tệ hơn.
Nhiều công ty hiện đang ráo riết tìm kiếm các nguồn cung thay thế từ Mỹ để duy trì hoạt động. Không chỉ có heli, các nguyên liệu thô khác từ khu vực xung đột như Israel cũng đang gặp tình trạng giao hàng chậm, kéo dài thời gian chờ đợi của khách hàng cuối cùng. Tập đoàn khí công nghiệp Air Liquide của Pháp cũng đã đưa ra cảnh báo về tình trạng thiếu hụt heli trong ngắn hạn, phản ánh sự bất ổn chung của thị trường năng lượng và nguyên liệu toàn cầu.
Mối đe dọa này xuất hiện đúng vào thời điểm ngành công nghệ đang cố gắng phục hồi và mở rộng quy mô sau các đợt đứt gãy trước đó. Việc phụ thuộc quá lớn vào một khu vực địa lý nhạy cảm như Trung Đông đối với các loại khí đặc chủng đã bộc lộ những lỗ hổng chết người trong quản trị rủi ro của các tập đoàn đa quốc gia.
Nếu tình hình chiến sự không sớm hạ nhiệt, thế giới có thể phải đối mặt với một đợt tăng giá mới của các mặt hàng công nghệ tiêu dùng do chi phí sản xuất đầu vào không ngừng đội lên. Các nhà hoạch định chính sách và lãnh đạo doanh nghiệp đang đứng trước bài toán nan giải về việc đa dạng hóa nguồn cung và phát triển các công nghệ tiết kiệm hoặc tái chế heli để đảm bảo an ninh sản xuất trong dài hạn.
Theo Reuters
