Công an TP Hà Nội cảnh báo việc cài đặt, sử dụng Windows, Microsoft Office và các phần mềm máy tính không có bản quyền, bị bẻ khóa hoặc kích hoạt trái phép không chỉ tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thông tin mà còn có thể dẫn đến trách nhiệm pháp lý do xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Trong quá trình chuyển đổi số, Windows, Microsoft Office và nhiều phần mềm máy tính được sử dụng phổ biến tại các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân. Tuy nhiên, tình trạng sử dụng phần mềm không bản quyền vẫn diễn ra, trong đó có việc sử dụng các công cụ crack, key lậu hoặc activator để kích hoạt phần mềm trái phép.
Theo quy định, chương trình máy tính được bảo hộ quyền tác giả. Việc sao chép, cài đặt hoặc sử dụng phần mềm không được phép của chủ sở hữu quyền có thể bị xử lý theo quy định pháp luật.
Trước đó, việc sử dụng, cài đặt phần mềm không bản quyền đã nhiều lần bị cơ quan chức năng phát hiện, xử lý. Năm 2009, Thanh tra Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp PC15 Công an Hà Nội kiểm tra ba doanh nghiệp kinh doanh máy tính trên địa bàn, phát hiện sử dụng nhiều phần mềm không có bản quyền, trong đó có Windows XP và Microsoft Office. Một số đợt kiểm tra khác tại Hà Nội cũng ghi nhận doanh nghiệp vi phạm bản quyền phần mềm với giá trị lên tới hàng trăm triệu đồng, thậm chí hàng tỷ đồng
Đáng chú ý, thời gian gần đây, cơ quan công an liên tiếp khởi tố các vụ án liên quan đến hành vi xâm phạm quyền tác giả, trong đó có cả phần mềm máy tính. Ngày 11/6, Công an tỉnh Phú Thọ khởi tố vụ án hình sự về tội Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan liên quan đến việc cung cấp, cài đặt Windows và Microsoft Office không bản quyền.
Đây được xác định là vụ án hình sự đầu tiên trên cả nước liên quan đến hành vi xâm phạm bản quyền phần mềm máy tính.
Theo điều tra ban đầu, Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Sông Lam đã cung cấp 81 máy tính cho nhiều doanh nghiệp, đơn vị trên địa bàn Phú Thọ. Các máy được cài sẵn Windows và Microsoft Office có dấu hiệu sử dụng crack, key lậu hoặc công cụ kích hoạt trái phép.
Mở rộng xác minh, cơ quan công an phát hiện thêm 350 máy tính tại một cơ sở giáo dục có dấu hiệu tương tự. Số máy này được cung cấp bởi Công ty TNHH Hệ thống thông tin Athena Việt Nam và Công ty TNHH Giải pháp công nghệ Tek - Solution, đều có trụ sở tại Hà Nội.
Tổng cộng, cơ quan chức năng xác định 431 máy tính có dấu hiệu sử dụng hệ điều hành, phần mềm vi phạm bản quyền; thiệt hại ước tính có thể lên tới hàng chục tỷ đồng.
Vụ việc cho thấy việc cài sẵn phần mềm không bản quyền trên máy tính để cung cấp cho khách hàng không còn đơn thuần là câu chuyện “dùng phần mềm miễn phí”, mà có thể phát sinh trách nhiệm pháp lý khi hành vi đủ yếu tố cấu thành vi phạm theo quy định.
Theo Công an Hà Nội, trường hợp với hành vi xâm phạm quyền tác giả có đủ yếu tố cấu thành tội phạm theo Điều 225 Bộ luật Hình sự, cá nhân có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự; pháp nhân thương mại cũng có thể bị xử lý theo quy định.
Chủ động rà soát phần mềm đang sử dụng
Công an TP Hà Nội khuyến cáo các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người dân chủ động kiểm tra, rà soát bản quyền của các phần mềm đang cài đặt, sử dụng; không cài đặt, sử dụng phần mềm bị bẻ khóa, kích hoạt trái phép hoặc không rõ nguồn gốc.
Người dùng được khuyến cáo ưu tiên sử dụng phần mềm có bản quyền, được cung cấp qua các kênh hợp pháp. Các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp cần thường xuyên kiểm tra hệ thống máy tính, kịp thời gỡ bỏ phần mềm không rõ nguồn gốc hoặc không đáp ứng yêu cầu về bản quyền.
Việc sử dụng phần mềm hợp pháp không chỉ góp phần bảo vệ quyền, lợi ích của chủ thể quyền mà còn hạn chế nguy cơ mất an toàn thông tin, bảo đảm an toàn cho hệ thống công nghệ thông tin.
Thời gian tới, Phòng An ninh kinh tế - Công an TP Hà Nội tiếp tục phối hợp với các lực lượng chức năng tăng cường nắm tình hình, rà soát việc sử dụng phần mềm tại các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp; tập trung phát hiện, xử lý các cá nhân, tổ chức cung cấp, cài đặt, phát tán phần mềm trái phép, góp phần bảo đảm an ninh kinh tế, an ninh, trật tự trên địa bàn Thủ đô.
