Hội nghị Khoa học lần thứ XVI với chủ đề “Công nghệ tiên tiến và trí tuệ nhân tạo trong quản lý bệnh Nội tiết – Chuyển hóa” do Bệnh viện Nội tiết Trung ương tổ chức khai mạc hôm nay, 11/9 và kéo dài đến hết ngày 12/9, nhằm cập nhật những tiến bộ mới trong chẩn đoán, điều trị và quản lý các bệnh mạn tính, đồng thời bàn về khả năng đưa công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) vào thực hành y khoa.
Hội nghị có sự tham gia của các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Nội tiết – Đái tháo đường, Tim mạch, Điều dưỡng như GS.TS Trần Hữu Dàng, GS.TS Thái Hồng Quang, GS.TS Nguyễn Lân Việt, GS.TS Nguyễn Hải Thủy, PGS.TS Phan Hướng Dương…
Một trong những hướng ứng dụng đáng chú ý được đề cập tại hội nghị là sử dụng AI hỗ trợ sàng lọc, đánh giá nguy cơ ung thư tuyến giáp từ hình ảnh siêu âm.
Ông Vương Ánh Dương, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, cho biết một đề tài ứng dụng AI trên hình ảnh siêu âm nhân tuyến giáp đang được triển khai nhằm đáp ứng nhu cầu sàng lọc ung thư tuyến giáp ngày càng lớn, trong bối cảnh bệnh có xu hướng gia tăng, trẻ hóa nhưng nhân lực có kinh nghiệm về siêu âm và tế bào học tuyến giáp còn hạn chế.
Hệ thống được xây dựng trên hơn 30.000 hình ảnh siêu âm của hơn 10.000 bệnh nhân Việt Nam, đạt độ chính xác trên 80%, AUC khoảng 0,94. AI có thể phân tích hình ảnh theo thời gian thực, đưa ra mức nguy cơ ung thư để bác sĩ tham khảo trước khi quyết định, qua đó vừa hạn chế bỏ sót tổn thương nghi ngờ, vừa giảm các chỉ định chọc hút tế bào không cần thiết; thử nghiệm cho thấy có thể giảm hơn 21% các chỉ định này.
Ông Dương cũng cho biết AI đặc biệt hữu ích với những bác sĩ ít kinh nghiệm và có thể triển khai từ bệnh viện tuyến trung ương đến cơ sở khám, chữa bệnh tuyến dưới. Sau khi được nghiệm thu cấp Nhà nước, nhóm nghiên cứu dự kiến chuyển giao hệ thống cho các bệnh viện để hỗ trợ nâng cao chất lượng chẩn đoán và phát hiện sớm ung thư tuyến giáp.
AI giúp phát hiện sớm ung thư tuyến giáp
Ung thư tuyến giáp là một trong những bệnh được quan tâm tại hội nghị này trong bối cảnh nhu cầu khám, sàng lọc và phát hiện bệnh ngày càng lớn. Siêu âm đóng vai trò quan trọng trong đánh giá các nhân tuyến giáp, nhưng chất lượng chẩn đoán phụ thuộc đáng kể vào kinh nghiệm của người thực hiện.
Trong khi đó, nguồn nhân lực có kinh nghiệm về siêu âm tuyến giáp và tế bào học chưa đồng đều giữa các cơ sở y tế. Đây là khoảng trống mà các công cụ AI có thể tham gia hỗ trợ.
Theo hướng nghiên cứu được trình bày, AI có thể phân tích hình ảnh siêu âm, đưa ra đánh giá nguy cơ để bác sĩ tham khảo trước khi kết luận. Hệ thống được xây dựng từ dữ liệu thu thập tại một số bệnh viện, trong đó có Bệnh viện Nội tiết Trung ương, Bệnh viện Đại học Y Dược Huế và các bệnh viện nội tiết ở một số địa phương.
Đáng chú ý, nhóm nghiên cứu hướng tới khả năng tích hợp AI vào hệ thống lưu trữ và truyền hình ảnh y khoa của bệnh viện. Với những cơ sở chưa có hệ thống này, kết quả AI cũng có thể được hiển thị để bác sĩ tham khảo ngay trong quá trình siêu âm.
Cách tiếp cận này cho thấy AI không được đặt ở vị trí thay thế bác sĩ mà đóng vai trò như một lớp hỗ trợ trong quá trình ra quyết định. Bác sĩ vẫn là người đánh giá tổng thể, chỉ định xét nghiệm và đưa ra kết luận chuyên môn.
Từ điều trị từng bệnh sang quản lý toàn diện
Bên cạnh đó, hội nghị còn đi sâu vào nhiều vấn đề lớn của chuyên ngành Nội tiết – Chuyển hóa, từ đái tháo đường, béo phì, bệnh tuyến giáp, rối loạn lipid máu đến các bệnh lý tim mạch – thận liên quan.
Trong đó, cá thể hóa điều trị là xu hướng xuyên suốt. Với người bệnh đái tháo đường và béo phì, lựa chọn điều trị ngày càng dựa trên đặc điểm, nguy cơ và bệnh đồng mắc của từng người thay vì áp dụng một chiến lược giống nhau cho tất cả.
Ở ung thư tuyến giáp, cá thể hóa cũng được đặt ra trong lựa chọn phương pháp điều trị và kỹ thuật can thiệp, phù hợp với đặc điểm bệnh và nguy cơ của từng trường hợp.
Các phiên về hội chứng tim mạch – thận – chuyển hóa, tối ưu kiểm soát nguy cơ tim mạch, dấu ấn sinh học và biến chứng, bệnh đồng mắc ở người bệnh đái tháo đường cho thấy một xu hướng khác: thay vì điều trị từng bệnh riêng lẻ, người bệnh cần được quản lý trên tổng thể các yếu tố nguy cơ.
Điều này đặc biệt quan trọng với bệnh Nội tiết – Chuyển hóa, nhóm bệnh thường kéo dài nhiều năm và có thể đồng thời ảnh hưởng đến tim, thận, mạch máu và nhiều cơ quan khác. Điều trị vì thế không dừng ở kiểm soát một chỉ số xét nghiệm mà hướng tới giảm biến chứng và duy trì chất lượng cuộc sống lâu dài.
Công nghệ phải đi cùng chuyên môn
Một phiên chuyên đề riêng về “Công nghệ tiên tiến – trí tuệ nhân tạo và chăm sóc bệnh mạn tính” đặt AI trong bối cảnh rộng hơn, không chỉ hỗ trợ chẩn đoán mà còn có thể tham gia vào quá trình theo dõi và quản lý người bệnh lâu dài.
Khả năng xử lý lượng lớn dữ liệu y tế, nhận diện nguy cơ, phân tích hình ảnh và hỗ trợ bác sĩ theo dõi diễn biến bệnh mở ra nhiều cơ hội cho quản lý bệnh mạn tính. Tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ trong y tế cũng đòi hỏi quy trình kiểm soát chặt chẽ, bảo đảm an toàn và xác định rõ trách nhiệm chuyên môn.
Bên cạnh các phiên chuyên ngành, hội nghị còn có các nội dung về điều dưỡng trong chăm sóc và theo dõi bệnh mạn tính, ngoại khoa và can thiệp trong bệnh lý nội tiết, chẩn đoán và dấu ấn sinh học, cũng như các vấn đề về sức khỏe giới tính trong bệnh nội tiết.
