Sáng 5/1, TAND TP Hà Nội mở phiên tòa xét xử sơ thẩm đối với nhóm bị cáo sản xuất và bán sữa giả trị giá hàng nghìn tỷ đồng xảy ra tại Công ty Cổ phần Z Holding.
Bị cáo Hoàng Quang Thịnh, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc Công ty Z Holding và 2 Phó tổng giám đốc Nguyễn Văn Minh, La Khắc Minh bị đưa ra xét xử với 3 tội là Sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm; Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng; Rửa tiền.
15 người còn lại bị xét xử về các tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng hoặc Sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm.
Trước bục khai báo, bị cáo Hoàng Quang Thịnh thừa nhận nội dung truy tố của Viện kiểm sát là đúng.
Bị cáo khai Công ty Z Holding là “công ty tổng” với hơn 20 công ty con và hệ thống hộ kinh doanh trực tiếp bán hàng. Thịnh góp 42% vốn, Nguyễn Văn Minh 31% và La Khắc Minh 26%.
Về vai trò, Thịnh là Tổng giám đốc nên quản lý chung, trong đó có hoạt động về tài chính. Tuy nhiên, bị cáo cho rằng bản thân không trực tiếp quản lý, theo dõi công việc sản xuất của nhà máy Công ty Nature Made - đơn vị sản xuất sữa giả.
Tháng 9/2024, bị cáo nhận được thông tin có một số sản phẩm do Nature Made sản xuất không đạt chất lượng. "Khi nhận được thông báo, bị cáo rất ngạc nhiên vì luôn nghĩ mọi việc điều đang rất tốt, chuẩn chỉ. Những người làm việc tại Nature Made đều có chuyên môn, làm việc lâu năm", bị cáo Thịnh khai và cho biết ngay sau đó đã tổ chức cuộc họp online khẩn để hỏi về vấn đề này.
Tại cuộc họp, bị cáo Thịnh đã đưa ra 2 giải pháp, một là không giữ vị nữa mà phải làm chuẩn. Hai là sản phẩm như nào cần phải đăng ký lại hồ sơ cho chuẩn, đồng thời tạm dừng sản xuất các sản phẩm không đạt chuẩn.
Khi HĐXX chất vấn về việc có chỉ đạo thu hồi sản phẩm đã đưa ra thị trường hay không, bị cáo Hoàng Quang Thịnh cho biết ban đầu không nhận thức được mức độ nghiêm trọng của hành vi. Sau khi ý thức được sản phẩm có rủi ro và vi phạm pháp luật, khoảng 2–3 tháng sau, bị cáo mới chỉ đạo thu hồi và tiêu hủy số sản phẩm này.
Khu HĐXX nhắc lại rằng sau cuộc họp, nhà máy vẫn tiếp tục sản xuất theo công thức cũ, Thịnh trình bày do phát sinh thêm một đơn đặt hàng. Dù trước đó ban lãnh đạo đã thống nhất tạm dừng sản xuất để hoàn thiện hồ sơ đăng ký, bị cáo vẫn đồng ý “đặc cách” duyệt một đơn hàng, khẳng định các sản phẩm khác đã dừng.
Thịnh khai do không trực tiếp điều hành nhà máy nên không nắm rõ việc sản xuất có tiếp diễn hay không. Tuy nhiên, thực tế đơn hàng này vẫn được sản xuất theo công thức cũ và đưa ra thị trường.
"Bản thân gia đình, các con của bị cáo sáng, chiều đều uống sữa do bị cáo sản xuất, suốt 2 - 3 năm, ngoài ra có bạn bè, người thân, cháu ruột cũng đều dùng. Sản phẩm Hiup không đạt 70% chất lượng như công bố, chứ không có thành phần gây độc hại", bị cáo Thịnh nói và thừa nhận bản thân sai nhưng không xuất phát từ việc cố tình bất chấp tìm kiếm lợi nhuận. Nếu sản phẩm không tốt bị cáo sẽ không bao giờ để gia đình và người thân sử dụng. Sữa có nhiều thành phần hàm lượng không đạt nhưng không có chất độc hại
Chủ tọa cho hay quy định pháp luật đã nêu rất rõ về hàng giả, không nhất thiết phải độc hại mới là hàng giả.
Tuy nhiên cáo trạng xác định thông qua Công ty Nature Made, Thịnh, Văn Minh, Khắc Minh đã chỉ đạo, tổ chức sản xuất, buôn bán hàng giả với quy mô đặc biệt lớn; chỉ đạo xây dựng công thức không đúng với hồ sơ tự công bố và đăng ký công bố sản phẩm.
Các bị cáo đã bỏ bớt, thay thế thành phần nguyên liệu nhằm giảm chi phí sản xuất, tăng lợi nhuận, xây dựng mạng lưới tiêu thụ theo mô hình có tính hệ thống, phân tầng theo tổ chức trưởng nhóm, phó nhóm bán hàng cho đến các nhân viên bán hàng,...
Không chỉ thế, các bị cáo còn chỉ đạo việc xây dựng mạng lưới tiêu thụ sữa giả theo mô hình có tính hệ thống, phân tầng theo tổ chức trưởng nhóm, phó nhóm bán hàng cho đến các nhân viên bán hàng và chủ yếu tiêu thụ thông qua hình thức kinh doanh trực tuyến...
Tổng doanh thu của các công ty thuộc hệ thống Công ty Z Holding thông qua hoạt động sản xuất, buôn bán hàng hóa là hơn 6.695 tỷ đồng.
Theo kết luận giám định xác định 26 sản phẩm là hàng giả, doanh thu có giá trị hơn 2.436 tỷ đồng; thu lợi bất chính số tiền gần 150 tỷ đồng
Tiền thu được, bị cáo Thịnh hưởng lợi 63,2 tỷ đồng, hai phó giám đốc Văn Minh hưởng 46 tỷ, còn bị cáo Khắc Minh nhận 40 tỷ. Số còn lại chia cho những người khác và trích vào các loại quỹ của Công ty Z Holding.
Ngoài hành vi này, bộ ba lãnh đạo Z Holding còn bị cáo buộc che giấu hơn 7.825 tỷ đồng doanh thu thực tế, gây thiệt hơn 1.633 tỷ đồng về thuế cho Nhà nước. Nhóm này còn Rửa tiền 83 tỷ đồng dưới vỏ bọc là quỹ đầu tư, giao dịch cổ phần, mua bán bất động sản.
Tại tòa, bị cáo Thịnh thừa nhận việc biết về chủ trương dùng hai sổ sách, che giấu lợi nhuận, nhưng cũng như với cáo buộc sản xuất sữa giả, tổng giám đốc này nói sai phạm xuất phát từ việc thành công đến quá nhanh, khi cả công ty và những lãnh đạo trẻ tuổi như mình còn chưa đủ tri thức.
Bị cáo khai ban đầu cũng biết là sai, nhưng công ty phát triển quá nhanh nên quyết tâm từ 2023 sẽ làm lại cho chuẩn chỉnh nhưng năng lực và tri thức không theo kịp. Bị cáo đã làm sai muốn sửa nhưng không đủ năng lực.