Đại dịch Covid-19 và cuộc xung đột tại Ukraine đã phơi bày tầm quan trọng chiến lược của công nghệ in 3D trong việc nhanh chóng sản xuất các thiết bị bảo hộ hay linh kiện máy bay không người lái. Tuy nhiên các nhà phân tích nhận định rằng châu Âu đang đối mặt với rủi ro bị Trung Quốc bỏ xa nếu không thay đổi tư duy về lĩnh vực này.
Trong khi Bắc Kinh đã đưa in 3D vào chiến lược quốc gia mang tên Made in China 2025, các nhà lãnh đạo châu Âu vẫn chỉ coi đây là một lĩnh vực công nghệ mới nổi thay vì một tài sản công nghiệp chiến lược. Sự hỗ trợ tại lục địa già hiện mới chỉ tập trung vào kinh phí nghiên cứu mà chưa chú trọng đúng mức đến việc mở rộng quy mô công nghiệp hay tạo ra các đòn bẩy kích cầu thị trường.
In 3D còn được gọi là sản xuất bồi đắp hoạt động dựa trên việc xếp chồng từng lớp vật liệu để tạo ra các mô hình ba chiều từ vũ khí, nhà cửa cho đến thực phẩm. Hiện tại thị trường máy in 3D để bàn đang bị thống trị bởi các doanh nghiệp được nhà nước Trung Quốc hỗ trợ tài chính mạnh mẽ.
Ông Josef Prusa, người sáng lập Prusa Research tại Cộng hòa Séc, cho biết doanh nghiệp của ông là một trong số ít những cái tên còn trụ lại ở phương Tây khi nhiều đối thủ đã phá sản trong 5 năm qua. Ông chỉ trích việc các công ty Trung Quốc bán máy in với giá thấp hơn cả chi phí linh kiện nhờ vào các khoản trợ cấp chính phủ, tạo ra một môi trường cạnh tranh không lành mạnh và thiếu bình đẳng.
Số liệu từ công ty tư vấn thị trường Context đã minh chứng cho sự thống trị tuyệt đối của Trung Quốc trong phân khúc máy in để bàn. Prusa Research là đại diện duy nhất ngoài Trung Quốc lọt vào nhóm 5 nhà sản xuất hàng đầu thế giới, đứng sau những cái tên như Bambu Lab hay Creality.
Trong quý 3 năm 2025, có tới 94% số máy in 3D xuất xưởng trên toàn cầu đến từ các nhà cung cấp Trung Quốc. Điều này gây lo ngại về an ninh chuỗi cung ứng khi ngay cả quân đội Anh cũng từng phải sử dụng máy in 3D do Trung Quốc sản xuất trong các cuộc tập trận tại Kenya, làm dấy lên cảnh báo về lỗ hổng an ninh mạng và sự lệ thuộc vào công nghệ nước ngoài.
Trước tình hình đó, Hiệp hội Công nghệ Sản xuất Châu Âu đã khởi xướng sáng kiến AM-Europe nhằm tập hợp hơn 700 công ty in 3D để thúc đẩy một chiến lược phối hợp chung. Các chuyên gia chính sách tại Brussels nhấn mạnh rằng châu Âu cần tích hợp sản xuất bồi đắp vào các chính sách mua sắm công và khung pháp lý dân sự kết hợp quân sự.
Việc coi in 3D là một thị trường ngách thay vì đầu tư quy mô lớn sẽ khiến châu Âu bỏ lỡ bước nhảy vọt tiếp theo trong việc tái thiết lập chuỗi cung ứng và khả năng sẵn sàng chiến đấu. Công nghệ này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng phục hồi hạ tầng, hệ thống giao thông và cả mạng lưới y tế quốc gia.
Dù vậy các chuyên gia cho rằng vẫn chưa quá muộn để châu Âu lật ngược tình thế trong phân khúc in 3D công nghiệp vốn đòi hỏi sự kiểm soát nghiêm ngặt về tiêu chuẩn kỹ thuật. Các thị trường cuối như hàng không vũ trụ và quốc phòng thường ưu tiên các nhà cung cấp nội địa vì lý do an ninh.
Sự phát triển thần tốc của công nghệ cũng cho phép các hãng máy in nhỏ hơn cải thiện độ chính xác và đa dạng hóa vật liệu để cạnh tranh sòng phẳng với các hệ thống công nghiệp lớn. Đối với những nhà sản xuất như Josef Prusa, chìa khóa để tồn tại không phải là những khoản tiền hỗ trợ miễn phí, mà là một sân chơi công bằng để các sản phẩm chất lượng thực sự có cơ hội dẫn dắt thị trường toàn cầu.
Theo Nikkei Asia
