Ấn phẩm chính thức của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) cho biết nước này đã phát triển một hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ điều phối nhiệm vụ cho các máy bay tiếp dầu trên không, giúp tối ưu hóa hoạt động tiếp nhiên liệu nhằm nâng cao hiệu quả và độ an toàn.
Hệ thống này, được gọi là “Hệ thống quản lý khu vực tiếp dầu trên không” (Aerial Refuelling Area Management System), đã được đưa vào sử dụng trong các đợt huấn luyện từ cuối năm 2025. Hệ thống có khả năng giám sát tình hình không phận theo thời gian thực, sử dụng các thuật toán tích hợp để tự động tính toán mức nhiên liệu của toàn bộ máy bay tham gia trong khu vực.
Từ đó, hệ thống sẽ tạo ra phương án ghép cặp tối ưu giữa máy bay tiếp dầu và máy bay chiến đấu, dựa trên lượng nhiên liệu, khả năng chịu tải của không phận và thời gian bay của từng máy bay.
Phát biểu với PLA Daily, sĩ quan không quân Yu He – người tham gia phát triển hệ thống – cho biết: “Chương trình ‘phân bổ nhiệm vụ thông minh’ đưa ra các giải pháp khoa học và hiệu quả cao, cho phép tối đa hóa hiệu quả tiếp dầu trên không.”
Ông cũng cho biết trước đây, quá trình ghép cặp diễn ra gần như “ngẫu nhiên”, khi máy bay tiếp dầu bay chờ còn phi công chiến đấu thường chọn chiếc gần nhất. Điều này thường gây tắc nghẽn, khiến một số máy bay tiếp dầu bị quá tải trong khi những chiếc khác không được sử dụng.
Báo cáo nhận định: “Mô hình tiếp – nhận nhiên liệu ngẫu nhiên trước đây đã trở thành điểm yếu nghiêm trọng hạn chế hiệu quả chiến đấu và không còn phù hợp với yêu cầu chiến trường tương lai… Nhờ hệ thống mới, hiệu quả tiếp dầu trên không đã được cải thiện rõ rệt.”
Trước giữa thập niên 2020, PLA chỉ sở hữu một lực lượng máy bay tiếp dầu rất hạn chế, với 3 chiếc Il-78M có nguồn gốc từ Liên Xô là các máy bay chuyên dụng duy nhất. Việc triển khai máy bay tiếp dầu YY-20 – bắt đầu huấn luyện sẵn sàng chiến đấu từ cuối năm 2022 – đã đánh dấu bước chuyển dịch quan trọng.
YY-20 được phát triển từ máy bay vận tải quân sự cỡ lớn Y-20, hiện là một trong những máy bay vận tải quân sự lớn nhất đang được sản xuất. Loại máy bay này ngày càng đóng vai trò trung tâm trong việc hỗ trợ các chiến dịch tầm xa, và việc tích hợp hệ thống AI mới được kỳ vọng sẽ tiếp tục nâng cao năng lực này.
Ngay cả khi không có hỗ trợ tiếp dầu, các tiêm kích Trung Quốc trung bình vẫn có tầm bay xa hơn so với nhiều đối thủ phương Tây, cho phép triển khai các nhiệm vụ tầm xa mà không cần tiếp nhiên liệu trên không.
Ví dụ, tiêm kích thế hệ 5 J-20 được cho là có tầm hoạt động gấp khoảng hai lần so với tiêm kích hiện đại nhất của phương Tây là F-35.
Theo MW
