Lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn hôm thứ Ba tấn công 4 thành phố ở miền Nam Arab Saudi, đồng minh của Mỹ, khiến hơn 70 người bị thương và làm một số cơ sở dầu mỏ bốc cháy. Đây dường như là bước mở rộng đáng kể của cuộc chiến Trung Đông kéo dài 6 tháng.
Houthi, lực lượng kiểm soát phần lớn các khu vực đông dân của Yemen, trong đó có thủ đô, tuyên bố đã tiến hành một chiến dịch quy mô lớn nhằm sâu vào lãnh thổ Saudi Arabia.
Lực lượng này cho biết đã sử dụng máy bay không người lái và tên lửa tấn công một căn cứ không quân Arab Saudi tại thành phố Khamis Mushair ở miền Nam, đồng thời nhắm vào các mục tiêu thuộc công ty dầu mỏ quốc doanh Arab Saudi tại các khu vực lân cận Abha, Najran gần biên giới Yemen và Jazan, một cảng lớn bên bờ Biển Đỏ.
Giới chức Aram Saudi xác nhận các vụ cháy xảy ra tại những địa điểm trên và cho biết trong số 73 người bị thương có cả phụ nữ và trẻ em. Số thương vong được báo cáo ở mức cao cho thấy đây có thể là một trong những cuộc tấn công lớn nhất nhằm vào Arab Saudi kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự chống Iran hồi tháng 2.
Hình ảnh được xác nhận về hậu quả các cuộc tấn công tại những thành phố Arab Saudi chưa lập tức xuất hiện. Houthi công bố hình ảnh một vụ nổ mà lực lượng này nói là nhằm vào các xe tải của Arab Saudi tại khu vực biên giới ở một địa điểm khác.
Sau một tháng tương đối yên ắng trong tháng 8, giao tranh tại vùng Vịnh đã tái diễn khi Iran và Mỹ tiếp tục đấu hỏa lực, kéo giá dầu thế giới trở lại những mức chưa từng thấy kể từ tháng 7. Giá dầu Brent tăng hơn 2% trong ngày thứ Ba, vượt mốc 99 USD/thùng.
Các cuộc tấn công của Houthi nhằm vào khu vực tây nam Arab Saudi có thể khiến tác động kinh tế toàn cầu của cuộc chiến trở nên nghiêm trọng hơn, khi nguồn cung năng lượng Trung Đông có nguy cơ bị gián đoạn tại một khu vực nằm ngoài eo biển Hormuz đang bị phong tỏa.
Arab Saudi đã dẫn đầu liên minh Arab chiến đấu chống Houthi tại Yemen trong hơn một thập niên. Giao tranh đã lắng xuống trong những năm gần đây, nhưng lệnh ngừng bắn tại Yemen hiện đã đổ vỡ, trong khi Houthi đe dọa hoạt động hàng hải tại cửa ngõ Biển Đỏ.
"Vùng loại trừ hàng hải"
“Liên minh sẽ tiến hành mọi biện pháp tác chiến cần thiết để răn đe lực lượng dân quân khủng bố này và kiên quyết đối phó với cách tiếp cận thù địch của họ”, Đại tá Turki al-Malki, người phát ngôn của liên minh do Saudi Arabia dẫn đầu, tuyên bố trên X.
Người phát ngôn Houthi Yahya Saree cáo buộc Riyadh làm leo thang chiến sự bằng các cuộc không kích nhằm vào Yemen, đồng thời tuyên bố Houthi sẽ đáp trả.
Cuộc chiến tại vùng Vịnh đã trở thành một màn đấu ý chí giữa Mỹ và Iran, trong đó mỗi bên hy vọng sức ép kinh tế từ các lệnh phong tỏa đối đầu sẽ buộc bên kia phải nhượng bộ.
Washington đang tìm cách tăng lượng dầu cung cấp cho thị trường thế giới bằng cách hướng dẫn tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz ở cửa ngõ vùng Vịnh, đồng thời tìm cách cắt đứt xuất khẩu của Iran bằng một lệnh phong tỏa được thiết lập ngay bên ngoài eo biển.
Tehran đã công bố các biện pháp mới nhằm phong tỏa eo biển, đồng thời cho biết sẽ sớm công bố chi tiết về một “vùng loại trừ hàng hải” kéo dài từ khu vực rìa ngoài của lệnh phong tỏa do Mỹ thiết lập, qua eo biển Hormuz và vào sâu trong vùng Vịnh.
Cuối tuần qua, Washington đã nổ súng nhằm vào các tàu chở dầu Iran để trả đũa việc Iran tấn công các tàu chiến Mỹ. Tehran cho biết đã sử dụng những tên lửa đạn đạo mới, có năng lực mạnh hơn, để tấn công các tàu Mỹ.
“Trong những ngày gần đây, Washington đã nhận được một cảnh báo rõ ràng từ các tên lửa mới của Iran”, Mohsen Rezaei, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, viết trên X.
“Chiến tranh kinh tế sẽ được đáp trả bằng một vùng loại trừ hàng hải trên toàn Vịnh Ba Tư, kéo dài tới khu vực phong tỏa. Tư thế tác chiến đối với các tàu chiến và căn cứ Mỹ đã được điều chỉnh về căn bản”, ông Rezaei nói.
Bất chấp các đợt tấn công dữ dội của Mỹ đã làm suy giảm năng lực quân sự thông thường của Iran và gây thêm sức ép lên nền kinh tế vốn đang gặp nhiều khó khăn, Tehran vẫn sở hữu tên lửa và máy bay không người lái có khả năng đe dọa các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz, đồng thời từng được sử dụng để tấn công các căn cứ quân sự Mỹ rải khắp khu vực.
Trước chiến tranh, khoảng 1/5 lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng được vận chuyển trên toàn cầu đi qua eo biển Hormuz.
Giao tranh đã gây ra tình trạng thiếu hụt dầu thô trên toàn cầu, nhưng nghiêm trọng hơn là sự thiếu hụt các loại nhiên liệu được sản xuất từ dầu sau quá trình lọc hóa.
Giá bán lẻ dầu diesel tại Mỹ hiện đã lập kỷ lục, với mức trung bình trên 5,90 USD/gallon, gây thêm sức ép lên triển vọng chính trị của đảng Cộng hòa và Tổng thống Donald Trump.
“Giá dầu sẽ giảm mạnh, giống như mọi thứ khác đang giảm (nhưng còn mạnh hơn nữa!), khi chúng ta CHIẾN THẮNG cuộc chiến với Iran. 3 USD/gallon, và cuối cùng sẽ xuống dưới 2 USD/gallon. Tất cả sẽ diễn ra nhanh chóng, và Iran sẽ không bao giờ có vũ khí hạt nhân”, ông Trump viết trên mạng xã hội.
Theo Reuters
