Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa ban hành kết luận, đề nghị truy tố 31 người là lãnh đạo, cán bộ Công ty TNHH Khoáng sản và luyện kim Việt Trung (VTM), Tổng công ty Thép Việt Nam (VNS), một số doanh nghiệp và cựu lãnh đạo tỉnh Lào Cai.
Trong đó, hai cựu lãnh đạo tỉnh Lào Cai là ông Lê Ngọc Hưng, nguyên Phó chủ tịch UBND tỉnh, và Đỗ Trường Giang, nguyên Giám đốc Sở Công Thương, cùng bị cáo buộc phạm tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
Theo kết luận điều tra của Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an, sau khi mua được quặng sắt với giá thấp, nhiều doanh nghiệp không chỉ tiêu thụ trong nước mà còn tìm cách xuất khẩu để hưởng lợi nhuận cao hơn. Để được cấp hạn ngạch xuất khẩu, các doanh nghiệp đồng loạt gửi văn bản đề nghị UBND tỉnh Lào Cai và Bộ Công Thương xem xét.
Quá trình điều tra xác định, thay vì thực hiện theo đúng quy định, nhiều chủ doanh nghiệp đã tìm đến những người có quan hệ với lãnh đạo địa phương để nhờ tác động.
Cụ thể, một số doanh nghiệp thông qua bà Trần Bích Long, nguyên Phó giám đốc Công ty Hoàng Lan (em vợ một cố bí thư Tỉnh ủy Lào Cai), và Nguyễn Ngọc Khiêm, nguyên Phó giám đốc một công ty dịch vụ, đề nghị ông Lê Ngọc Hưng, khi đó là Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai, và ông Đỗ Trường Giang, Giám đốc Sở Công Thương, tạo điều kiện để tỉnh có văn bản đề nghị Bộ Công Thương cấp hạn ngạch xuất khẩu quặng.
Kết luận điều tra cho rằng ông Hưng và ông Giang đã đồng ý. Sau đó, ông Giang chỉ đạo cấp dưới không kiểm tra nhu cầu tiêu thụ quặng trong nước cũng như điều kiện xuất khẩu của doanh nghiệp nhưng vẫn tham mưu, dự thảo tờ trình để UBND tỉnh ký văn bản gửi Bộ Công Thương.
Theo kết luận điều tra, đầu năm 2019, Nguyễn Duy Nghiệp, Giám đốc Công ty An Bình, nhờ Lê Xuân Định (làm nghề xem phong thủy) đứng ra lo thủ tục mua quặng của Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (VTM) để xuất khẩu.
Theo cơ quan điều tra, sau khi nhận hơn 120.000 USD và 10 tỷ đồng từ doanh nghiệp, Định thỏa thuận với Nguyễn Ngọc Khiêm chi 100.000 USD để xin hạn ngạch xuất khẩu.
Do có quan hệ thân thiết với ông Nguyễn Văn Vịnh, khi đó là bí thư tỉnh Lào Cai, Khiêm đã gặp ông Vịnh để đề nghị hỗ trợ về chủ trương. Kết luận điều tra xác định ông Vịnh chỉ đồng ý về mặt chủ trương như đối với các doanh nghiệp khác, không nhận tiền, không chỉ đạo hay tác động cấp dưới thực hiện sai phạm.
Tuy nhiên, do biết Khiêm có mối quan hệ gần gũi với bí thư Tỉnh ủy, ông Lê Ngọc Hưng và ông Đỗ Trường Giang đã đồng ý tạo điều kiện để Công ty An Bình được cấp hạn ngạch xuất khẩu.
Trước khi ra về, Khiêm đưa cho ông Hưng 100 triệu đồng và ông Giang 50 triệu đồng. Sau đó, dù không kiểm tra các điều kiện theo quy định, Sở Công Thương vẫn tham mưu để UBND tỉnh có văn bản đề nghị Bộ Công Thương cấp hạn ngạch. Ngày 20/12/2019, Công ty An Bình được chấp thuận xuất khẩu quặng.
Khi doanh nghiệp được cấp hạn ngạch, Lê Xuân Định tiếp tục đưa cho Khiêm 4 tỷ đồng và thêm 250 triệu đồng để tiếp tục tác động khi việc xuất khẩu bị tạm dừng.
Cơ quan điều tra xác định Khiêm đã ba lần nhận tổng cộng 4,25 tỷ đồng và 100.000 USD. Sau khi đưa 150 triệu đồng cho hai lãnh đạo tỉnh, Khiêm hưởng lợi khoảng 4,1 tỷ đồng và 100.000 USD, tương đương hơn 6,1 tỷ đồng.
Ngoài Công ty An Bình, nhiều doanh nghiệp khác như Việt Phát, Minh Đức, Tây Giang Bắc Kạn, Lan Anh, Tố Như... cũng được xác định đã đưa tiền "cảm ơn" sau khi được tạo điều kiện cấp hạn ngạch xuất khẩu.
Theo kết luận điều tra, tổng số tiền ông Lê Ngọc Hưng nhận là 355 triệu đồng, còn ông Đỗ Trường Giang nhận 500 triệu đồng.
Cơ quan điều tra cho rằng hành vi của hai cựu lãnh đạo tỉnh và sở của Lào Cai đã vi phạm quy định của Bộ Công Thương về quản lý xuất khẩu khoáng sản, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến công tác quản lý tài nguyên khoáng sản của Nhà nước.
