Lực lượng Mỹ và Iran tiếp tục các đợt tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái quy mô lớn trong hôm 12/7, khi Tehran tuyên bố một lần nữa đóng eo biển Hormuz và mở rộng các cuộc tập kích nhằm vào các cơ sở quân sự của Mỹ tại nhiều quốc gia Vùng Vịnh.
Đây là diễn biến mới nhất trong chuỗi tấn công trả đũa giữa hai bên, đồng thời cho thấy xung đột đang leo thang cả về cường độ lẫn phạm vi. Các cuộc tấn công đã lan tới Qatar – quốc gia đang đóng vai trò trung gian hòa giải – trong khi UAE cũng xác nhận hệ thống phòng không phải đánh chặn tên lửa và UAV được cho là phóng từ Iran.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết quân đội nước này bắt đầu mở thêm các đợt không kích từ 17h ngày 12/7 (giờ miền Đông nước Mỹ), với mục tiêu làm suy giảm năng lực của Iran trong việc tấn công các tàu thương mại qua eo biển Hormuz.
Trong cuộc trả lời ngắn với Reuters, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ đang giành ưu thế trên chiến trường. "Chúng tôi đang đánh họ rất mạnh", ông nói.
Trong khi đó, truyền thông Iran đưa tin nhiều vụ nổ và các cuộc tấn công bằng tên lửa đã xảy ra quanh cảng Bandar Abbas – nơi đặt nhiều căn cứ quân sự chiến lược kiểm soát eo biển Hormuz – cùng đảo Qeshm gần đó.
Diễn biến mới khiến triển vọng của thỏa thuận tạm thời giữa Mỹ và Iran ký hồi tháng trước nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua Hormuz và tiếp tục đàm phán trong 60 ngày gần như rơi vào bế tắc. Trước đó, ông Trump đã nhiều lần tuyên bố lệnh ngừng bắn không còn hiệu lực, dù vẫn để ngỏ khả năng nối lại đối thoại.
Cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran từ cuối tháng 2 đến nay đã làm gia tăng bất ổn tại Vùng Vịnh, đẩy giá năng lượng thế giới tăng mạnh và làm dấy lên lo ngại về lạm phát toàn cầu. Giá xăng tăng cũng được xem là vấn đề nhạy cảm đối với Tổng thống Trump trước cuộc bầu cử Quốc hội Mỹ vào tháng 11.
Dồn dập các cuộc tấn công
Iran tiếp tục khẳng định sẽ kiểm soát hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz và yêu cầu các tàu phải được nước này cấp phép trước khi đi qua tuyến vận tải từng đảm nhận khoảng 20% lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) giao dịch bằng đường biển của thế giới.
Sau khi tuyên bố đóng eo biển Hormuz hôm 11/7 vì một tàu đi vào "tuyến đường không được phép", Tehran cho biết đã vô hiệu hóa thêm một tàu khác trong ngày 12/7.
Ấn Độ xác nhận một công dân nước này mất tích sau vụ tấn công nhằm vào tàu container GFS Galaxy ngoài khơi Oman, trong khi giới chức Oman cho biết đã giải cứu được 23 thành viên thủy thủ đoàn. Qatar cũng khuyến cáo toàn bộ tàu thương mại, tàu cá và phương tiện giải trí tạm ngừng hoạt động trên biển.
Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư của Iran tuyên bố việc lưu thông qua Hormuz hiện chưa thể khôi phục do "các hoạt động quân sự trái phép của Mỹ trong khu vực", đồng thời cho biết sẽ chỉ cấp phép trở lại khi tình hình ổn định.
Phía Mỹ bác bỏ tuyên bố này, khẳng định Iran không kiểm soát eo biển Hormuz và lưu thông hàng hải vẫn đang được duy trì. Hải quân Mỹ cùng Trung tâm Thông tin Hàng hải Hỗn hợp cũng cho biết tuyến hàng hải phía nam gần vùng biển Oman vẫn có thể sử dụng theo cả hai chiều, dù mức độ rủi ro an ninh vẫn rất cao.
CENTCOM cho biết chỉ riêng trong ba đêm gần đây, Mỹ đã tấn công hơn 300 mục tiêu quân sự của Iran, trong đó có 140 mục tiêu bị đánh trúng trong ngày 11/7 nhằm làm suy yếu năng lực của Tehran trong việc đe dọa các tàu thương mại.
Truyền thông Iran xác nhận nhiều vụ nổ xảy ra tại các thành phố cảng và cho biết một sĩ quan quân đội đã thiệt mạng.
Đáp trả, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã tấn công trung tâm chỉ huy và nhà chứa UAV tại Jordan, các hệ thống radar của Mỹ, bệ phóng tên lửa ở Kuwait, các cơ sở hậu cần của tàu sân bay Mỹ tại Oman, đồng thời phá hủy một trung tâm bảo dưỡng máy bay và cơ sở chỉ huy ở Qatar.
"Hãy giữ lời hứa, nếu không sẽ phải trả giá"
Qatar cho biết ba người, trong đó có một trẻ em, bị thương do mảnh vỡ tên lửa rơi xuống và cáo buộc Iran phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về vụ việc.
UAE thông báo đã phát hiện nhiều mối đe dọa tên lửa từ bên ngoài lãnh thổ, trong khi Bahrain xác nhận đánh chặn thành công các mục tiêu trên không. Jordan và Oman cũng báo cáo bị tấn công bằng tên lửa và UAV, còn Kuwait cho biết một giàn khoan dầu bị hư hại khiến một công nhân bị thương.
Oman đã triệu Đại sứ Iran để phản đối các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái, đồng thời Đại sứ quán Mỹ tại nước này yêu cầu công dân đang ở Duqm và Musandam tìm nơi trú ẩn.
Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội X, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf, đồng thời là trưởng đoàn đàm phán của Tehran, tuyên bố: "Kỷ nguyên của những thỏa thuận một chiều đã kết thúc. Chúng tôi đã nói rồi: Hãy giữ lời hứa, nếu không sẽ phải trả giá. Thực tế đang gõ cửa."
Những tuyên bố cứng rắn từ cả Washington và Tehran cho thấy nguy cơ xung đột tiếp tục leo thang vẫn rất lớn, trong khi các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt tình hình đang đứng trước thử thách chưa từng có.
Theo Reuters
