Nhập viện trong tình trạng đau bụng dữ dội, mạch nhanh, huyết áp tụt sâu, người đàn ông 71 tuổi gần như đã ở “cửa tử”. Các bác sĩ khoa Phẫu thuật tim mạch và lồng ngực, Bệnh viện E xác định đây là một ca sốc mất máu điển hình, đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh.
ThS.BS Nguyễn Hoàng Nam, Phó trưởng Khoa Phẫu thuật tim mạch và lồng ngực Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện E, thông tin: Bệnh nhân cũng đã biết mình mắc phình động mạch chủ bụng và từng được tư vấn can thiệp từ trước. Tuy nhiên, vì chủ quan và trì hoãn điều trị, túi phình tiếp tục âm thầm lớn dần cho đến khi vỡ, đẩy người bệnh vào tình trạng nguy kịch.
Kết quả siêu âm và chụp chiếu cho thấy khối phình động mạch chủ bụng rất lớn, có nhiều vị trí nghi ngờ đã rách vỡ. Các bác sĩ chẩn đoán người bệnh bị vỡ phình động mạch chủ bụng sau phúc mạc và lập tức chỉ định phẫu thuật khẩn cấp. Đây được xem là một trong những cấp cứu ngoại khoa tối khẩn, bởi chỉ cần chậm trễ, nguy cơ tử vong là rất cao.
Ca mổ chạy đua với tử thần
Người bệnh được chuyển thẳng vào phòng mổ. Cùng lúc, các kíp trực cấp cứu, gây mê hồi sức ngoại tim mạch và phẫu thuật tim mạch – lồng ngực được huy động tối đa. Máu truyền, vật tư và phương tiện phẫu thuật được chuẩn bị sẵn sàng trong bối cảnh từng phút trôi qua đều có thể là ranh giới sinh – tử.
Dưới sự chỉ huy trực tiếp của TS.BS Nguyễn Công Hựu, Giám đốc Bệnh viện E, kíp phẫu thuật tiến hành mở ổ bụng. Bên trong là khối máu tụ rất lớn, dịch màu đen lan rộng quanh động mạch chủ chậu. Khối phình động mạch chứa nhiều máu cục đã tổ chức hóa, xơ vữa bám dày thành mạch, thành bên trái xuất hiện vết rách khoảng 0,5 cm – nguyên nhân khiến máu ồ ạt tràn ra sau phúc mạc.
Các phẫu thuật viên buộc phải cắt bỏ đoạn động mạch chủ bị phình vỡ và thay thế bằng mạch máu nhân tạo. “Mổ phình động mạch chủ bụng chưa biến chứng đã khó, mổ khi túi phình đã vỡ thì khó hơn rất nhiều”, BS Nguyễn Hoàng Nam chia sẻ.
Sau hơn 3 giờ phẫu thuật căng thẳng, ca đại phẫu kết thúc thành công nhờ sự phối hợp nhịp nhàng giữa các kíp chuyên môn.
Hiện tại, sức khỏe người bệnh đã ổn định, vết mổ liền tốt. Gia đình không giấu được niềm vui khi người thân được cứu sống trong gang tấc.
“Quả bom nổ chậm” trong ổ bụng
Theo các bác sĩ, phình động mạch chủ bụng là bệnh lý đặc biệt nguy hiểm vì diễn tiến âm thầm, ít biểu hiện triệu chứng cho đến khi xảy ra biến chứng vỡ. BS Nam ví túi phình như “chiếc săm xe bị phồng”, khi vỡ sẽ gây chảy máu ồ ạt trong ổ bụng, khiến người bệnh đau dữ dội quanh rốn, tụt huyết áp nhanh và choáng ngất.
Với những túi phình có đường kính trên 5 cm, nguy cơ vỡ từ 10–20%. Đáng lo ngại, khoảng 80% người bệnh tử vong trước khi kịp đến bệnh viện. Do đó, việc phát hiện sớm và can thiệp kịp thời có ý nghĩa quyết định trong việc cứu sống người bệnh.
Các bác sĩ khuyến cáo nhóm nguy cơ cao gồm người cao tuổi, nam giới, người tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu và người hút thuốc lá lâu năm cần khám tim mạch định kỳ, siêu âm tầm soát động mạch chủ bụng. Khi phát hiện túi phình đạt đường kính từ 5 cm ở nữ hoặc 5,5 cm ở nam, cần xem xét can thiệp chủ động, tuyệt đối không chủ quan hay trì hoãn.
Hiện nay, khoa Phẫu thuật tim mạch và lồng ngực, Bệnh viện E có thể thực hiện đầy đủ các phẫu thuật tim, mạch máu và lồng ngực, trong đó Trung tâm Tim mạch là đơn vị đầu tiên trong cả nước triển khai thường quy phẫu thuật tim hở nội soi với tỷ lệ thành công gần 96%, đồng thời là cơ sở duy nhất thực hiện mổ tim nội soi toàn bộ bằng hệ thống 3D qua các lỗ nhỏ dưới 1,2 cm cho một số bệnh lý tim mạch.
