Lan tỏa những mô hình chuyển đổi số nhân văn
Câu chuyện của Công ty CP Truyền thông và Máy tính Thánh Gióng là một ví dụ về những giá trị mà Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam (Vietnam Digital Awards - VDA) hướng tới trong nhiều năm qua.
Ông Lại Hoàng Dương, Tổng giám đốc Công ty CP Truyền thông và Máy tính Thánh Gióng tại lễ trao Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam 2025.
Năm 2025, sản phẩm của doanh nghiệp này đã được vinh danh tại hạng mục Sản phẩm, giải pháp chuyển đổi số vì cộng đồng.
"Chúng tôi không cạnh tranh bằng thông số kỹ thuật mà bằng giá trị xã hội. Mỗi chiếc máy Thánh Gióng được bật lên trong một lớp học vùng cao là một thành công của chúng tôi, nhằm tiếp thêm cơ hội tiếp cận tri thức số, không ai bị bỏ lại phía sau", ông Lại Hoàng Dương, Tổng giám đốc Công ty CP Truyền thông và Máy tính Thánh Gióng, chia sẻ.
Trao đổi với VietTimes, ông Dương cho biết giải thưởng không chỉ ghi nhận chất lượng của một sản phẩm công nghệ mà còn khẳng định hướng đi lấy giá trị xã hội làm trung tâm. Đây cũng là động lực để doanh nghiệp tiếp tục phát triển các giải pháp phù hợp với điều kiện của nhiều nhóm người dùng, mở rộng hợp tác với các tổ chức xã hội và đơn vị giáo dục, góp phần đưa công nghệ Việt đến gần hơn với cộng đồng.
Theo ông, danh hiệu Vietnam Digital Awards là sự ghi nhận đối với những nỗ lực đưa công nghệ Việt phục vụ cộng đồng, đồng thời tiếp thêm động lực để doanh nghiệp kiên định với hướng phát triển này.
Tính đến giữa năm 2026, khoảng 65.000-68.000 chiếc máy tính đã được đưa vào sử dụng tại trường học, bệnh viện, cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và nhiều chương trình hỗ trợ học sinh vùng khó khăn, miền núi, vùng sâu, vùng xa. Mỗi chiếc máy tính Thánh Gióng có giá từ 5,8 triệu đồng.
Ông Lại Hoàng Dương cho biết việc triển khai chương trình đã góp phần giúp nhiều trường học lần đầu được trang bị phòng máy với chi phí hợp lý. Nhờ đó, học sinh có thêm điều kiện tiếp cận học trực tuyến, STEM và lập trình.
Chương trình cũng góp phần nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, hỗ trợ xây dựng chính quyền số tại địa phương và giúp các doanh nghiệp nhỏ ứng dụng các phần mềm quản trị, kế toán, thương mại điện tử.
Theo ông Dương, đây cũng là một trong những nỗ lực nhằm thu hẹp khoảng cách số và đưa công nghệ đến gần hơn với người dân.
Tinh thần đó cũng chính là điều mà Vietnam Digital Awards theo đuổi: chuyển đổi số không chỉ được đo bằng những công nghệ tiên tiến hay nền tảng hiện đại, mà quan trọng hơn là khả năng tạo ra những giá trị thiết thực cho người dân và xã hội, đặc biệt là các nhóm yếu thế.
Chính vì vậy, hạng mục Sản phẩm, giải pháp chuyển đổi số vì cộng đồng được xây dựng nhằm tôn vinh các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân sở hữu những sản phẩm, sáng kiến công nghệ mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng, góp phần phát triển công dân số, lan tỏa văn hóa số và thu hẹp khoảng cách số.
Đây cũng là hạng mục thể hiện rõ nét nhất triết lý lấy con người làm trung tâm của Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam.
Qua nhiều mùa tổ chức, hạng mục này đã ghi nhận nhiều giải pháp có giá trị trong các lĩnh vực giáo dục, y tế, an sinh xã hội, hỗ trợ người yếu thế, phát triển kỹ năng số và mở rộng khả năng tiếp cận công nghệ cho người dân.
Dù hoạt động ở những lĩnh vực khác nhau, các giải pháp được vinh danh đều có điểm chung là sử dụng công nghệ để giải quyết các vấn đề của cuộc sống, tạo ra giá trị xã hội bền vững thay vì chỉ hướng tới hiệu quả kinh doanh.
Hiệu quả thực tiễn là thước đo quan trọng nhất
Tinh thần lấy con người làm trung tâm tiếp tục được thể hiện rõ trong bộ tiêu chí đánh giá của hạng mục Sản phẩm, giải pháp chuyển đổi số vì cộng đồng tại Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam năm 2026.
Điểm nổi bật nhất là tiêu chí Hiệu quả thực tiễn và tác động xã hội chiếm tới 60% tổng số điểm. Ban Tổ chức không chỉ tìm kiếm những giải pháp nổi bật về công nghệ, mà ưu tiên những sáng kiến đã được kiểm chứng trong thực tế, tạo ra tác động tích cực đối với cộng đồng và mang lại giá trị xã hội lâu dài.
Các sản phẩm, giải pháp sẽ được đánh giá dựa trên nhiều tiêu chí. Trong đó có mức độ cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân; khả năng hỗ trợ nhóm yếu thế, người dân vùng khó khăn; khả năng tiếp cận và sử dụng của người dùng; mức độ lan tỏa trong xã hội cũng như những giá trị nhân văn mà giải pháp mang lại.
Đặc biệt, Ban Tổ chức ưu tiên những sáng kiến hướng đến lợi ích cộng đồng, tạo ra giá trị xã hội bền vững thay vì chỉ tập trung theo đuổi mục tiêu lợi nhuận.
Công nghệ phải phục vụ con người
Bên cạnh hiệu quả xã hội, Giải thưởng vẫn khuyến khích các giải pháp ứng dụng công nghệ số hiện đại và đổi mới sáng tạo.
Theo đó, nhóm tiêu chí Mức độ trưởng thành chuyển đổi số, chiếm 15% tổng số điểm, tập trung đánh giá hạ tầng số, dữ liệu, khả năng kết nối và chia sẻ dữ liệu, an toàn, an ninh thông tin cũng như năng lực quản trị, vận hành trên môi trường số.
Nhóm tiêu chí Công nghệ và đổi mới sáng tạo chiếm 15%, xem xét việc ứng dụng hiệu quả các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu, nền tảng số và các công nghệ mới để giải quyết những vấn đề của xã hội theo cách sáng tạo, phù hợp với từng nhóm đối tượng thụ hưởng.
Ở hạng mục này, công nghệ không phải là mục tiêu cuối cùng. Giá trị của công nghệ được đánh giá thông qua khả năng tạo ra thay đổi tích cực trong cuộc sống, giúp nhiều người dân được tiếp cận các dịch vụ số thuận tiện hơn, học tập tốt hơn, chăm sóc sức khỏe hiệu quả hơn hay nâng cao chất lượng cuộc sống.
Lan tỏa những giá trị nhân văn của chuyển đổi số
Một tiêu chí quan trọng khác là Khả năng nhân rộng và hệ sinh thái, chiếm 10% tổng số điểm.
Ban Tổ chức khuyến khích những giải pháp có thể triển khai trên phạm vi rộng, kết nối với các nền tảng số quốc gia, ngành và địa phương, đồng thời huy động sự tham gia của doanh nghiệp, tổ chức xã hội và cộng đồng để hình thành hệ sinh thái số phục vụ người dân.
Khả năng nhân rộng không chỉ giúp một mô hình thành công được áp dụng ở nhiều địa phương mà còn góp phần chia sẻ kinh nghiệm, thúc đẩy chuyển đổi số đồng đều giữa các vùng miền và thu hẹp khoảng cách số.
Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, việc phát hiện, tôn vinh và lan tỏa những giải pháp chuyển đổi số vì cộng đồng càng trở nên có ý nghĩa.
Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam không chỉ là nơi ghi nhận những sản phẩm, giải pháp xuất sắc mà còn là diễn đàn để các mô hình hiệu quả được giới thiệu, chia sẻ và nhân rộng.
Thông qua hạng mục Sản phẩm, giải pháp chuyển đổi số vì cộng đồng, Ban Tổ chức mong muốn khuyến khích các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân phát triển những sáng kiến công nghệ phục vụ xã hội. Các giải pháp không chỉ góp phần xây dựng công dân số, phát triển văn hóa số và thu hẹp khoảng cách số, mà còn hướng tới mục tiêu mọi người dân đều được thụ hưởng thành quả của chuyển đổi số.
