Doanh số xe điện lập kỷ lục về tỷ lệ nhưng thị trường vẫn lao dốc
Trong tháng 9, doanh số bán lẻ xe chạy xăng giảm 43% so với cùng kỳ năm ngoái; riêng xe chỉ sử dụng động cơ đốt trong giảm tới 49%. Các thương hiệu nội địa Trung Quốc giảm 47%, các hãng liên doanh phổ thông giảm 42%, còn phân khúc xe sang giảm 41%. Tất cả đều chịu tác động mạnh từ giá nhiên liệu cao.
Trái lại, tỷ lệ thâm nhập của xe năng lượng mới (NEV) trên thị trường bán lẻ tăng vọt lên 67%, mức cao nhất từ trước đến nay. Tỷ lệ này ở khâu bán buôn cũng đạt 65,4%, cho thấy quá trình thay thế xe chạy xăng bằng xe năng lượng mới ở Trung Quốc đang tăng tốc.
Nói cách khác, cứ 10 ô tô mới bán ra tại Trung Quốc thì chỉ có khoảng 3 chiếc chạy xăng, trong khi 7 chiếc còn lại thuộc nhóm xe năng lượng mới. Thị phần của xe sử dụng động cơ đốt trong đang bị thu hẹp đáng kể.
Xét theo doanh số bán lẻ trong tháng 9, xe năng lượng mới giảm 16,7% so với cùng kỳ năm trước. Trong nhóm này, doanh số của các thương hiệu nội địa giảm 19%, các thương hiệu liên doanh phổ thông tăng 36%, còn phân khúc xe sang giảm 8%.
Tháng 9 vốn được xem là mùa cao điểm truyền thống của thị trường ô tô Trung Quốc, thường được gọi là mùa “vàng tháng 9”. Trong tháng này, có tới 23 mẫu xe đạt doanh số bán buôn trên 20.000 chiếc, phần lớn là xe năng lượng mới.
Nhiều mẫu xe của BYD như Song, Yuan UP, Seagull và Dolphin tiếp tục ghi nhận doanh số tăng cao. Các dòng xe năng lượng mới do doanh nghiệp Trung Quốc sản xuất đang đóng góp phần lớn doanh số của thị trường.
Xe chạy xăng chưa biến mất hoàn toàn. Những mẫu như Chery Tiggo 7, Geely Binyue, Geely Boyue, Jetour Traveller và Geely Xingyue L vẫn duy trì doanh số bán buôn trên 20.000 chiếc. Tuy nhiên, số người tiêu dùng lựa chọn xe chạy xăng đang ngày càng ít đi.
Xu hướng lựa chọn xe của người tiêu dùng Trung Quốc cũng đang thay đổi. Khi mua xe mới hoặc đổi xe, nhiều người ưu tiên xem xét các mẫu xe năng lượng mới trước tiên. Chi phí sạc điện thấp hơn trong quá trình sử dụng hằng ngày và trang bị phong phú hơn là những yếu tố quan trọng thúc đẩy xu hướng này.
Nhìn từ số liệu tháng 9/2026 của CPCA, thị trường ô tô Trung Quốc đang trải qua một sự chuyển dịch lớn: xe năng lượng mới đang nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường nội địa, trong khi xe chạy xăng truyền thống mất thị phần; cạnh tranh cũng chuyển từ cuộc đua về giá sang cuộc đua về công nghệ, quy mô sản xuất và khả năng mở rộng ra nước ngoài.
Tuy nhiên, có một điểm cần phân biệt: tỷ lệ thâm nhập xe năng lượng mới tăng cao không có nghĩa toàn thị trường ô tô đang tăng trưởng. Số liệu cho thấy doanh số bán lẻ ô tô du lịch tháng 9 vẫn giảm mạnh so với cùng kỳ. Đây là thị trường tăng tốc chuyển đổi công nghệ nhưng đồng thời chịu sức ép về nhu cầu và cạnh tranh.
Những con số cho thấy thị trường đang đổi chiều
Dữ liệu tháng 9 do Hiệp hội Thông tin thị trường xe du lịch Trung Quốc công bố cho thấy bức tranh có hai mặt: xe năng lượng mới ngày càng chiếm ưu thế, nhưng sức mua toàn thị trường vẫn yếu. Cụ thể, doanh số bán lẻ ô tô du lịch đạt 1,618 triệu chiếc, giảm 28% so với cùng kỳ năm trước; tỷ lệ xe năng lượng mới (NEV) trong bán lẻ 67%, mức cao kỷ lục. Doanh số bán lẻ NEV đạt 1,084 triệu xe, giảm 16,7% so với cùng kỳ năm trước; xuất khẩu NEV đạt 558.000 xe, tăng 163,5% so với cùng kỳ.
Có một nghịch lý đáng chú ý: tỷ lệ xe năng lượng mới đạt kỷ lục nhưng doanh số bán lẻ của chính nhóm xe này vẫn giảm so với cùng kỳ. Điều đó cho thấy tỷ lệ NEV thâm nhập tăng một phần vì xe chạy xăng sụt giảm mạnh hơn, chứ không đơn thuần do nhu cầu xe điện tăng bùng nổ.
Xe điện thuần túy tiếp tục mở rộng. Các hãng nội địa như BYD và những thương hiệu xe điện mới đang tận dụng lợi thế về pin, phần mềm, hệ sinh thái điện tử và quy mô sản xuất. Xe năng lượng mới đã chiếm 84,5% doanh số bán lẻ của các thương hiệu nội địa Trung Quốc trong tháng 9.
Xe hybrid và plug-in hybrid vẫn có vai trò quan trọng. Các mẫu hybrid sạc ngoài (PHEV) giúp người mua giảm tiêu thụ xăng mà không phải phụ thuộc hoàn toàn vào mạng lưới sạc. Đây cũng là dòng xe mà doanh nghiệp Trung Quốc đẩy mạnh xuất khẩu sang châu Âu. Tuy nhiên, thỏa thuận thương mại Trung Quốc–EU vừa đạt được có thể hạn chế đáng kể lượng xe hybrid và PHEV Trung Quốc vào thị trường này.
Thương hiệu Trung Quốc đang lấn át các hãng liên doanh nước ngoài
Một trong những thay đổi chiến lược quan trọng nhất là vị thế của các hãng xe nội địa tăng lên ngay tại thị trường Trung Quốc. Thương hiệu nội địa: chiếm 69,8% thị phần bán lẻ ô tô du lịch trong tháng 9. Thương hiệu liên doanh phổ thông: chỉ đạt 15,9% tỷ lệ thâm nhập xe năng lượng mới trong phân khúc của mình. Thương hiệu xe sang: tỷ lệ thâm nhập xe năng lượng mới đạt 44,9%.
Các con số cho thấy nhiều hãng xe truyền thống có thể vẫn sở hữu công nghệ, thương hiệu và mạng lưới phân phối mạnh, nhưng đang gặp khó trong quá trình chuyển đổi sang xe điện và phần mềm ô tô.
Trường hợp Volkswagen là một chỉ dấu đáng chú ý: hãng công bố lượng xe giao trên toàn cầu trong quý III/2026 giảm 14,3%; riêng tại Trung Quốc giảm 38,5% so với cùng kỳ. Đây là áp lực không chỉ với Volkswagen mà còn với nhiều hãng nước ngoài vốn dựa vào thị trường Trung Quốc để tăng trưởng.
Xuất khẩu trở thành “lối thoát” khi thị trường trong nước suy yếu
Nếu chỉ nhìn vào doanh số nội địa, ngành ô tô Trung Quốc đang gặp khó. Nhưng nhìn ra thị trường quốc tế, bức tranh hoàn toàn khác.
Trong tháng 9/2026, xuất khẩu xe năng lượng mới của Trung Quốc đạt 558.000 chiếc, tăng 163,5% so với cùng kỳ. Tổng xuất khẩu xe du lịch tăng khoảng 73% lên hơn 920.000 chiếc theo số liệu được Reuters dẫn từ CPCA.
Điều này cho thấy các hãng xe Trung Quốc đang chuyển sang mô hình tăng trưởng dựa nhiều hơn vào thị trường nước ngoài để bù đắp sức mua nội địa yếu.
Tuy nhiên, xuất khẩu không phải con đường bằng phẳng. Châu Âu đang tìm cách điều tiết nhập khẩu xe Trung Quốc, bao gồm cả xe hybrid và PHEV; các thị trường khác cũng có thể áp dụng thuế quan, yêu cầu nội địa hóa hoặc những quy định kỹ thuật riêng.
Theo Sohu, Cada
