Những hình ảnh mới được Hạm đội Đông Hải thuộc Hải quân Trung Quốc công bố đã mang đến góc nhìn hiếm hoi về hệ thống phóng thẳng đứng (VLS) trên tàu khu trục tên lửa Type 052D.
Đáng chú ý, các nắp bảo vệ của những ống phóng đã được mở, để lộ cấu hình bên trong của hệ thống phóng tên lửa được Trung Quốc thiết kế theo hướng “vạn năng”. Hình ảnh này được đánh giá là một trong những góc nhìn rõ nhất từ trước đến nay về cách hệ thống VLS tiêu chuẩn của Hải quân Trung Quốc có thể sử dụng nhiều loại tên lửa khác nhau, đồng thời hỗ trợ cả phương thức phóng nóng và phóng lạnh.
Các tàu khu trục Type 052D sử dụng cùng hệ thống phóng thẳng đứng vạn năng Haitong-1 với tàu khu trục Type 055 lớn hơn. Việc dùng chung kiến trúc phóng giúp Trung Quốc chuẩn hóa hệ thống vũ khí trên nhiều lớp tàu chiến mặt nước hiện đại.
Theo các thông tin được công bố, ít nhất 59 tàu khu trục Type 052D và Type 055 đã được khởi đóng cho Hải quân Trung Quốc, trong đó ít nhất 45 chiếc đã được đưa vào biên chế.
Một hệ thống, nhiều loại tên lửa
Điểm đáng chú ý nhất của Haitong-1 nằm ở khả năng sử dụng cho các loại tên lửa có kích thước khác nhau.
Mỗi ống phóng có đường kính khoảng 850 mm và được chế tạo với ba biến thể chiều sâu, gồm 3 m, 6 m và 9 m. Cấu hình này cho phép hệ thống chứa nhiều loại vũ khí có chiều dài khác nhau mà không cần thiết kế một bệ phóng riêng cho từng loại.
Đặc biệt, Haitong-1 có thể sử dụng cả tên lửa phóng nóng và phóng lạnh trong cùng một hệ thống.
Đây là một trong những đặc điểm nổi bật của hệ thống VLS Trung Quốc và tạo ra sự khác biệt so với nhiều hệ thống phóng thẳng đứng của phương Tây và Nga, vốn thường được thiết kế thiên về một trong hai phương thức phóng.
Nhờ chuẩn hóa kích thước các ống phóng nhưng vẫn cho phép sử dụng hai kỹ thuật phóng, Hải quân Trung Quốc có thể bố trí nhiều loại vũ khí trên cùng một tàu tùy theo nhiệm vụ.
Hai cách phóng nóng và phóng lạnh
Hình ảnh mới được công bố cũng cho thấy sự khác biệt giữa hai phương thức phóng thông qua thiết kế của các nắp bảo vệ trên ống phóng.
Các ống được đánh dấu màu đỏ được cho là chứa tên lửa hành trình chống hạm YJ-18, sử dụng phương thức phóng nóng.
Với cách này, động cơ tên lửa được kích hoạt ngay bên trong ống phóng. Lực đẩy từ động cơ giúp tên lửa phá vỡ nắp bảo vệ và rời khỏi tàu bằng chính động lực của nó.
Do tên lửa tự phá nắp trong quá trình phóng, phần nắp bảo vệ của ống có thể sử dụng thiết kế nhô cao tương đối nhẹ.
Ngược lại, bên dưới những nắp bảo vệ được đánh dấu màu đen là các tên lửa đất đối không tầm xa HQ-9, sử dụng phương thức phóng lạnh.
Trong trường hợp này, động cơ chính của tên lửa chưa được kích hoạt khi tên lửa còn nằm trong ống phóng. Trước tiên, một lượng thuốc nổ sẽ phá nắp bảo vệ, sau đó bộ tạo khí tạo áp lực để đẩy tên lửa thẳng đứng ra khỏi ống.
Chỉ khi tên lửa đã rời khỏi tàu và đạt khoảng cách an toàn, động cơ rocket chính mới được kích hoạt.
Phương thức này giúp giảm tác động của nhiệt và khí phụt lên hệ thống phóng, đồng thời hạn chế nguy cơ khí nóng từ động cơ gây ảnh hưởng đến kết cấu tàu.
Tên lửa đạn đạo siêu vượt âm YJ-20 mới được tích hợp trên các tàu khu trục Type 055 và Type 052D cũng sử dụng phương thức phóng lạnh.
“Bệ phóng vạn năng” tạo lợi thế cho tàu chiến Trung Quốc
Khả năng sử dụng nhiều loại vũ khí trên cùng một hệ thống VLS là một trong những đặc điểm quan trọng của thế hệ tàu chiến mặt nước mới nhất của Trung Quốc.
Tùy theo nhiệm vụ, các tàu Type 052D và Type 055 có thể mang nhiều tổ hợp tên lửa khác nhau, từ tên lửa phòng không tầm xa, tên lửa hành trình chống hạm, tên lửa hành trình tấn công mặt đất đến rocket chống ngầm và những loại vũ khí mới trong tương lai.
Điều này có nghĩa là Hải quân Trung Quốc không nhất thiết phải phát triển một thiết kế bệ phóng mới mỗi khi đưa một loại tên lửa mới lên tàu.
Type 052D hiện được trang bị 64 ống phóng thẳng đứng, trong khi Type 055 có tới 112 ống. Cả hai lớp tàu đều sử dụng cùng tiêu chuẩn hệ thống phóng.
Việc chia sẻ chung một kiến trúc VLS mang lại nhiều lợi ích về hậu cần và vận hành. Hải quân có thể đơn giản hóa việc bảo đảm kỹ thuật, giảm độ phức tạp khi tích hợp tên lửa mới và linh hoạt hơn trong việc lựa chọn tổ hợp vũ khí cho từng tàu.
Từ Type 052D đến Type 055
Type 052D được xem là một trong những lớp tàu khu trục chủ lực của Hải quân Trung Quốc. Với hệ thống radar, phòng không và năng lực tấn công đa nhiệm, lớp tàu này được thiết kế để đảm nhận nhiều nhiệm vụ trong các biên đội tàu mặt nước.
Trong khi đó, Type 055 có kích thước lớn hơn đáng kể và thường được Trung Quốc phân loại là tàu khu trục tên lửa dẫn đường cỡ lớn. Với 112 ống phóng VLS, Type 055 sở hữu khả năng mang theo số lượng lớn tên lửa cho các nhiệm vụ phòng không, chống hạm và tấn công tầm xa.
Việc hai lớp tàu sử dụng chung hệ thống Haitong-1 cho thấy xu hướng tiêu chuẩn hóa ngày càng rõ trong thiết kế lực lượng tàu mặt nước Trung Quốc.
Thay vì mỗi lớp tàu sử dụng một hệ thống phóng riêng, Trung Quốc đang hướng tới một kiến trúc chung có thể tiếp nhận nhiều dòng tên lửa khác nhau.
Linh hoạt hơn khi đưa vũ khí mới vào biên chế
Lợi thế lớn nhất của cách tiếp cận này có thể nằm ở khả năng tích hợp vũ khí mới.
Khi kích thước và giao diện của hệ thống phóng đã được tiêu chuẩn hóa, các loại tên lửa mới có thể được thiết kế để tương thích với VLS hiện có. Điều này giúp rút ngắn thời gian đưa vũ khí mới lên tàu và giảm nhu cầu thay đổi kết cấu tàu chiến.
Với một hạm đội đang mở rộng nhanh như Hải quân Trung Quốc, đây là yếu tố có ý nghĩa đáng kể.
Các tàu Type 052D và Type 055 không chỉ được đóng với số lượng lớn mà còn liên tục được nâng cấp về radar, hệ thống tác chiến và tên lửa. Một hệ thống phóng có tính mô-đun cao cho phép những con tàu này tiếp nhận các thế hệ vũ khí mới trong suốt vòng đời hoạt động.
Những hình ảnh mới từ Hạm đội Đông Hải vì thế không chỉ cho thấy bên trong một hệ thống VLS của Type 052D. Chúng còn hé lộ cách Trung Quốc đang xây dựng một kiến trúc vũ khí thống nhất cho lực lượng tàu chiến mặt nước hiện đại: một hệ thống phóng chung, nhiều phương thức phóng và khả năng mang nhiều loại tên lửa khác nhau.
Đây là cách tiếp cận có thể giúp Hải quân Trung Quốc tăng đáng kể tính linh hoạt của hạm đội khi các loại vũ khí mới tiếp tục được đưa vào biên chế.
Theo Defense News, MW
