Triều Tiên thường công bố các vụ phóng tên lửa của mình, nhưng việc nước này im lặng sau những vụ thử gần đây đang làm dấy lên khả năng Bình Nhưỡng có thể đã thử nghiệm một loại tên lửa mới được giữ bí mật.
Vụ phóng tên lửa mới nhất của Triều Tiên có thể là một cuộc thử nghiệm nhằm nâng cấp các loại vũ khí được xuất khẩu sang Nga, trong bối cảnh cuộc chiến tại Ukraine đang tạo thêm cơ hội để Bình Nhưỡng kiểm chứng và hoàn thiện năng lực tên lửa của mình, theo nhận định của các chuyên gia.
Khoảng 6h00 sáng ngày 12/8, Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Hàn Quốc (JCS) phát hiện một tên lửa được phóng từ thành phố cảng Wonsan ở phía đông nam Triều Tiên. Tên lửa bay khoảng 700 km về phía đông trước khi rơi xuống biển Nhật Bản, hay còn được Hàn Quốc gọi là Biển Đông.
Đáng chú ý, JCS không công bố góc phóng của tên lửa, cũng không xác định đây là tên lửa tầm ngắn hay tầm xa. Cơ quan này chỉ cho biết lực lượng Hàn Quốc, Mỹ và Nhật Bản đã theo dõi vụ phóng ngay từ những giai đoạn đầu.
Một quan chức quân sự Hàn Quốc cho biết cần tiến hành thêm phân tích để xác định chính xác chủng loại tên lửa.
JCS tuyên bố quân đội Hàn Quốc đang “theo dõi sát sao nhiều diễn biến khác nhau tại Triều Tiên trong khuôn khổ thế trận phòng thủ phối hợp vững chắc giữa Hàn Quốc và Mỹ”. Seoul đồng thời nhấn mạnh vẫn duy trì đầy đủ năng lực và trạng thái sẵn sàng để đáp trả áp đảo bất kỳ hành động khiêu khích nào.
Vụ phóng mới nhất diễn ra chỉ 6 ngày sau khi Triều Tiên phóng một tên lửa mà quân đội Hàn Quốc xác định là tên lửa đạn đạo tầm ngắn hướng về Biển Nhật Bản.
Thông thường, Triều Tiên sẽ đưa tin về các vụ phóng tên lửa thông qua truyền thông nhà nước khoảng một ngày sau khi sự kiện diễn ra. Tuy nhiên, Bình Nhưỡng vẫn chưa công bố thông tin về vụ phóng ngày 6/8, làm xuất hiện khả năng vụ thử đã thất bại hoặc liên quan đến một loại tên lửa mới được giữ bí mật.
Thử nghiệm vũ khí
Triều Tiên đang vận hành các tên lửa đạn đạo tầm ngắn KN-23, còn được gọi là Hwasong-11Ga, với tầm bắn tối đa khoảng 700-800 km.
Tại một triển lãm quân sự hồi tháng 10 năm ngoái, nước này cũng giới thiệu Hwasong-11MA, một mẫu tên lửa siêu vượt âm tầm ngắn được phát triển theo thiết kế tương tự hệ thống Iskander-M của Nga.
Mẫu tên lửa này được phóng thử ngay trong tháng đó và được thiết kế để thực hiện một động tác “kéo lên” ở giai đoạn cuối quỹ đạo. Theo đó, tên lửa thay đổi đường bay ngay trước khi lao xuống mục tiêu, nhằm gây khó khăn cho radar phòng thủ tên lửa và né tránh đánh chặn.
“Trong bối cảnh Nga ngày càng có nhu cầu về vũ khí phục vụ cuộc chiến tại Ukraine, đây có thể là một cuộc thử nghiệm nhằm cải thiện các tên lửa hiện có hoặc phát triển một loại tên lửa mới”, Cho Han-bum, nghiên cứu viên cấp cao tại Viện Thống nhất quốc gia Hàn Quốc (KINU), nhận định.
Hôm 11/8, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Moscow đang tiếp nhận thêm viện trợ quân sự từ Triều Tiên trong cuộc chiến đã bước sang năm thứ năm.
Ông Zelensky nói các lực lượng Nga đã sử dụng tên lửa đạn đạo Triều Tiên trong một cuộc tấn công qua đêm nhằm vào thành phố Zaporizhzhia ở đông nam Ukraine, khiến 7 công nhân tại một nhà máy thép thiệt mạng.
Một đơn vị tên lửa đạn đạo Triều Tiên cũng được cho là đang triển khai tại vùng Voronezh của Nga, giáp khu vực Luhansk. Đơn vị này được cho là có 6 bệ phóng và khoảng 120 tên lửa đạn đạo.
Trong lần đầu tiên được báo cáo về việc Nga sử dụng tên lửa Triều Tiên kể từ tháng 8 năm ngoái, các tên lửa đạn đạo KN-23 đã tấn công làng Radushne, phía đông nam thành phố Kryvyi Rih thuộc tỉnh Dnipropetrovsk, hôm 30/7.
Các cuộc tấn công bằng tên lửa gần đây của Nga tiếp tục gây áp lực lên mạng lưới phòng không Ukraine, trong đó có các hệ thống Patriot do Mỹ sản xuất.
Áp lực này khiến ông Zelensky kêu gọi Hàn Quốc cung cấp các hệ thống phòng không. Tuy nhiên, khả năng Seoul đáp ứng yêu cầu này khá thấp bởi luật Hàn Quốc cấm xuất khẩu vũ khí cho các quốc gia đang có chiến tranh. Seoul cũng muốn tránh làm căng thẳng với Moscow leo thang thêm.
Yang Moo-jin, giáo sư tại Đại học Nghiên cứu Triều Tiên, cho rằng do vẫn chưa có thông tin rõ ràng về vụ phóng ngày 6/8, vụ thử hôm 12/8 có thể là bước tiếp theo sau một cuộc thử nghiệm thất bại.
Theo ông, vụ phóng có thể phục vụ nhiều mục tiêu khác nhau.
“Nó có thể nhằm cải tiến một tên lửa đạn đạo chiến thuật để xuất khẩu sang Nga, hoặc thử nghiệm phiên bản nâng cấp của dòng Hwasong-11”, ông nói.
Vụ phóng cũng có thể liên quan đến những diễn biến mới trên chiến trường, trong đó có việc Nga gia tăng các cuộc tấn công bằng tên lửa nhằm vào Ukraine và kêu gọi Triều Tiên điều thêm binh sĩ.
Một khả năng khác là Bình Nhưỡng đang tích lũy công nghệ cho tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm. Triều Tiên hiện đang chế tạo một tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân mới và chuẩn bị cho các cuộc thử nghiệm phóng tên lửa từ dưới nước.
Phản ứng trước Nhật Bản
Ông Yang lưu ý vụ phóng ngày 12/8 diễn ra khoảng một tuần sau khi bà Kim Yo-jong, em gái của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, cảnh báo Bình Nhưỡng sẽ có hành động quân sự để đáp trả việc Nhật Bản thử nghiệm tên lửa hành trình tầm xa và tăng cường năng lực quân sự.
Ngày 30/7, tàu khu trục Aegis JS Chokai của Nhật Bản lần đầu phóng thử tên lửa hành trình Tomahawk trên Thái Bình Dương với sự hỗ trợ của Hải quân Mỹ.
Bà Kim Yo-jong chỉ trích cả vụ phóng thử này lẫn việc Nhật Bản tham gia một cuộc tập trận do Mỹ dẫn đầu tại Philippines hồi tháng 5.
Bà cho rằng năng lực tấn công phủ đầu mà Nhật Bản đang xây dựng đã “bước vào giai đoạn hành động thực tế”, đồng thời cáo buộc Mỹ là lực lượng đứng sau quá trình tăng cường sức mạnh quân sự của Tokyo.
Hong Min, nghiên cứu viên cấp cao tại KINU, cho rằng khoảng cách mà tên lửa Triều Tiên bay được hôm 12/8 tương đương khoảng cách giữa Wonsan và cảng Sasebo của Nhật Bản, nơi đặt một căn cứ quân sự Mỹ.
Sasebo, dự kiến trở thành căn cứ chính của một Nhóm Sẵn sàng Đổ bộ (Amphibious Readiness Group), là một trong những trung tâm hậu cần quan trọng để Mỹ triển khai lực lượng tăng viện tới bán đảo Triều Tiên trong trường hợp xảy ra khủng hoảng. Đây cũng là cảng nhà của tàu khu trục JS Chokai.
“Vụ phóng có thể là một thông điệp phản đối các động thái quân sự của Nhật Bản”, ông Hong nhận định.
Ông cho rằng nếu Triều Tiên kéo dài tầm bắn của tên lửa lên khoảng 1.000 km bằng cách bổ sung một giai đoạn lướt, hệ thống này về lý thuyết có thể bao phủ phần lớn khu vực tây nam đảo Kyushu, cũng như những khu vực tại Nhật Bản có các căn cứ quân sự của Mỹ.
Lee Il-woo, chuyên gia phân tích cấp cao tại Mạng lưới Quốc phòng Hàn Quốc, cho rằng Triều Tiên có thể đang thử nghiệm các tên lửa KN-23 mới sản xuất trước khi chuyển giao cho Nga.
“Triều Tiên có khả năng đang đánh giá hiệu suất của tên lửa với các đầu đạn mới và kiểm tra độ chính xác của những hệ thống dẫn đường mới”, ông nói.
Theo ông Lee, Triều Tiên đã cải thiện đáng kể sai số vòng tròn xác suất (CEP) – một chỉ số đánh giá độ chính xác của tên lửa – trong vài năm qua, với sự hỗ trợ của Nga.
“Điều đáng lo ngại nhất là thông qua cuộc chiến, Triều Tiên đang tích lũy kinh nghiệm trong việc xuyên thủng các hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ, những hệ thống cũng được triển khai tại Hàn Quốc”, ông nói.
Các chuyên gia cho rằng vụ phóng mới nhất cũng có thể là một màn phô diễn sức mạnh trước thềm cuộc tập trận chung Ulchi Freedom Shield giữa Hàn Quốc và Mỹ, dự kiến diễn ra từ 17-27/8/2026.
Triều Tiên từ lâu đã lên án Ulchi Freedom Shield là một “cuộc tập trận chuẩn bị cho xâm lược” và từng đáp trả các cuộc tập trận tương tự bằng nhiều hành động khiêu khích, trong đó có các vụ phóng tên lửa đạn đạo.
Theo SCMP, Reuters
