Trung Quốc đã hoàn tất một cột mốc xây dựng quan trọng tại dự án mà nước này giới thiệu là nhà máy điện mặt trời nhiệt sử dụng muối nóng chảy ở độ cao lớn nhất thế giới.
Cơ sở này nằm tại huyện Amdo, thành phố Nagqu, thuộc Khu tự trị Tây Tạng (Xizang), tây nam Trung Quốc. Dự án vừa hoàn thành việc lắp đặt 15.927 gương định nhật (heliostat) trên một cánh đồng năng lượng mặt trời rộng khoảng 8,6 triệu feet vuông (gần 800.000 m²). Nhà máy dự kiến được đấu nối vào lưới điện vào tháng 10/2026.
Cánh đồng năng lượng mặt trời đạt cột mốc quan trọng
Nhà máy có công suất 100 MW, là nhà máy điện mặt trời nhiệt dạng tháp đầu tiên tại Tây Tạng và cũng là dự án đầu tiên thuộc loại này được xây dựng ở khu vực có độ cao cực lớn, nhiệt độ khắc nghiệt và hệ thống lưới điện còn hạn chế.
Cánh đồng năng lượng mặt trời của nhà máy sử dụng hàng nghìn heliostat. Đây là những tấm gương có khả năng tự điều chỉnh hướng theo chuyển động của Mặt Trời, tập trung ánh sáng về một bộ thu nhiệt đặt trên đỉnh tháp trung tâm.
Toàn bộ khu vực gương sau khi hoàn thiện có diện tích khoảng 800.000 m² (8,6 triệu feet vuông).
Dự án được triển khai trong điều kiện xây dựng đặc biệt khắc nghiệt, khi nhiệt độ thấp, gió mạnh và độ cao lớn gây thêm nhiều khó khăn cho cả quá trình thi công lẫn vận hành thiết bị. Vì vậy, các kỹ sư phải điều chỉnh phương pháp xây dựng để phù hợp với môi trường cao nguyên.
Muối nóng chảy giúp lưu trữ nhiệt mặt trời
Nhà máy sử dụng công nghệ điện mặt trời nhiệt dạng tháp với muối nóng chảy để chuyển ánh sáng Mặt Trời thành nhiệt năng trước khi sản xuất điện.
Hệ thống tập trung năng lượng mặt trời vào một bộ thu nhiệt nằm trên đỉnh tòa tháp cao 210 m (khoảng 689 feet).
Nagqu có hơn 2.800 giờ nắng mỗi năm, mang lại nguồn bức xạ mặt trời dồi dào cho dự án bất chấp vị trí địa lý đầy thách thức.
Muối nóng chảy đóng vai trò quan trọng trong hệ thống bởi vật liệu này có khả năng hấp thụ và giữ lại lượng nhiệt thu được từ ánh sáng Mặt Trời tập trung. Nhiệt năng được lưu trữ sau đó có thể tiếp tục được sử dụng để phát điện, giúp nhà máy duy trì hoạt động ngay cả khi không còn ánh nắng trực tiếp.
Kỹ thuật xây dựng cho điều kiện khắc nghiệt
Các đội ngũ thi công đã phát triển nhiều kỹ thuật chuyên biệt để ứng phó với thời tiết giá lạnh và gió mạnh tại khu vực. Kế hoạch xây dựng cũng được điều chỉnh để giải quyết những trở ngại do làm việc ở độ cao cực lớn.
Nhà máy sẽ được trang bị hệ thống điều khiển thông minh nhằm hỗ trợ vận hành và bảo trì. Hệ thống này được thiết kế để nâng cao hiệu suất, đồng thời duy trì hoạt động ổn định sau khi cơ sở đi vào vận hành.
Sự kết hợp giữa công nghệ điện mặt trời tập trung, hệ thống lưu trữ nhiệt và các giải pháp điều khiển tự động được kỳ vọng giúp nhà máy vận hành ổn định ngay cả trong môi trường cao nguyên khắc nghiệt.
Công suất phát điện và lợi ích đối với địa phương
Khi đi vào hoạt động, nhà máy dự kiến sản xuất khoảng 255 triệu kWh điện mỗi năm.
Theo ước tính của dự án, sản lượng này có thể giúp tiết kiệm khoảng 60.000 tấn than tiêu chuẩn mỗi năm, đồng thời cắt giảm khoảng 165.000 tấn khí CO₂.
Dự án cũng được kỳ vọng tạo thêm động lực cho phát triển kinh tế tại khu vực xung quanh. Trong quá trình triển khai, các hoạt động xây dựng và vận hành dự án bao gồm cả những chương trình đào tạo chuyên môn dành cho nông dân và người chăn nuôi địa phương.
Theo ước tính của dự án, những hoạt động này có thể giúp người dân địa phương tăng thu nhập tổng cộng khoảng 118 triệu nhân dân tệ (khoảng 17,47 triệu USD).
Với toàn bộ cánh đồng năng lượng mặt trời hiện đã được lắp đặt đầy đủ hệ thống heliostat, dự án đang tiến gần hơn tới mục tiêu đấu nối lưới điện vào tháng 10/2026.
Nếu hoàn thành đúng kế hoạch, nhà máy sẽ bổ sung một nguồn điện tái tạo quy mô lớn vào một trong những môi trường xây dựng và vận hành khắc nghiệt nhất của Trung Quốc, đồng thời trở thành một dự án đáng chú ý về khả năng kết hợp điện mặt trời tập trung và lưu trữ nhiệt bằng muối nóng chảy ở độ cao cực lớn.
Robot được huấn luyện bằng 1 triệu giờ video ghi hành vi con người đạt tỷ lệ thành công nhiệm vụ đến 90%
Theo IE