Tinh giản gần 150.000 cán bộ, viên chức
Ngày 21/1, tại phiên thảo luận các dự thảo văn kiện Đại hội Đảng XIV, ông Nguyễn Thanh Bình, Phó trưởng Ban Tổ chức Trung ương, trình bày tham luận về xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị.
Phó trưởng Ban Tổ chức Trung ương cho biết việc triển khai Nghị quyết số 18-NQ/TW về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy đã tạo ra những kết quả mang tính đột phá. Hệ thống tổ chức các cơ quan Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội từ Trung ương đến địa phương được sắp xếp lại đồng bộ, tinh gọn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả. Mô hình Đảng đoàn, Ban cán sự Đảng từ Trung ương đến địa phương được kết thúc hoạt động; giảm 4 cơ quan Đảng Trung ương, 5 cơ quan Quốc hội, 5 bộ, 3 cơ quan thuộc Chính phủ, 13 tổng cục và tương đương, gần 1.500 đầu mối cấp vụ và hơn 4.800 đầu mối cấp phòng.
Cùng với đó, cả nước thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính quy mô lớn: giảm 29 tỉnh, thành phố; không tổ chức mô hình cấp huyện, giảm gần 700 huyện; sáp nhập từ hơn 10.000 xuống còn 3.321 xã, phường (giảm khoảng 6.700 đơn vị). Gần 150.000 cán bộ, công chức, viên chức và người lao động được tinh giản thông qua các chính sách hỗ trợ vượt trội.
Hệ thống tổ chức của Quân đội, Công an, Tòa án, Viện kiểm sát, Thanh tra và các cơ quan quản lý theo ngành dọc ở địa phương được sắp xếp đồng bộ với tổ chức hành chính mới.
Về hệ thống các quy định đã ban hành đồng bộ các chủ trương, quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước và quy định của Mặt trận Tổ quốc, đoàn thể, với hơn 70 văn bản chỉ đạo các loại của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư. Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng ban hành nhiều luật, nghị quyết liên quan trực tiếp đến sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính trong năm 2025.
Theo ông Bình, hơn 1 năm thực hiện, cuộc cách mạng sắp xếp tổ chức bộ máy, đặc biệt trong giai đoạn “nước rút” từ tháng 7/2025 đến nay, đã khẳng định đây là chủ trương rất đúng, rất trúng, có ý nghĩa lịch sử, được cán bộ, đảng viên, nhân dân đồng tình ủng hộ và dư luận quốc tế đánh giá cao. Việc tinh gọn không chỉ giảm số lượng về tổ chức, đơn vị, giảm biên chế, giảm kinh phí chi thường xuyên mà quan trọng hơn là đã nâng cao hiệu lực, hiệu quả của bộ máy, giảm tầng nấc trung gian, phân cấp phân quyền được đẩy mạnh theo hướng gần dân, sát dân, phục vụ nhân dân tốt hơn; đã mở ra không gian, khơi thông nguồn lực, tạo dư địa để phát triển kinh tế-xã hội cho giai đoạn tiếp theo.
Thực tiễn đó rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quan trọng, trước hết là sự lãnh đạo, chỉ đạo tập trung, thống nhất, quyết liệt của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đặc biệt là vai trò định hướng, truyền cảm hứng của Tổng bí thư – “tổng công trình sư” của cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy.
Bên cạnh đó là sự kiên định nguyên tắc của Đảng, kịp thời thể chế hóa chủ trương; làm tốt công tác dự báo, có tầm nhìn dài hạn; thống nhất cao trong nhận thức và hành động; triển khai nghiêm túc với tinh thần “Trung ương làm gương, địa phương hưởng ứng”, kết hợp linh hoạt giữa quyết liệt và thận trọng. Tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số. Đây là bài học kinh nghiệm có ý nghĩa hết sức quan trọng trong xu hướng phát triển mới, qua đó khắc phục được khâu yếu về tổ chức thực hiện trước đây.
Trên cơ sở đó, Phó trưởng Ban Tổ chức Trung ương nhấn mạnh nhiệm vụ thời gian tới là tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế phù hợp với mô hình tổ chức mới; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; vận hành bộ máy thông suốt, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; tiếp tục tinh gọn tổ chức bên trong, quản lý hiệu quả trụ sở, tài sản sau sắp xếp; hoàn thiện công tác cán bộ, xây dựng đội ngũ đủ phẩm chất, năng lực, đáp ứng yêu cầu giai đoạn 2026–2031.
Hạ tầng xanh, hạ tầng số là trụ cột phát triển kinh tế xã hội
Phát biểu tham luận tại hội trường, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh tập trung làm rõ đột phá phát triển kết cấu hạ tầng trong kỷ nguyên mới.
Bộ trưởng cho biết trong bối cảnh triển khai đồng bộ cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy, ngành xây dựng đã đạt nhiều kết quả nổi bật. Ước tính tăng trưởng ngành đạt trên 9%, đóng góp khoảng 17,1% GDP, tương đương 1,96 điểm phần trăm vào tăng trưởng GDP cả nước.
Quy mô, tốc độ, hiệu quả đầu tư hạ tầng được nâng lên rõ rệt, tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột trong phát triển kinh tế - xã hội, thể hiện qua 4 thành tựu nổi bật.
Một là, công tác hoàn thiện thể chế, quy hoạch hạ tầng được đẩy mạnh, tạo khung pháp lý gắn kết hạ tầng chiến lược thành một chỉnh thể thống nhất.
Hai là, hạ tầng giao thông phát triển mạnh mẽ: đến hết năm 2025, cả nước có 3.345 km đường cao tốc đưa vào khai thác; riêng giai đoạn 2021–2025 hoàn thành, thông xe 2.025 km, gấp gần 2 lần số km cao tốc của 20 năm trước. Năng lực cảng biển tăng từ 730 lên 900 triệu tấn/năm; công suất cảng hàng không tăng từ 92,4 lên 155 triệu khách/năm, góp phần giảm chi phí logistics xuống khoảng 17% GDP.
Ba là, hạ tầng đô thị và nhà ở phát triển nhanh hơn, tỷ lệ đô thị hóa đạt 45%; diện tích nhà ở bình quân đạt 30 m2/người; triển khai hơn 682.000 căn nhà ở xã hội, xóa trên 334.200 căn nhà tạm, nhà dột nát.
Bốn là, nền tảng hạ tầng xanh, hạ tầng số, đô thị thông minh từng bước hình thành.
Bên cạnh kết quả đạt được, Bộ trưởng Xây dựng cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế về tính đồng bộ và kết nối hạ tầng giữa các vùng, miền còn chênh lệch; chưa tạo được bứt phá đồng đều, ô nhiễm môi trường, ngập úng; nhà ở đô thị còn có những bất cập...
Thời gian tới, ngành xây dựng tập trung hoàn thiện thể chế, đổi mới quy hoạch, khơi thông và nuôi dưỡng nguồn lực đầu tư; đẩy mạnh PPP, chuyển đổi số, phát triển hạ tầng xanh; từng bước làm chủ công nghệ xây dựng, đặc biệt trong lĩnh vực đường sắt tốc độ cao và đô thị; tăng cường kiểm tra, giám sát, phòng chống tham nhũng, lãng phí trong đầu tư xây dựng.
Bộ trưởng Xây dựng cũng nhấn mạnh việc đẩy mạnh hội nhập quốc tế trong tình hình mới, nghiên cứu, đề xuất tham gia các dự án hạ tầng để góp phần xây dựng mạng lưới giao thông vận tải kết nối đồng bộ và hiệu quả trong khu vực; Phát triển nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đất nước trên mọi lĩnh vực trong kỷ nguyên mới.