Rất nhiều người vẫn cho rằng Việt Nam chủ yếu nhập thuốc chữa bệnh và chưa có khả năng xuất khẩu, do hạn chế về chất lượng và mẫu mã. Tuy nhiên, số liệu từ ngành y tế cho thấy một thực tế khác: Việt Nam không chỉ sản xuất phần lớn thuốc điều trị thông thường, mà còn xuất khẩu đều đặn mỗi năm với giá trị hàng trăm triệu USD.
Thuốc nội chiếm đa số
Trao đổi với VietTimes, ông Lê Việt Dũng, Phó cục trưởng Cục Quản lý Dược Bộ Y tế, cho biết hiện nay thuốc sản xuất trong nước chiếm khoảng 70% về số lượng sử dụng và gần 50% về giá trị thị trường dược phẩm. Tức là cứ 10 viên thuốc người dân sử dụng thì có khoảng 7 viên được sản xuất tại Việt Nam.
Không chỉ là thuốc thông thường, Việt Nam đã sản xuất được hầu hết các nhóm thuốc thiết yếu, từ kháng sinh, tim mạch, tiểu đường đến các thuốc điều trị bệnh mạn tính.
Tại các bệnh viện, thuốc sản xuất trong nước cũng chiếm khoảng 78% về số lượng sử dụng, góp phần giảm đáng kể chi phí điều trị nhờ giá thành hợp lý hơn so với thuốc nhập khẩu.
Việt Nam đã sản xuất được đầy đủ 13 trên 13 nhóm thuốc thiết yếu theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới, giúp người dân có thể tiếp cận thuốc điều trị cơ bản ngay trong nước.
Theo ông Lê Việt Dũng, cả nước hiện có 243 nhà máy sản xuất thuốc với hàng trăm dây chuyền hiện đại. Nhiều nhà máy đạt tiêu chuẩn quốc tế như EU-GMP hoặc tương đương, cho phép sản xuất không chỉ thuốc thông thường mà cả các sản phẩm chất lượng cao.
Tổng số thuốc được cấp phép lưu hành tại Việt Nam đã lên tới hơn 30.000 loại, bao phủ hầu hết nhu cầu điều trị.
Đáng nói, chất lượng thuốc được kiểm soát chặt chẽ: Tỷ lệ thuốc không đạt chất lượng hiện dưới 1% và thuốc giả dưới 0,1%, ở mức thấp so với nhiều quốc gia trong khu vực.
Cùng với đó, giá thuốc trong nước được duy trì ổn định, giúp người dân dễ tiếp cận hơn trong bối cảnh chi phí y tế gia tăng.
Không chỉ dừng ở thuốc, Việt Nam còn làm chủ công nghệ sản xuất vaccine ở mức đáng kể. Trong nước đã sản xuất được 11 trên 12 loại vaccine phục vụ Chương trình Tiêm chủng mở rộng, bảo vệ hàng triệu trẻ em khỏi các bệnh nguy hiểm như bạch hầu, ho gà, sởi.
Việc chủ động sản xuất vaccine giúp Việt Nam giảm phụ thuộc vào nguồn cung từ nước ngoài, đặc biệt trong các tình huống khẩn cấp như dịch bệnh.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp trong nước cũng đã sản xuất được nhiều loại sinh phẩm y tế và một số nguyên liệu sinh học phục vụ điều trị.
Thuốc Việt được xuất khẩu ra nước ngoài
Đáng chú ý là thuốc sản xuất tại Việt Nam không chỉ phục vụ nhu cầu trong nước mà còn được xuất khẩu. Năm 2025, có 67 doanh nghiệp tham gia xuất khẩu thuốc và nguyên liệu làm thuốc, với tổng giá trị đạt khoảng 312 triệu USD.
Sản phẩm dược của Việt Nam đã có mặt tại nhiều quốc gia trong khu vực châu Á và từng bước tiếp cận các thị trường khó tính như châu Âu, Nhật Bản.
Dù quy mô xuất khẩu còn khiêm tốn so với các quốc gia có ngành dược phát triển, việc duy trì xuất khẩu cho thấy thuốc sản xuất trong nước đã đáp ứng được các tiêu chuẩn nhất định của thị trường quốc tế. Đây cũng là bằng chứng rõ ràng về năng lực sản xuất của ngành dược Việt Nam.
Trong bối cảnh thế giới tiềm ẩn nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng dược phẩm do căng thẳng địa chính trị, việc Việt Nam vẫn duy trì xuất khẩu cho thấy năng lực sản xuất trong nước đủ sức đáp ứng nhu cầu cơ bản. Điều này cũng cho thấy nguy cơ thiếu thuốc không phải là vấn đề mang tính hệ thống.
Vì sao Việt Nam vẫn phải nhập khẩu thuốc?
Dù đạt nhiều kết quả tích cực, Việt Nam vẫn nhập khẩu khoảng một nửa giá trị thuốc sử dụng. Nguyên nhân chủ yếu là các thuốc đặc trị, thuốc phát minh và thuốc công nghệ cao vẫn phải nhập khẩu từ các nước có nền công nghiệp dược phát triển. Ngoài ra, hơn 90% nguyên liệu làm thuốc hiện vẫn phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu.
Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc Việt Nam phụ thuộc hoàn toàn, mà phản ánh thực tế ngành dược đang trong quá trình phát triển, từng bước nâng cao năng lực sản xuất và làm chủ công nghệ.
Từ chỗ phụ thuộc nhiều vào thuốc nhập khẩu, Việt Nam đã từng bước làm chủ sản xuất nhiều loại thuốc, vaccine quan trọng và còn xuất khẩu.
Kết quả này cho thấy người dân hoàn toàn có thể tin tưởng vào thuốc sản xuất trong nước. Các dược phẩm “made in Vietnam” ngày càng giữ vai trò quan trọng trong chăm sóc, bảo vệ sức khỏe cộng đồng, từng bước khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.
