Quân đội Nga vừa giới thiệu một hệ thống laser cầm tay mới, được thiết kế để vô hiệu hóa mìn và vật liệu nổ chưa phát nổ từ khoảng cách lên tới 100 m, qua đó giúp giảm đáng kể mức độ nguy hiểm đối với lực lượng công binh.
Khẩu súng laser xuất hiện trong phóng sự của kênh truyền hình quân đội Nga Zvezda hôm Chủ nhật vừa qua được phát triển dựa trên một hệ thống lớn hơn dành cho các phương tiện mặt đất điều khiển từ xa. Phóng sự trình diễn cả hai phiên bản cùng nhiều mô-đun khác được thiết kế cho nền tảng robot bánh xích Kurier, hay “Courier”, đang được quân đội Nga sử dụng ngày càng rộng rãi.
Phiên bản nhỏ gọn sử dụng bộ pin dạng ba lô và được trang bị laser công suất 1 kW. Theo phần trình diễn, tia laser đủ khả năng đốt xuyên lớp vỏ nhựa của một vật thể trong vài giây nếu người vận hành duy trì chùm tia ổn định trên cùng một điểm.
Video cho thấy hiệu quả cao nhất đạt được khi hệ thống được đặt trên giá ba chân, giúp giảm rung và giữ chùm tia tập trung vào mục tiêu.
Biến thể lớn hơn có công suất gấp đôi, với bộ phát laser đặt trên một bệ nâng có thể thu vào. Thiết kế này cho phép robot đưa bộ phát lên cao và chiếu laser từ phía sau vật cản, hạn chế việc phải đưa toàn bộ phương tiện ra khỏi vị trí che chắn.
Theo nhà phát triển, độ ổn định cao hơn cùng công suất laser lớn hơn giúp phiên bản lắp trên robot đạt tầm tác động tối đa khoảng 500 m. Cả mô-đun dành cho robot và phiên bản cầm tay được cho là đã bước vào sản xuất hàng loạt.
Laser có thể xử lý mìn mà không cần kích nổ
Về nguyên lý, hệ thống laser xử lý bom mìn không hoạt động giống một thiết bị kích nổ thông thường. Chùm tia được tập trung vào một điểm trên vỏ hoặc bộ phận của vật liệu nổ, tạo nhiệt đủ lớn để phá hủy hoặc đốt cháy phần thuốc nổ bên trong mà không nhất thiết gây ra một vụ nổ hoàn toàn.
Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong những khu vực nguy hiểm, nơi mìn có thể được gắn thêm cảm biến hoặc cơ cấu bẫy nhằm kích hoạt khi phát hiện người hoặc phương tiện tiếp cận.
Việc xử lý từ khoảng cách xa giúp công binh giảm nguy cơ phải tiếp cận trực tiếp với vật thể khả nghi.
Các nguồn Nga trước đó cho biết nền tảng Kurier đã được trang bị hệ thống laser xử lý bom mìn Ignis. Trong một cuộc trình diễn được công bố hồi tháng 8, robot đã dùng laser để đốt bộ phận kích nổ của một quả mìn chống tăng mà không gây ra vụ nổ.
Một thử nghiệm khác được Rossiyskaya Gazeta dẫn lại cho thấy Kurier xử lý mục tiêu ở khoảng cách khoảng 30 m, sau đó thực hiện một bài thử khó hơn ở 60 m khi tầm nhìn bị che bởi một phương tiện và khói. Hệ thống nâng giúp bộ phát laser hoạt động từ vị trí cao hơn, với tầm tác động được công bố lên tới 500 m.
Điểm đáng chú ý là đây không phải lần đầu Nga tìm cách sử dụng năng lượng định hướng để xử lý vật liệu nổ từ xa. Trước đó, quân đội Nga cũng đã công bố một mô-đun xung điện từ trên Kurier nhằm tác động tới các loại ngòi nổ có linh kiện điện tử.
Từ robot đến thiết bị công binh cầm tay
Phóng sự của Zvezda cũng giới thiệu nhiều mô-đun khác được phát triển cho Kurier, trong đó có những thiết bị do một đơn vị công binh đang hoạt động trong cuộc xung đột Ukraine thiết kế.
Một trong số đó được trang bị mũi khoan để tạo các lỗ đặt cột trước khi triển khai lưới chống UAV phủ trên những tuyến đường tại khu vực chiến sự.
Thiết kế mô-đun của Kurier cho phép nền tảng này đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ khác nhau thay vì chỉ được sử dụng cho một vai trò cố định.
Theo các thông tin được công bố trước đó, robot có thể đảm nhiệm các nhiệm vụ như vận chuyển đạn dược và vật tư, sơ tán thương binh, trinh sát, hỗ trợ hỏa lực và công binh. Một số cấu hình còn có thể tích hợp súng máy, súng phóng lựu, thiết bị tác chiến điện tử và các loại trang bị chuyên dụng khác.
Việc đưa laser xử lý bom mìn lên cả robot mặt đất lẫn phiên bản cầm tay cho thấy Nga đang theo đuổi một hướng tiếp cận tương đối rõ ràng: đưa con người ra xa vật thể nguy hiểm càng nhiều càng tốt, đồng thời sử dụng các nền tảng robot và thiết bị điều khiển từ xa để thực hiện công việc thay thế.
Nga không phải quốc gia duy nhất theo đuổi xu hướng này. Cả Nga và Ukraine đều đang mở rộng vai trò của phương tiện mặt đất không người lái trong chiến đấu, tiếp tế, sơ tán y tế và các nhiệm vụ công binh.
Trong bối cảnh chiến trường ngày càng xuất hiện nhiều UAV, mìn, vật liệu nổ chưa phát nổ và các loại bẫy chống tiếp cận, những hệ thống có khả năng xử lý mục tiêu từ khoảng cách an toàn có thể giúp giảm mức độ rủi ro mà lực lượng công binh phải đối mặt.
Tuy nhiên, các thông số như tầm 100 m của phiên bản cầm tay, 500 m của phiên bản robot và khả năng vô hiệu hóa từng loại vật liệu nổ cụ thể hiện chủ yếu đến từ các nguồn và phần trình diễn phía Nga. Hiệu quả thực tế trong điều kiện chiến trường, đặc biệt khi mục tiêu bị che khuất, rung lắc hoặc chịu tác động của thời tiết và địa hình, cần được đánh giá độc lập thêm.
Theo RBC, RT
