Nguy cơ mất an toàn thực phẩm từ kinh doanh tự phát
Trước tình trạng đã có những vụ ngộ độc thức ăn đường phố tập thể xảy ra, gây ảnh hưởng sức khỏe người dân hội, chiều nay, 9/2, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đã đề nghị UBND các tỉnh phải chỉ đạo quyết liệt để bảo đảm ATTP.
Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, nhiều cơ sở nhỏ lẻ, người bán hàng rong bên hè phố hoặc tại các điểm công cộng, lễ hội còn hạn chế về trang thiết bị, dụng cụ, thiếu nước sạch; khu vực rửa bát đũa không có chỗ xả nước thải hợp vệ sinh; rác thải thu gom không đúng quy định.
Đáng lo ngại khi không ít người trực tiếp chế biến và phục vụ không có bảo hộ lao động phù hợp, vệ sinh cá nhân không đáp ứng yêu cầu, chưa được tập huấn kiến thức ATTP; nguyên liệu không rõ nguồn gốc; thực phẩm sau chế biến như pa-tê, riêu cua, thịt nguội, thức ăn tồn dư không được bảo quản đúng cách, để lưu cữu, quá hạn sử dụng.
“Những tồn tại này, cùng với các “khoảng trống” trong quản lý, giám sát tại một số địa phương, đã dẫn tới các vụ ngộ độc thức ăn đường phố tập thể, gây dư luận lo ngại” - Thứ trưởng Tuyên nhấn mạnh.
Không cấp giấy chứng nhận nhưng phải tuân thủ điều kiện ATTP
Trao đổi với VietTimes, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên cho biết cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố không thuộc diện phải cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP, nhưng vẫn phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện bảo đảm ATTP theo quy định.
Theo đó, người trực tiếp chế biến thức ăn phải được tập huấn kiến thức ATTP và không mắc các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như tả, lỵ, thương hàn, viêm gan A, E, lao phổi, tiêu chảy cấp. Địa điểm kinh doanh phải cách biệt nguồn ô nhiễm, thức ăn được bày bán trên bàn, giá, kệ, phương tiện bảo đảm vệ sinh và mỹ quan đô thị.
Dụng cụ ăn uống, vật liệu bao gói tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm phải an toàn, được che chắn nắng, mưa, bụi bẩn, côn trùng; sử dụng đủ nước đạt quy chuẩn kỹ thuật phục vụ chế biến, kinh doanh. Nguyên liệu phải có nguồn gốc, phụ gia thực phẩm chỉ được sử dụng trong danh mục cho phép và sẵn sàng cung cấp thông tin để truy xuất nguồn gốc khi xảy ra sự cố.
Trách nhiệm quản lý từ cơ sở
Bộ Y tế cho biết các hành vi như không có bàn, tủ, giá, kệ đạt chuẩn; thức ăn không được che đậy; không sử dụng găng tay khi tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm chín có thể bị phạt từ 500.000 đến 1.000.000 đồng.
Những vi phạm nghiêm trọng hơn như sử dụng dụng cụ, vật liệu tiếp xúc với thực phẩm không an toàn; người chế biến mắc bệnh truyền nhiễm; sử dụng phụ gia thực phẩm không đúng quy định; sử dụng nước không đạt chuẩn bị phạt từ 1.000.000 đến 3.000.000 đồng và buộc tiêu hủy thực phẩm vi phạm.
Bộ Y tế nhấn mạnh UBND các cấp chịu trách nhiệm quản lý hoạt động thức ăn đường phố trên địa bàn. Trạm y tế xã, phường có nhiệm vụ hướng dẫn, giám sát ATTP, phòng ngừa ngộ độc và xử lý sự cố.
Ban Chỉ đạo liên ngành về ATTP cấp tỉnh chủ trì xây dựng kế hoạch kiểm tra, đặc biệt tại các lễ hội, khu đông khách du lịch. Công tác truyền thông phải được đẩy mạnh, giúp người bán và người tiêu dùng nhận thức rõ nguy cơ và biện pháp phòng ngừa ngộ độc; tổ chức tập huấn kiến thức ATTP cho chủ cơ sở, người bán hàng rong.
“Đặc biệt, cần tăng cường hậu kiểm, công khai vi phạm, nâng cao năng lực phòng ngừa và sẵn sàng ứng phó khi xảy ra sự cố ATTP, từ cấp cứu, điều trị đến điều tra nguyên nhân, truy xuất nguồn gốc và thu hồi thực phẩm gây hại” - Thứ trưởng Bộ Y tế yêu cầu.
Đơn vị quản lý ATTP cần nâng cao năng lực phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, phân tích nguy cơ, lưu mẫu, giám sát bệnh truyền qua thực phẩm. Khi xảy ra sự cố, chính quyền phải phối hợp y tế dự phòng, cơ sở khám chữa bệnh để cấp cứu, điều trị kịp thời; điều tra nguyên nhân; truy xuất nguồn gốc; đình chỉ, thu hồi thực phẩm nguy hại và thông báo rộng rãi để cảnh báo cộng đồng.
Trạm y tế xã, phường phải cập nhật danh sách cơ sở thức ăn đường phố, địa điểm kinh doanh, kết quả xử lý vi phạm và báo cáo các vụ ngộ độc.