BHXH Việt Nam không yêu cầu “chờ đủ giờ”
Những ngày qua, dư luận bức xúc sau khi một số bệnh viện (BV) phản ánh việc giám định, thanh toán bảo hiểm y tế (BHYT) áp dụng máy móc, khi lấy mốc thời gian trung bình làm điều kiện thanh toán: Một ca chụp X-quang phải đủ 6 phút và một lần siêu âm phải kéo dài 30 phút mới được thanh toán BHYT.
Chia sẻ với VietTimes, lãnh đạo một BV tuyến trung ương cho biết trong thực tế, với máy móc hiện đại và bác sĩ có kinh nghiệm, nhiều ca chỉ cần vài phút đã cho kết quả chính xác.
Nhiều bệnh nhân, đặc biệt là trẻ em, người cao tuổi, người đang đau nhiều hoặc khó thở, rất khó nằm yên lâu trong phòng chụp. Nếu đã có hình ảnh đạt yêu cầu mà vẫn phải nằm chờ cho đủ 6 phút hay 30 phút chỉ để hợp thức hóa thanh toán thì điều đó không hợp lý về mặt y khoa lẫn nhân văn.
Với siêu âm cũng tương tự, có ca chỉ mất 5 đến 6 phút đã đánh giá rõ tổn thương, trong khi ca phức tạp hơn mới cần 10 đến 15 phút.
Do bị ràng buộc theo “định mức thời gian”, một máy siêu âm tim ở BV trong một buổi có thể chỉ được thanh toán tối đa khoảng 8 ca. Trong khi thực tế, có nhiều ca đơn giản, bác sĩ làm nhanh, chính xác, hoàn toàn có thể thực hiện nhiều hơn. Nếu làm vượt, phần đó có nguy cơ không được BHYT chi trả.
Như vậy, năng lực thực tế của cơ sở y tế bị kìm lại, người bệnh phải chờ đợi lâu hơn dù bệnh viện có đủ máy móc và nhân lực.
Trước dư luận xã hội, hôm nay, 4/2, BHXH Việt Nam khẳng định việc thanh toán chi phí khám chữa bệnh (KCB) BHYT được thực hiện trên cơ sở tuân thủ Luật KCB và các quy định liên quan, gồm Khoản 2 Điều 35 Nghị định 188/2025/NĐ-CP và Thông tư 35/2016/TT-BYT, trong đó yêu cầu dịch vụ kỹ thuật được thanh toán khi đã được phê duyệt thực hiện, đúng quy trình chuyên môn và có giá dịch vụ được phê duyệt.
Cũng theo BHXH Việt Nam, về thời gian thực hiện kỹ thuật, Quyết định 2775 và 2776 ngày 29/8/2025 của Bộ Y tế ban hành hướng dẫn quy trình chuyên môn trong chẩn đoán hình ảnh, nêu các mốc thời gian tham chiếu.
Theo các Hướng dẫn này, thời gian thực hiện một quy trình kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh được tính từ khi người bệnh bắt đầu được thực hiện kỹ thuật đến khi có kết quả chẩn đoán, bao gồm các bước: thời gian chuẩn bị người bệnh, thời gian chụp, đọc phim, kết luận chẩn đoán.
Ví dụ, chụp X-quang xương khớp, phổi, bụng thường quy khoảng 6 đến 12 phút; siêu âm ổ bụng, tuyến giáp khoảng 6 đến 15 phút.
BHXH Việt Nam nhấn mạnh: Các mốc thời gian nêu trong Hướng dẫn có ý nghĩa tham chiếu chuyên môn, phục vụ tổ chức thực hiện và xây dựng định mức kinh tế – kỹ thuật. Trong thực tế triển khai, căn cứ diễn biến lâm sàng, tình trạng người bệnh và điều kiện thực tế của cơ sở KCB, thời gian thực hiện kỹ thuật có thể được điều chỉnh tăng hoặc giảm theo hướng dẫn của Bộ Y tế.
Theo BHXH Việt Nam, cơ quan BHXH thực hiện giám định và thanh toán chi phí các dịch vụ kỹ thuật y tế trên cơ sở hồ sơ, quy trình chuyên môn và thực tế triển khai tại cơ sở KCB, bảo đảm đúng quy định của pháp luật.
BHXH Việt Nam khẳng định không ban hành thêm quy định ngoài các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành, đồng thời không yêu cầu cơ sở KCB kéo dài thời gian thực hiện kỹ thuật một cách hình thức.
Việc hiểu hoặc áp dụng quy định theo hướng yêu cầu bác sĩ, kỹ thuật viên “chờ đủ thời gian” mới tiếp tục thực hiện ca kỹ thuật tiếp theo là chưa phù hợp với bản chất của hướng dẫn chuyên môn, có thể ảnh hưởng đến thời gian chờ đợi và quyền lợi của người bệnh BHYT.
Vì thế, để bảo đảm thống nhất trong nhận thức và tổ chức thực hiện, BHXH Việt Nam kiến nghị Bộ Y tế tiếp tục rà soát, hoàn thiện các hướng dẫn chuyên môn kỹ thuật, bảo đảm phù hợp với thực tiễn triển khai và sự phát triển của khoa học công nghệ y tế, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở KCB trong quá trình thực hiện, qua đó bảo đảm đầy đủ quyền lợi của người tham gia BHYT.
Thời gian chỉ là định mức trung bình
Trước đó, về quy định chụp, siêu âm trên, ông Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý KCB Bộ Y tế, cho biết chụp X-quang là cả một quy trình gồm tiếp nhận người bệnh, chuẩn bị máy móc, thực hiện kỹ thuật, đọc và trả kết quả, không chỉ là thời gian máy phát tia. Vì vậy, không thể lấy riêng thời gian chạy máy làm điều kiện thanh toán.
Ông Khoa cũng nhấn mạnh 6 phút chỉ là thời gian trung bình của một ca X-quang thông thường. Việc áp dụng cứng nhắc cho mọi trường hợp là không phù hợp. Tùy tay nghề bác sĩ, mức độ phức tạp của bệnh và điều kiện thực tế, thời gian thực hiện có thể khác nhau.
Bộ Y tế đã yêu cầu các đơn vị rà soát vướng mắc liên quan hai quyết định chuyên môn nêu trên và phối hợp với Hội Điện quang để thống nhất lại quy trình, điều chỉnh thời gian trung bình cho phù hợp thực tế. Đồng thời, Cục Quản lý KCB cũng lưu ý yếu tố quan trọng nhất là chỉ định đúng, tránh lạm dụng gây lãng phí quỹ BHYT.
Như vậy, cả BHXH Việt Nam và Bộ Y tế đều thống nhất rằng thời gian trong quy trình kỹ thuật là định mức tương đối, không phải “rào chắn” cứng cho thanh toán. Vấn đề hiện nay nằm ở cách hiểu và triển khai tại cơ sở. Nếu không được hướng dẫn thống nhất, người bệnh là đối tượng chịu ảnh hưởng trực tiếp nhất.
