Trước nguy cơ mất an toàn thực phẩm (ATTP) gia tăng vào dịp Tết Nguyên đán và mùa lễ hội, chiều 1/2, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên chỉ đạo Sở Y tế các tỉnh, thành phố và Sở ATTP TP.HCM tăng cường các biện pháp phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, bảo đảm an toàn cho người dân trong thời gian cao điểm tiêu dùng.
Trao đổi với VietTimes, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên cho biết năm 2025, tình hình ngộ độc thực phẩm đã giảm cả về số vụ, số người mắc và số trường hợp tử vong so với năm 2024. Tuy nhiên, nguy cơ vẫn ở mức đáng lo ngại.
Một số vụ ngộ độc thực phẩm lớn vẫn xảy ra tại bếp ăn tập thể, bữa ăn gia đình, cơ sở dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố, khiến nhiều người phải nhập viện.
Đặc biệt, cơ quan chức năng đã ghi nhận các trường hợp tử vong do sử dụng thực phẩm từ động vật, thực vật chứa độc tố tự nhiên như nấm độc, côn trùng, cây, quả rừng, thủy hải sản.
Bên cạnh đó, việc chế biến, bảo quản nguyên liệu chưa đúng cách và ý thức chấp hành quy định ATTP của một số cơ sở chưa nghiêm tiếp tục là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến các sự cố.
Để chủ động phòng ngừa, lãnh đạo Bộ Y tế yêu cầu các địa phương xây dựng kế hoạch bảo đảm ATTP phù hợp tình hình dịp Tết và lễ hội. Công tác giám sát nguy cơ phải chú trọng các nhóm dễ gây ngộ độc theo mùa, trong đó có ngộ độc nấm độc vào mùa xuân hè, ngộ độc do động thực vật chứa độc tố tự nhiên và các mặt hàng có nhu cầu tiêu thụ lớn trong lễ hội.
Thanh tra, kiểm tra được xác định là giải pháp trọng tâm. Các lực lượng chức năng phải tăng cường giám sát cơ sở chế biến suất ăn sẵn, bếp ăn tập thể tại khu công nghiệp, trường học, cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố, cơ sở sản xuất, kinh doanh nước uống đóng chai, đóng bình. Hoạt động nấu ăn lưu động, các bữa liên hoan, tiệc cưới, đám giỗ đông người cũng phải được hướng dẫn và giám sát phù hợp.
“Kiên quyết xử lý nghiêm, đình chỉ hoạt động đối với cơ sở không bảo đảm điều kiện ATTP hoặc không có Giấy chứng nhận đủ điều kiện ATTP, đồng thời, hành vi vi phạm và kết quả xử lý phải được công khai trên phương tiện thông tin đại chúng để cảnh báo cộng đồng” - Thứ trưởng Bộ Y tế lưu ý.
Đẩy mạnh truyền thông và phối hợp liên ngành
Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên yêu cầu các địa phương phối hợp với cơ quan truyền thông kịp thời cảnh báo nguy cơ mất ATTP, hướng dẫn người dân kiến thức lựa chọn, chế biến, bảo quản thực phẩm an toàn, nhất là thực phẩm truyền thống và theo tập quán địa phương. Đặc biệt, cần khuyến cáo người dân chỉ sử dụng thực phẩm, nguyên liệu có nguồn gốc, không dùng thực phẩm quá hạn hoặc có dấu hiệu bất thường.
Công tác tuyên truyền về phòng chống ngộ độc do độc tố tự nhiên phải được thường xuyên, phù hợp từng vùng, kể cả bằng tiếng dân tộc tại khu vực đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa; khuyến cáo người dân không đánh bắt, thu hái, kinh doanh và sử dụng các động, thực vật lạ có nguy cơ gây ngộ độc.
“Bên cạnh việc phối hợp liên ngành trong công tác tuyên truyền, thanh tra, kiểm tra về ATTP, ngành y tế cần phối hợp với ngành nông nghiệp trong giám sát, kiểm soát ATTP đối với nông sản và việc sử dụng các loại nấm, cây, củ, quả rừng tự nhiên làm thực phẩm, đồng thời, phối hợp với ngành công thương thanh tra, kiểm tra hoạt động sản xuất, kinh doanh rượu, nhất là cơ sở nhỏ lẻ, nấu rượu thủ công, ngăn chặn rượu không rõ nguồn gốc lưu thông trên thị trường” - Thứ trưởng Bộ Y tế yêu cầu.
Bộ Y tế cũng chỉ đạo các địa phương tăng cường kiểm tra đột xuất cơ sở chế biến thực phẩm, bếp ăn tập thể, dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố; xử lý, đình chỉ hoạt động, thu hồi, tiêu hủy thực phẩm không bảo đảm an toàn và công khai vi phạm theo quy định.
Ngoài ra, Bộ Y tế yêu cầu các địa phương điều tra, xác minh và kết luận kịp thời các vụ ngộ độc thực phẩm; làm rõ nguyên nhân gây ngộ độc và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan; chuẩn bị sẵn sàng kế hoạch, lực lượng, thuốc, trang thiết bị y tế để xử lý hiệu quả khi xảy ra sự cố.
