Nghị định 46 – giải pháp trong lúc chờ sửa Luật ATTP
Chiều 2/2, Bộ Y tế phối hợp với Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức hội nghị toàn quốc để phổ biến, quán triệt và hướng dẫn triển khai Nghị định 46 và Nghị quyết 66, theo chỉ đạo của Chính phủ.
Chủ trì hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cho biết Luật ATTP được ban hành từ năm 2010, đến nay đã bộc lộ nhiều hạn chế trước thực tiễn quản lý và yêu cầu hội nhập quốc tế.
Nhiều quy định của Luật ATTP không còn phù hợp với mô hình sản xuất, lưu thông thực phẩm và phương thức quản lý hiện nay, đặc biệt trong kiểm soát thực phẩm nhập khẩu và phân công trách nhiệm giữa các bộ, ngành.
Trước yêu cầu đó, Bộ Y tế đã tham mưu để Chính phủ ban hành Nghị định số 46 và Nghị quyết số 66, có hiệu lực đến hết ngày 28/2/2027, để xử lý các vướng mắc trong quản lý ATTP.
Tuy nhiên, quá trình triển khai Nghị định 46 đã phát sinh những lúng túng. Một số địa phương, doanh nghiệp và cơ quan báo chí phản ánh còn những điểm chưa rõ, cần được hướng dẫn cụ thể, nhất là liên quan đến kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu.
Bộ Y tế đã nhanh chóng phối hợp với Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tài chính tổ chức các cuộc họp để rà soát, thống nhất cách triển khai.
Các nội dung vướng mắc tiếp tục được báo cáo và thảo luận tại cuộc họp do Phó Thủ tướng Chính phủ – Trưởng Ban Chỉ đạo Quốc gia về ATTP chủ trì. Phó Thủ tướng yêu cầu phân công rõ trách nhiệm của từng bộ, ngành, bảo đảm việc thực hiện Nghị định 46 được thông suốt, không làm gián đoạn hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Trên tinh thần đó, hội nghị này nhằm tập trung tháo gỡ khó khăn trong tổ chức thực hiện. Qua tổng hợp, vướng mắc lớn nhất hiện nay chủ yếu liên quan đến kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu, bên cạnh một số vấn đề phát sinh với thực phẩm trong nước, đặc biệt là nông sản, thủy sản và thực phẩm tươi sống.
Lãnh đạo Bộ Y tế khẳng định qua rà soát, các quy định tại Nghị định 46 phù hợp với pháp luật hiện hành. Thời gian tới, nếu vướng mắc chỉ ở mức cần làm rõ, các bộ, ngành sẽ ban hành văn bản hướng dẫn theo thẩm quyền; trường hợp phát sinh vấn đề lớn, Bộ Y tế sẽ tổng hợp, báo cáo Chính phủ xem xét sửa đổi, bổ sung Nghị định.
Kịp thời tháo gỡ vướng mắc
Tại hội nghị, quyền Cục trưởng Cục ATTP Chu Quốc Thịnh cho biết Nghị quyết 46 đẩy mạnh phân cấp, tăng hậu kiểm và công khai toàn bộ dữ liệu sản phẩm thực phẩm, tạo ra đợt điều chỉnh lớn trong quản lý ATTP theo hai hướng song song: Tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính nhưng đồng thời siết chặt kiểm soát để ngăn thực phẩm giả, gian lận chất lượng và quảng cáo thổi phồng.
Về cải cách thủ tục, các quy định mới giảm thủ tục liên quan xác nhận nội dung quảng cáo thực phẩm, rút 20% thời gian giải quyết. Với chỉ định cơ sở kiểm nghiệm phục vụ quản lý nhà nước, đã cắt 60% và đơn giản hóa 40% thủ tục, giảm hơn 33% thời gian xử lý.
Đồng thời, tăng phân cấp cho địa phương: trong 39 thủ tục ATTP của ba ngành, đã phân cấp 31 thủ tục, gần 80%, bao gồm các phương thức kiểm tra nhà nước với thực phẩm nhập khẩu.
Trọng tâm lớn là kiểm soát toàn chuỗi, kết hợp tiền kiểm thực chất và hậu kiểm hệ thống.
Quản lý quảng cáo trên sàn thương mại điện tử và mạng xã hội bị siết mạnh, yêu cầu công khai hồ sơ pháp lý, minh bạch tài trợ và tăng trách nhiệm của sàn. Cơ quan quản lý có thêm quyền thu hồi giấy tiếp nhận công bố, gỡ thông tin sản phẩm, đình chỉ hồ sơ, tạo khung pháp lý chặt hơn để bảo vệ người tiêu dùng.
Tại hội nghị, các địa phương trao đổi các vướng mắc và đã được đại diện các bộ, ngành liên quan trực tiếp giải đáp.
Kết luận hội nghị, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên cho biết Bộ Y tế sẽ tiếp tục lấy ý kiến các bộ, ngành và địa phương theo từng nhóm vấn đề kỹ thuật để kịp thời hướng dẫn, bảo đảm triển khai thống nhất Nghị định 46 trong giai đoạn chuyển tiếp.
Lãnh đạo Bộ Y tế cũng yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng CNTT, thực hiện thủ tục qua hệ thống điện tử, cập nhật dữ liệu đầy đủ để phục vụ hậu kiểm và điều hành. Tinh thần lớn là phân cấp mạnh cho địa phương, đặc biệt trong xác nhận nội dung quảng cáo thực phẩm, vì địa phương là nơi nắm rõ thực tế cơ sở sản xuất, kinh doanh.
Các địa phương cần nghiên cứu kỹ phạm vi điều chỉnh của Nghị định, các quy định về đăng ký bản công bố, giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP, kiểm nghiệm phục vụ quản lý nhà nước và phân công trách nhiệm từng bộ, ngành.
Riêng kiểm tra nhà nước với thực phẩm nhập khẩu, Thứ trưởng lưu ý phải áp dụng đúng các trường hợp được miễn kiểm tra, đúng phương thức kiểm tra, tránh gây ách tắc không cần thiết.
