close Đăng nhập

Mỹ lần đầu dùng laser công suất lớn không cần thiết bị hỗ trợ đánh trúng mục tiêu tên lửa hành trình

Trang Defence Blog ngày 18/11 đưa tin tập đoàn quốc phòng Lockheed Martin lần đầu tiên sử dụng thành công hệ thống laser công suất 300 kW để tiêu diệt mục tiêu mô phỏng tên lửa hành trình. 

Hệ thống laser “Năng lực phòng thủ hỏa lực gián tiếp – Laser năng lượng cao (IFPC-HEL), với công suất 300 kW của Lockheed Martin. Ảnh: Sohu.
Hệ thống laser “Năng lực phòng thủ hỏa lực gián tiếp – Laser năng lượng cao (IFPC-HEL), với công suất 300 kW của Lockheed Martin. Ảnh: Sohu.

Đáng chú ý, cuộc thử nghiệm được tiến hành mà không cần thiết bị hỗ trợ tăng cường khả năng bám bắt mục tiêu.

Lockheed Martin xác nhận một trong những vũ khí laser năng lượng cao của hãng đã lần đầu tiên bắn hạ thành công mục tiêu mô phỏng tên lửa hành trình. Hệ thống có mật danh “Valkyrie”, tên chính thức là “Năng lực phòng thủ hỏa lực gián tiếp – Laser năng lượng cao (IFPC-HEL), với công suất 300 kW.

Thông tin này được giám đốc chương trình thuộc bộ phận Hệ thống Laser và cảm biến của Lockheed Martin công bố trên mạng xã hội. Ông mô tả đây là lần đầu tiên hệ thống thực hiện thành công một cuộc giao chiến với sự tích hợp đầy đủ toàn bộ chuỗi tiêu diệt mục tiêu.

Lần đầu hoàn tất toàn bộ chuỗi tiêu diệt mục tiêu

Khái niệm “chuỗi tiêu diệt mục tiêu hoàn chỉnh” (kill chain) bao gồm toàn bộ quy trình từ phát hiện, theo dõi, xác định và khóa mục tiêu, khai hỏa cho đến đánh giá kết quả sau khi tấn công.

Trong nhiều cuộc thử nghiệm trước đây, các nhà phát triển chỉ kiểm tra từng công đoạn riêng lẻ. Việc hoàn tất liên tục toàn bộ quy trình mới cho thấy hệ thống có khả năng vận hành như một tổ hợp vũ khí thực thụ, thay vì chỉ là một thiết bị trình diễn công nghệ.

Lockheed Martin nhấn mạnh hai điểm đáng chú ý trong lần thử nghiệm này.

Thứ nhất, hệ thống tiêu diệt mục tiêu mà không sử dụng các phương tiện hỗ trợ tăng cường khả năng bám bắt. Thông thường, những thiết bị như bộ phát tín hiệu hoặc gương phản xạ có thể được gắn lên mục tiêu để giúp hệ thống vũ khí dễ phát hiện và định vị hơn. Việc loại bỏ những hỗ trợ này khiến quá trình phát hiện, theo dõi và chiếu tia laser trở nên khó khăn hơn đáng kể.

Thứ hai, cuộc tiến công diễn ra ở khoảng cách nằm trong tầm tác chiến hữu hiệu và chỉ kéo dài trong thời gian ngắn.

Tuy nhiên, Lockheed Martin chưa công bố những thông số quan trọng như thời điểm, địa điểm thử nghiệm hay khoảng cách từ hệ thống laser đến mục tiêu.

Hình ảnh được công bố cho thấy một thiết bị màu vàng đất, có kích thước tương đương container, phía trên lắp cụm định hướng chùm tia laser. Bên cạnh là một xe tải quân sự, phía sau là nhà chứa máy bay.

Công suất 300 kW: Sức mạnh và những giới hạn kỹ thuật

IFPC-HEL được thiết kế để bảo vệ các căn cứ quân sự và lực lượng trên chiến trường trước nhiều loại mối đe dọa, bao gồm tên lửa hành trình, máy bay không người lái, rocket và đạn súng cối.

Với công suất 300 kW, đây là một trong những hệ thống laser có công suất lớn nhất từng được quân đội Mỹ thử nghiệm. Về nguyên tắc, công suất càng cao thì chùm tia càng có khả năng truyền năng lượng lớn tới mục tiêu, rút ngắn thời gian cần thiết để nung nóng và phá hủy các bộ phận quan trọng.

Tuy nhiên, để một hệ thống laser công suất lớn hoạt động hiệu quả trên chiến trường, vẫn còn nhiều trở ngại.

Thứ nhất là nguồn điện. Laser công suất 300 kW đòi hỏi nguồn cung cấp năng lượng rất lớn, đồng thời phải có hệ thống làm mát đủ khả năng xử lý lượng nhiệt phát sinh.

Thứ hai là độ chính xác khi theo dõi và chiếu tia. Tên lửa hành trình có tốc độ cao, kích thước tương đối nhỏ và có thể thay đổi quỹ đạo. Hệ thống phải duy trì chùm tia tập trung ổn định vào một điểm trên mục tiêu trong thời gian đủ dài để có thể gây hư hại.

Thứ ba là điều kiện khí quyển. Độ ẩm, bụi, sương mù và nhiễu động không khí đều có thể làm suy giảm chất lượng chùm tia, ảnh hưởng đến tầm bắn và hiệu quả tiêu diệt.

thu-nghiem.jpg
Một vụ thử nghiệm hệ thống laser công suất cao cơ động đặt trên xe của Lục quân Mỹ. Ảnh: Newatlas.

Dù vậy, vũ khí laser có những ưu thế đáng kể. Năng lượng điện đóng vai trò như “đạn dược”, giúp chi phí mỗi lần khai hỏa rất thấp và không phụ thuộc vào lượng tên lửa đánh chặn dự trữ. Nếu nguồn điện được duy trì liên tục, hệ thống có thể tiến hành nhiều lần giao chiến mà không phải chờ bổ sung đạn.

Đây là lợi thế đặc biệt hấp dẫn trong nhiệm vụ đối phó với các đợt tấn công bằng máy bay không người lái số lượng lớn.

Nhược điểm là laser chịu ảnh hưởng khá lớn của thời tiết và mỗi hệ thống thường chỉ có thể tập trung tấn công một mục tiêu tại một thời điểm.

Mỹ không đưa vào trang bị, nhưng vẫn tiếp tục phát triển công nghệ

Điểm đáng chú ý là dù đạt được kết quả thử nghiệm quan trọng, Lục quân Mỹ hiện không có kế hoạch đưa IFPC-HEL vào trang bị chính thức.

Theo báo cáo do Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ (CRS) công bố ngày 9/3 năm nay, các quan chức Lục quân cho biết họ không còn dự định chuyển hệ thống này sang giai đoạn trang bị và triển khai trong lực lượng thường trực.

Nói cách khác, hệ thống đã chứng minh được khả năng đánh trúng mục tiêu, nhưng điều đó chưa đủ để thuyết phục Lục quân Mỹ mua sắm và biên chế trên diện rộng.

Phía quân đội chưa công bố cụ thể lý do. Những vấn đề có thể ảnh hưởng đến quyết định bao gồm công suất, khả năng cơ động, yêu cầu cung cấp điện và mức độ phù hợp với điều kiện tác chiến thực tế.

Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa công nghệ laser công suất cao bị loại bỏ. Trong đề xuất ngân sách tài khóa 2027, Lầu Năm Góc muốn tận dụng những kinh nghiệm từ chương trình IFPC-HEL để phát triển một dự án mới mang tên “Hệ thống vũ khí laser liên quân”. Đây là chương trình do Lục quân và Hải quân Mỹ phối hợp triển khai.

Như vậy, hướng phát triển đang chuyển từ một giải pháp laser chủ yếu phục vụ lực lượng mặt đất sang một nền tảng công nghệ có thể được sử dụng chung giữa các quân chủng.

Hợp đồng phát triển trị giá tối đa 847 triệu USD

Diễn biến của chương trình trong năm nay cho thấy quân đội Mỹ vẫn dành sự quan tâm đáng kể cho vũ khí laser. Hồi tháng 6, hệ thống đã được trình diễn tại thao trường tên lửa White Sands trước các quan chức cấp cao của Bộ Quốc phòng Mỹ.

Một tháng sau, Lockheed Martin và công ty công nghệ laser nLight được trao hợp đồng trị giá 86 triệu USD, với mức trần tối đa lên tới 847 triệu USD. Nhiệm vụ trọng tâm là phát triển vũ khí laser có khả năng đánh chặn tên lửa hành trình.

Cuộc thử nghiệm mới nhất vì thế có ý nghĩa như một bước xác nhận tiến bộ kỹ thuật của chương trình, nhưng chưa phải bằng chứng cho thấy vũ khí laser đã sẵn sàng triển khai rộng rãi trên chiến trường.

Trong thời gian tới, có ba vấn đề đáng chú ý.

Một là, chương trình laser liên quân có công bố thêm dữ liệu thử nghiệm hay không, đặc biệt là tầm đánh chặn và xác suất tiêu diệt mục tiêu.

Hai là, hệ thống có thể chuyển từ cấu hình cố định sang lắp đặt trên xe cơ động hay không, qua đó tăng khả năng triển khai linh hoạt trên chiến trường.

Ba là, các nhà phát triển có thể thu nhỏ hệ thống cấp điện và làm mát đến mức đủ gọn nhẹ, tin cậy để đưa vào sử dụng thực tế hay không.

Nếu giải quyết được những vấn đề này, vũ khí laser mới có cơ hội chuyển từ công nghệ trình diễn sang thành một phương tiện phòng không thực sự hữu dụng.

Theo Sohu

Thế giới

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đích thân đón Tổng thống Mỹ Donald Trump tại sân bay quốc tế tại Thâm Quyến hôm 18/11. Ảnh: NYTimes.

Quan hệ giữa ông Trump và ông Tập trước phép thử lớn nhất giữa căng thẳng chip AI và đất hiếm

Dù được Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dành nghi thức đón tiếp đặc biệt tại Thâm Quyến, Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn đối mặt sức ép ngày càng lớn từ Quốc hội và các cố vấn trong chính quyền, yêu cầu siết kiểm soát chip AI, nối lại bán vũ khí cho Đài Loan và có lập trường cứng rắn hơn với Bắc Kinh.