Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky gần đây đã có động thái hiếm thấy khi đồng thời gửi thư cho Tổng thống Mỹ Donald Trump và Quốc hội Mỹ, kêu gọi Washington cung cấp hệ thống phòng không MIM-104 Patriot cùng các tên lửa đánh chặn để đối phó với các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Nga.
Ông Zelensky nhấn mạnh rằng tên lửa đạn đạo hiện đã trở thành “ưu thế cuối cùng” của quân đội Nga, và chỉ khi nhanh chóng tăng cường năng lực phòng không thì ngoại giao và các cuộc đàm phán hòa bình mới có thể phát huy tác dụng.
Theo Reuters, trong bức thư đề ngày 27/5, ông Zelensky cho biết trong đợt không kích quy mô lớn hôm Chủ nhật (24/5), quân đội Nga đã phóng 30 tên lửa đạn đạo vào Ukraine, trong đó có 2 tên lửa đạn đạo tầm trung Oreshnik có khả năng mang đầu đạn hạt nhân. Tuy nhiên, lực lượng phòng không không quân Ukraine cuối cùng chỉ đánh chặn thành công 11 tên lửa, cho thấy tình trạng thiếu hụt phòng không nghiêm trọng.
Hệ thống tên lửa Patriot hiện là phương tiện duy nhất của Ukraine có khả năng bắn hạ tên lửa đạn đạo Nga. Trong bức thư gửi chung tới Tổng thống Trump và Quốc hội Mỹ, ông Zelensky khẩn thiết đề nghị Mỹ hỗ trợ bảo vệ không phận Ukraine, đồng thời nhấn mạnh Ukraine đã sẵn sàng mua đủ số lượng hệ thống Patriot và tên lửa đánh chặn cần thiết.
Kể từ khi ông Trump nhậm chức tổng thống nhiệm kỳ 2 đầu năm 2025, Ukraine vẫn liên tục mua tên lửa thông qua chương trình “Danh sách nhu cầu ưu tiên của Ukraine” (PURL) thuộc NATO, với nguồn tài trợ từ các đồng minh châu Âu. Tuy nhiên, tốc độ bàn giao hiện không còn theo kịp mối đe dọa từ tên lửa Nga.
Về con đường tiếp cận trang bị, kể từ khi ông Trump nhậm chức, Ukraine vẫn mua tên lửa Patriot thông qua cơ chế “Danh sách nhu cầu ưu tiên của Ukraine” (PURL) thuộc NATO, với nguồn tài trợ từ các đồng minh châu Âu.
Tuy nhiên, ông Zelensky nhấn mạnh trong thư rằng hiệu quả cung ứng của cơ chế này hiện không còn đáp ứng được thực tế chiến trường: “Tốc độ bàn giao hiện tại thông qua kế hoạch PURL không còn theo kịp những mối đe dọa mà chúng tôi đang phải đối mặt.”
Trong thư, ông Zelensky viết: “Đối với một đất nước đang chiến đấu để sinh tồn, việc chứng kiến các bệ phóng Patriot không còn tên lửa là điều đau đớn nhất”.
Ở cuối bức thư, ông Zelensky điểm lại những tiến triển của Ukraine trong việc chống lại chiến dịch quân sự của Nga và bày tỏ cảm ơn đối với sự hỗ trợ từ Mỹ.
Ông một lần nữa nhấn mạnh rằng chỉ cần Tổng thống Nga Vladimir Putin vẫn còn giữ được một ưu thế đáng kể về vũ khí thông thường thì ông ta sẽ tiếp tục né tránh con đường ngoại giao thực sự, và ưu thế đó hiện chính là năng lực tên lửa đạn đạo: “Chừng nào Putin vẫn còn sở hữu dù chỉ một lợi thế có ý nghĩa về vũ khí thông thường, ông ta sẽ còn né tránh ngoại giao thực chất. Cho đến hôm nay, tên lửa đạn đạo chính là lợi thế lớn cuối cùng của ông ta trên chiến trường”.
Nội dung bức thư này đã được báo The Kyiv Independent công bố chiều ngày 27/5. Sau đó, thông tin này tiếp tục được nhiều hãng tin khác như Reuters, AP và Euronews dẫn lại trong các ngày 27–28/5.
Ngoài ra, trong bài phát biểu trực tuyến hằng đêm hôm thứ Tư (27/5), ông Zelensky nói thêm: “Việc tôi đồng thời gửi thư cho cả Tổng thống và Quốc hội Mỹ là điều cực kỳ hiếm thấy, nhưng tình hình hiện nay cấp bách đến mức cần Mỹ có hành động nhanh chóng và hiệu quả để nước Mỹ lắng nghe tiếng nói của Ukraine”.
Ông cũng nhấn mạnh mối liên hệ giữa phòng không và tiến trình ngoại giao: “Chúng ta càng sớm tăng cường bảo vệ trước tên lửa đạn đạo thì càng nhanh bảo đảm được vai trò của các giải pháp ngoại giao”.
Theo ông Zelensky, khi Nga vẫn còn dựa vào ưu thế tên lửa thì họ chưa thật sự nghiêm túc với ngoại giao: “Chừng nào Nga vẫn còn phụ thuộc vào ưu thế tên lửa, thì sự quan tâm của họ đối với ngoại giao sẽ không chân thành. Chúng ta phải thay đổi điều đó, và chúng ta chỉ có thể làm điều đó cùng với Mỹ”.
Ông cũng tiết lộ Nga đã sử dụng hai tên lửa đạn đạo tầm trung Oreshnik có khả năng mang đầu đạn hạt nhân trong đợt tấn công mới nhất đêm 24/5: “Một quả đánh trúng khu vực Kiev, còn quả kia theo báo cáo đã rơi xuống phần lãnh thổ tỉnh Donetsk đang bị chiếm đóng tạm thời”.
Theo LTN
