Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gây chú ý khi tuyên bố Washington có thể tấn công Oman nếu quốc gia vùng Vịnh này tìm cách kiểm soát eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược đang gần như bị phong tỏa kể từ khi Mỹ và Israel mở chiến dịch không kích nhằm vào Iran hồi đầu tháng 2.
Phát biểu trong cuộc họp nội các hôm 28/5, ông Trump phản ứng trước thông tin do truyền hình nhà nước Iran công bố, cho rằng Tehran đã sở hữu một bản dự thảo thỏa thuận không chính thức liên quan đến việc khôi phục hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz. Theo bản dự thảo này, Iran và Oman sẽ cùng phối hợp quản lý lưu thông tàu thuyền qua tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới.
“Tuyến eo biển sẽ mở cửa cho tất cả mọi người,” ông Trump nói với báo giới. “Chúng tôi sẽ giám sát nó, nhưng sẽ không có quốc gia nào kiểm soát nơi đó. Đó là một phần trong các cuộc đàm phán mà chúng tôi đang tiến hành.”
Khi được hỏi về vai trò của Oman, nhà lãnh đạo Mỹ tiếp tục đưa ra phát ngôn cứng rắn: “Đó là vùng biển quốc tế. Oman sẽ hành xử giống như mọi quốc gia khác, nếu không chúng tôi sẽ phải thổi bay họ. Họ hiểu điều đó. Mọi chuyện sẽ ổn thôi.”
Tuyên bố này lập tức làm dấy lên chú ý bởi Oman từ lâu được xem là một trong những đồng minh quan trọng nhất của Mỹ tại vùng Vịnh. Quốc gia này cũng từng đóng vai trò trung gian trong các cuộc đàm phán hạt nhân giữa Washington và Tehran trước khi tiến trình ngoại giao bị đình trệ do xung đột quân sự leo thang.
Iran và Oman nằm ở hai bên đoạn hẹp nhất của eo biển Hormuz – tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 25% lượng dầu mỏ đường biển toàn cầu và 20% khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) trước khi chiến sự bùng phát. Sau các đợt không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, Tehran đã đóng tuyến đường này đối với tàu thuyền của những quốc gia mà họ coi là “thù địch”, trong khi Washington cũng áp đặt phong tỏa các cảng biển Iran từ tháng 4.
Giới chức Iran sau đó liên tục khẳng định nước này có “quyền chủ quyền” trong việc quản lý giao thông qua eo biển Hormuz và áp phí đối với tàu thương mại đi qua khu vực.
Theo các nguồn tin khu vực, những điều kiện hòa bình mà Tehran đưa ra hiện bao gồm yêu cầu Mỹ rút toàn bộ lực lượng quân sự khỏi Trung Đông, bồi thường thiệt hại chiến tranh và gây sức ép buộc Israel chấm dứt các chiến dịch quân sự tại Lebanon và Gaza.
Trong khi đó, Washington tiếp tục yêu cầu Iran phải giải thể hoàn toàn chương trình hạt nhân. Tehran bác bỏ cáo buộc phát triển vũ khí nguyên tử và khẳng định chương trình hạt nhân của họ chỉ phục vụ mục đích dân sự và hòa bình.
Theo RT, Reuters
