Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 15/3 cho biết chính quyền của ông đang thảo luận với 7 quốc gia về việc hỗ trợ bảo vệ eo biển Hormuz trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ – Israel với Iran leo thang, đồng thời kêu gọi các nước giúp bảo vệ tàu thuyền đi qua tuyến hàng hải chiến lược này sau khi Tehran phần lớn đã chặn các tàu chở dầu.
Khi xung đột bước sang tuần thứ ba và gây ra biến động lớn tại Trung Đông cũng như thị trường năng lượng toàn cầu, ông Trump nhấn mạnh rằng các quốc gia phụ thuộc nhiều vào nguồn dầu từ vùng Vịnh có trách nhiệm bảo vệ tuyến đường này.
“Tôi đang yêu cầu các quốc gia đó tham gia bảo vệ lãnh thổ của chính họ, bởi vì đó là lãnh thổ của họ”, ông Trump nói với các phóng viên trên chuyên cơ Không lực Một khi di chuyển từ Florida tới Washington, D.C..
Dù không nêu tên cụ thể những chính phủ đã được liên hệ, ông Trump cho biết cuối tuần qua rằng ông kỳ vọng nhiều quốc gia sẽ gửi tàu chiến tới để đảm bảo hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu của thế giới.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội, ông nói hy vọng Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc, Anh và các quốc gia khác sẽ tham gia.
Ông Trump cũng cho biết Washington vẫn đang liên lạc với Tehran, nhưng tỏ ra nghi ngờ liệu Iran có sẵn sàng bước vào các cuộc đàm phán nghiêm túc để chấm dứt xung đột hay không.
Các quan chức Mỹ, trong bối cảnh lo ngại kinh tế do giá dầu tăng cao, dự đoán hôm Chủ nhật rằng cuộc chiến với Iran có thể kết thúc trong vài tuần và chi phí năng lượng sẽ giảm sau đó, bất chấp việc Tehran khẳng định nước này vẫn “ổn định và mạnh mẽ” và sẵn sàng tự vệ.
Trước đó trong cuối tuần, ông Trump đã đe dọa tiến hành thêm các cuộc tấn công vào đảo Kharg – trung tâm xuất khẩu dầu chính của Iran – và cho biết ông chưa sẵn sàng đạt được thỏa thuận chấm dứt cuộc chiến đã khiến tuyến hàng hải quan trọng tại eo biển Hormuz bị gián đoạn.
Theo tờ Wall Street Journal, chính quyền Trump có thể sớm công bố rằng nhiều quốc gia đã đồng ý thành lập liên minh hộ tống tàu thuyền qua tuyến đường biển hẹp này. Tuy nhiên, các bên vẫn đang thảo luận liệu hoạt động đó sẽ bắt đầu trước hay sau khi chiến sự kết thúc. Nhà Trắng chưa phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận.
Ông Trump – tuần trước nói rằng Hải quân Mỹ sẽ “sớm” bắt đầu hộ tống các tàu chở dầu – khẳng định Iran muốn đàm phán. Tuy nhiên, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi hôm Chủ nhật đã bác bỏ tuyên bố này.
“Chúng tôi chưa bao giờ yêu cầu ngừng bắn, và thậm chí cũng chưa từng yêu cầu đàm phán”, ông Araqchi nói trong chương trình “Face the Nation” của CBS News. “Chúng tôi sẵn sàng tự vệ trong bao lâu cũng được”.
Trong bối cảnh giá dầu thô dao động quanh mức 100 USD/thùng, các quan chức trong chính quyền Trump vẫn khẳng định mọi dấu hiệu cho thấy cuộc xung đột có thể sớm kết thúc.
“Cuộc xung đột này chắc chắn sẽ kết thúc trong vài tuần tới — thậm chí có thể sớm hơn… và sau đó chúng ta sẽ thấy nguồn cung phục hồi và giá năng lượng giảm xuống”, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright nói trong chương trình “This Week” của ABC News.
Theo Reuters
