Theo một bức điện ngoại giao mà Reuters tiếp cận được, chính quyền Donald Trump đã chỉ đạo các nhà ngoại giao Mỹ trên toàn thế giới vận động các quốc gia ủng hộ tuyên bố “trade over aid” (lấy thương mại thay thế viện trợ) tại Liên Hợp Quốc. Đây là một phần trong nỗ lực cải tổ toàn diện cách thức Mỹ sử dụng hàng chục tỷ USD viện trợ nước ngoài.
Theo bức điện đề ngày 15/4 mà Reuters có được, Ngoại trưởng Marco Rubio đã yêu cầu các nhà ngoại giao truyền đạt thông điệp này tới cấp cao nhất phù hợp tại nước sở tại, và hoàn tất việc ký kết tuyên bố trước ngày 20/4.
Sáng kiến này do phái bộ Mỹ tại Liên Hợp Quốc (USUN) thúc đẩy, nhằm quảng bá các giá trị “Nước Mỹ trên hết” và đồng thời tạo thêm cơ hội kinh doanh cho doanh nghiệp Mỹ.
Thông tin về bức điện này lần đầu được tờ Washington Post đưa tin.
Động thái này phản ánh sự thay đổi trong chính sách đối ngoại của chính quyền Trump: từ việc sử dụng viện trợ như công cụ mở rộng ảnh hưởng, sang hướng tiếp cận thực dụng hơn, tập trung vào lợi ích cốt lõi của Mỹ.
Ngay sau khi nhậm chức, chính quyền Trump đã bắt đầu đảo ngược hệ thống viện trợ hàng chục năm của Mỹ - một hệ thống vốn cung cấp hàng tỷ USD cứu trợ và hỗ trợ phát triển trên toàn cầu. Chính phủ Donald Trump cho rằng mô hình viện trợ cũ tạo ra sự phụ thuộc và không mang lại lợi ích đủ lớn cho nước Mỹ.
Phó phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Tommy Pigott nói: “Thương mại và chủ nghĩa tư bản thị trường tự do là con đường đáng tin cậy nhất dẫn tới thịnh vượng - điều này đã được chứng minh qua thực tế và lịch sử… Mỹ vẫn là quốc gia hào phóng nhất trong lịch sử, nhưng những người ủng hộ ‘lấy viện trợ thay thế thương mại’ thực chất đang phục vụ lợi ích của các nhóm NGO tham nhũng”.
Chính quyền Trump đề xuất một mô hình thay thế, gọi là “trade over aid” (lấy thương mại thay thế viện trợ), nhấn mạnh các mối quan hệ thương mại “cùng có lợi” giữa khu vực tư nhân, đồng thời khuyến khích cải cách theo hướng thân thiện với kinh doanh. Tuy nhiên, cách tiếp cận này cũng vấp phải sự phản đối từ các tổ chức nhân đạo.
Ông Eric Pelofsky, Phó chủ tịch Rockefeller Foundation, từng làm việc tại Nhà Trắng, nhận định: “Không có người Mỹ nào khi nhìn thấy hình ảnh một đứa trẻ đói khát mà lại coi đó là cơ hội kinh doanh”.
Ông nói thêm: “Người Mỹ từ trước đến nay luôn chìa tay giúp đỡ trong thảm họa, chứ không phải tìm cách bán vòi cứu hỏa cho những người đang gặp hỏa hoạn. Cách làm này đi ngược lại truyền thống, giá trị và cả lợi ích an ninh quốc gia của Mỹ, thậm chí còn khiến chúng ta kém an toàn hơn”.
Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz cũng nhắc đến sáng kiến này khi bàn về cải cách Liên Hợp Quốc. Ông nói: “Trong lĩnh vực phát triển, chúng tôi đang tích cực hợp tác với khu vực tư nhân. Chúng tôi muốn giảm rào cản dòng vốn, thúc đẩy đầu tư nước ngoài và tạo việc làm, thay vì tạo ra sự phụ thuộc. Chúng tôi gọi cách tiếp cận này là ‘lấy thương mại thay thế viện trợ’”.
Theo Worldjournal
