Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 16/8, theo giờ địa phương, bất ngờ yêu cầu Lầu Năm Góc “cắt giảm đáng kể” quy mô cuộc tập trận quân sự chung kéo dài 10 ngày với Hàn Quốc, chỉ vài giờ trước khi hoạt động này chính thức bắt đầu.
Lý do được ông Trump đưa ra là chi phí tổ chức tập trận và việc Seoul từ chối tham gia các hoạt động nhằm chống lại Iran.
Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết đã quá muộn để hủy hoàn toàn cuộc tập trận, nhưng ông “không hài lòng” khi Mỹ trước đó đồng ý tham gia. Nhà lãnh đạo Mỹ đồng thời nhấn mạnh mối quan hệ “rất tốt” của ông với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un.
“Những cuộc tập trận này không chỉ tốn kém... mà còn gửi đi một tín hiệu hoàn toàn không phù hợp và mang tính thù địch tới một quốc gia vốn không đe dọa và luôn thể hiện sự tôn trọng chừng nào Donald J. Trump còn là tổng thống”, ông Trump viết.
Cuộc tập trận thường niên Ulchi Freedom Shield (UFS) dự kiến diễn ra từ ngày 17 đến 27/8, với khoảng 18.000 binh sĩ Hàn Quốc tham gia. Theo các quan chức Hàn Quốc hồi tuần trước, nội dung diễn tập năm nay bao gồm ứng phó UAV, gây nhiễu tín hiệu GPS và đối phó các cuộc tấn công mạng, nhằm thích ứng với năng lực quân sự ngày càng phát triển của Triều Tiên.
Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hàn Quốc nói với Reuters rằng cuộc tập trận vẫn bắt đầu vào thứ Hai theo đúng kế hoạch, nhưng từ chối bình luận về yêu cầu của ông Trump.
Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc cùng Bộ Quốc phòng và Bộ Ngoại giao nước này chưa lập tức đưa ra phản hồi. Người phát ngôn Lầu Năm Góc chuyển các câu hỏi liên quan tới Nhà Trắng, trong khi Nhà Trắng chưa trả lời yêu cầu làm rõ bước tiếp theo đối với cuộc tập trận.
Quan hệ lúc nóng lúc lạnh
Ông Trump từ lâu đã muốn chấm dứt hoặc thu hẹp các cuộc tập trận Mỹ - Hàn. Ngay trong nhiệm kỳ đầu tiên, ông từng gọi những hoạt động này là “mang tính khiêu khích” và tốn kém.
Nhà lãnh đạo Mỹ cũng nhiều lần bất đồng với Seoul về khoản chi phí Hàn Quốc phải chia sẻ cho việc duy trì khoảng 28.500 quân Mỹ tại nước này, cũng như vai trò của lực lượng Mỹ trong việc bảo đảm an ninh khu vực rộng lớn hơn.
Triều Tiên thường xuyên lên án các cuộc tập trận Mỹ - Hàn, cho rằng đây là bước chuẩn bị cho một cuộc xâm lược.
Hôm 13/8, quân đội Hàn Quốc và Nhật Bản cho biết Triều Tiên đã phóng một tên lửa đạn đạo từ bờ biển phía đông hướng về phía Biển Nhật Bản. Vụ phóng diễn ra chỉ 6 ngày sau một vụ thử tên lửa đạn đạo tầm ngắn khác của Bình Nhưỡng.
Jenny Town, người đứng đầu chương trình 38 North thuộc Viện Stimson, nhận định động thái mới của ông Trump có thể nhằm cải thiện quan hệ với ông Kim.
“Quyết định này có thể là một phần trong nỗ lực lớn hơn nhằm tạo ra cơ hội ngoại giao với Bình Nhưỡng, điều mà ông Trump liên tục mong muốn kể từ khi trở lại Nhà Trắng”, bà Town nhận định. Tuy nhiên, bà cho rằng cách thức được thực hiện khá thiếu nhất quán khó tạo được ấn tượng đáng kể với Bình Nhưỡng.
Quan hệ giữa ông Trump và ông Kim từng trải qua nhiều giai đoạn đảo chiều.
Ông Trump từng chế giễu nhà lãnh đạo Triều Tiên là “người tên lửa nhỏ bé” và đe dọa Bình Nhưỡng bằng một cuộc tấn công với “lửa và thịnh nộ”. Ông Kim khi đó cũng đáp trả bằng những lời lẽ gay gắt nhằm vào tổng thống Mỹ.
Nhưng hai nhà lãnh đạo sau đó tổ chức ba cuộc gặp thượng đỉnh. Ông Trump thậm chí từng tuyên bố hai người đã “phải lòng nhau” sau khi trao đổi thư từ.
Dù vậy, những nỗ lực ngoại giao này không tạo ra thay đổi đáng kể đối với chương trình vũ khí hạt nhân và tên lửa đạn đạo của Triều Tiên.
Trong khi dành những lời tương đối tích cực cho Triều Tiên có vũ khí hạt nhân hôm Chủ nhật, ông Trump lại đề cập đến lập trường của Hàn Quốc trong cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran.
“Dù có phần không liên quan (?), gần đây tôi đã hỏi Tổng thống Hàn Quốc liệu họ có muốn tham gia cùng chúng tôi trong việc phi hạt nhân hóa Cộng hòa Hồi giáo Iran hay không, và họ trả lời: ‘Không, cảm ơn!’”, ông Trump viết.
Tập trận dần chuyển sang mô phỏng
Hiện chưa rõ cuộc tập trận Ulchi Freedom Shield sẽ được thu hẹp theo cách nào. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, hoạt động này đã giảm dần các nội dung diễn tập bắn đạn thật và chuyển sang sử dụng máy tính để mô phỏng các cuộc tấn công bằng tên lửa cũng như tấn công mạng.
Các quan chức quân đội Mỹ cho biết binh sĩ Triều Tiên từng chiến đấu bên cạnh lực lượng Nga trong cuộc xung đột tại Ukraine đã tích lũy thêm nhiều kinh nghiệm chiến trường, trong đó có việc sử dụng ngày càng phổ biến các hệ thống không người lái, tác chiến điện tử và tác chiến mạng.
Ukraine hồi tuần trước cho biết tên lửa do Triều Tiên sản xuất đã được sử dụng trong một cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Nga nhằm vào một nhà máy thép ở Zaporizhzhia, buộc cơ sở này phải dừng sản xuất. Nga cũng sử dụng tên lửa siêu vượt âm Zircon trong cuộc tấn công.
Trước đó, Trung tướng Joseph Jarrard, một quan chức cấp cao của Bộ Tư lệnh Phương Bắc Mỹ, cảnh báo Triều Tiên đã thử nghiệm thành công các tên lửa đạn đạo xuyên lục địa có “đủ lực đẩy để mang đầu đạn hạt nhân tới bất kỳ địa điểm nào ở Bắc Mỹ”.
Theo ông, năng lực này đang khiến nhiệm vụ bảo vệ lãnh thổ Mỹ trước các mối đe dọa tên lửa trở nên phức tạp hơn.
Theo RT, Reuters
