Các nước G7 ngày thứ Sáu nhất trí giải phóng 100 triệu thùng dầu thô và diesel từ các kho dự trữ khẩn cấp, đồng thời cam kết không áp đặt các biện pháp hạn chế xuất khẩu năng lượng, sau khi chịu sức ép từ Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Washington đã phát động chiến dịch gây sức ép với Liên minh châu Âu (EU), yêu cầu khối này đưa lượng diesel dự trữ khẩn cấp ra thị trường. Chính quyền ông Trump cảnh báo nếu châu Âu không hành động, Mỹ có thể áp đặt lệnh cấm xuất khẩu diesel.
Một động thái như vậy có thể khiến nguồn cung diesel cho châu Âu sụt giảm mạnh, trong bối cảnh khu vực này ngày càng phụ thuộc vào diesel nhập khẩu từ Mỹ, đồng thời gây ra những tổn thất kinh tế đáng kể cho EU.
Ông Trump đang tìm cách hạ nhiệt giá nhiên liệu tăng vọt trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ vào tháng 11.
Trước khi rời Nhà Trắng để tới Alabama, ông Trump nói với các phóng viên rằng Mỹ sẽ không áp đặt lệnh cấm xuất khẩu diesel. Ông khẳng định phương án này thực chất chưa bao giờ được đặt lên bàn đàm phán, dù trong hai tuần qua, ông nhiều lần nói Washington đang cân nhắc biện pháp này và bày tỏ ủng hộ.
“Châu Âu có rất nhiều diesel và họ sẽ đóng góp đáng kể cho thế giới, chúng ta cũng vậy. Chúng ta sẽ không áp dụng lệnh cấm xuất khẩu. Chúng ta sẽ làm những gì cần phải làm”, ông Trump nói.
Cuộc chiến với Iran hồi tháng 3 đã dẫn tới đợt xả kho dự trữ dầu khẩn cấp lớn nhất từ trước đến nay, với tổng cộng 400 triệu thùng được các nước phối hợp giải phóng dưới sự điều phối của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA).
“Sau khi tính đến những cam kết đã được thực hiện, chúng tôi sẽ thực hiện các cam kết còn lại bằng cách phối hợp giải phóng 100 triệu thùng dầu thông qua IEA”, G7 cho biết trong tuyên bố chung.
Hiện chưa rõ bao nhiêu trong số lượng dầu được giải phóng theo thỏa thuận mới sẽ lấy từ phần dự trữ còn lại của thỏa thuận hồi tháng 3.
Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol cho biết trong tuần này rằng các thành viên đã giải phóng khoảng hai phần ba trong tổng số 400 triệu thùng theo thỏa thuận trước đó.
Theo tuyên bố của G7, đợt xả kho mới sẽ bắt đầu ngay lập tức và kéo dài trong 4 tháng. Một lượng đáng kể diesel sẽ được các nước G7 và đối tác đưa ra thị trường trong vòng 20 ngày.
Tuyên bố không nêu chi tiết lượng dầu thô, diesel và các sản phẩm dầu mỏ khác mà từng nước sẽ giải phóng, cũng như không công bố danh sách cụ thể các quốc gia tham gia.
“Trong những ngày tới, chúng tôi sẽ triệu tập cuộc họp trong khuôn khổ IEA để thảo luận về khả năng tiếp tục giải phóng diesel nếu cần thiết”, G7 cho biết.
“Châu Âu vừa nhất trí giải phóng một lượng khổng lồ diesel đang được dự trữ. Quá trình này sẽ bắt đầu ngay lập tức”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Mức tín nhiệm thấp kỷ lục
Ông Trump đang nỗ lực kéo giá nhiên liệu xuống trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ ông giảm xuống mức thấp nhất trong nhiệm kỳ. Một cuộc thăm dò Reuters/Ipsos công bố gần đây cho thấy tỷ lệ ủng hộ ông chỉ còn 32%, trong khi chi phí sinh hoạt là một trong những vấn đề khiến cử tri Mỹ đặc biệt lo ngại.
Cuộc khảo sát được thực hiện từ ngày 17 đến 20/9 cho thấy chỉ 17% người được hỏi ủng hộ cách ông Trump xử lý vấn đề chi phí sinh hoạt.
Chính quyền Mỹ đã đặt mục tiêu hạ giá năng lượng vào vị trí trung tâm trong nỗ lực giảm tác động của cuộc chiến với Iran và chi phí nhiên liệu cao đối với người tiêu dùng cũng như những ngành phụ thuộc lớn vào diesel như vận tải đường bộ và nông nghiệp.
Nhà Trắng đang chuẩn bị một sắc lệnh nhằm ứng phó với giá diesel tại Mỹ đang ở mức cao kỷ lục. Hai nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết sắc lệnh có thể được công bố sớm nhất vào tuần tới.
Theo các nguồn tin, sắc lệnh dự kiến bao gồm những biện pháp mở rộng việc sử dụng diesel nhuộm đỏ được miễn thuế, cùng một số thay đổi về thuế nhằm giảm chi phí nhiên liệu. Tuy nhiên, các chi tiết vẫn đang được hoàn thiện và có thể tiếp tục thay đổi.
Lệnh cấm xuất khẩu diesel được gác lại
Tuyên bố của G7 cho biết các thành viên sẽ không áp đặt các biện pháp hạn chế xuất khẩu đối với các sản phẩm năng lượng giữa các nước trong nhóm.
Động thái này có thể giúp giảm sức ép đối với chính quyền ông Trump trong việc áp đặt lệnh cấm xuất khẩu diesel của Mỹ.
“Đây là một tuyên bố mang tính chính trị hơn là một cam kết cụ thể và có tính ràng buộc. Con số lớn được đưa ra nhằm thuyết phục Tổng thống Trump không áp đặt lệnh cấm xuất khẩu diesel”, các chuyên gia phân tích tại Energy Aspects nhận định.
Trong năm nay, châu Âu đã tăng mạnh nhập khẩu diesel từ Mỹ sau khi cuộc chiến với Iran làm gián đoạn nguồn cung từ các nhà sản xuất dầu mỏ ở khu vực Vùng Vịnh.
Các chính phủ EU hôm thứ Sáu đã thảo luận một đề xuất của Pháp, theo đó các nước châu Âu sẽ giải phóng 50 triệu thùng diesel, trong khi các thành viên IEA giải phóng thêm 50 triệu thùng dầu thô, theo ba nguồn tin am hiểu các cuộc thảo luận.
Dữ liệu của Eurostat cho thấy nếu châu Âu giải phóng 50 triệu thùng diesel, con số này tương đương khoảng 17% tổng lượng diesel và dầu gasoil dự trữ khẩn cấp của EU, hoặc khoảng 3% mức tiêu thụ hàng năm của khối.
Thị trường lập tức phản ứng với thông tin về kế hoạch xả kho. Giá hợp đồng tương lai diesel của Mỹ giảm 3,25%, xuống 4,49 USD/gallon. Trong khi đó, giá diesel kỳ hạn chuẩn tại châu Âu giảm khoảng 83 USD/tấn, tương đương 5,75%, theo dữ liệu của LSEG.
Theo Reuters
