Sẽ đưa vào biên chế trong thập niên tới
Theo kế hoạch, F/A-XX sẽ đi vào biên chế trong thập niên 2030, thay thế các tiêm kích F/A-18E/F Super Hornet và máy bay tác chiến điện tử EA-18G Growler hiện đang hoạt động trên tàu sân bay Mỹ. Chương trình cũng được kỳ vọng giúp mảng quốc phòng vốn liên tục thua lỗ của Boeing cải thiện tình hình.
Theo Financial Times, Boeing đã đánh bại đối thủ Lockheed Martin để giành hợp đồng phát triển tiêm kích F-47 của Không quân Mỹ hồi tháng 3/2025. Nay hãng tiếp tục vượt qua Northrop Grumman để được Hải quân Mỹ lựa chọn phát triển F/A-XX. Đây là điều bất ngờ vì trước nay truyền thông khi đưa tin luôn gắn F/A-XX với Northrop Grumman.
Việc cùng lúc giành được cả hai chương trình phát triển tiêm kích thế hệ 6 lớn của Không quân và Hải quân Mỹ đã đưa Boeing vào vị trí đặc biệt trong cuộc đua phát triển thế hệ chiến đấu cơ mới của Mỹ.
Theo Lầu Năm Góc, hợp đồng trị giá 20 tỷ USD thuộc giai đoạn phát triển quy mô đầy đủ của chương trình. Boeing sẽ chế tạo một số máy bay nguyên mẫu để tiến hành các cuộc thử nghiệm trên mặt đất, thử nghiệm khả năng bay, kiểm tra hệ thống và tích hợp vũ khí. Sau đó hợp đồng mua sắm sẽ được ký tiếp...
Tiêm kích hạm F/A-XX hướng tới chiến trường Thái Bình Dương
Lầu Năm Góc ngày 29/9 cho biết F/A-XX sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc giúp tàu sân bay Mỹ mở rộng bán kính tác chiến và duy trì khả năng triển khai sức mạnh từ xa.
Ông Michael Duffey, Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ phụ trách mua sắm và duy trì lực lượng, nói tiêm kích hạm F/A-XX sẽ giúp Mỹ kiểm soát không phận trong những khu vực tranh chấp, mở rộng phạm vi hoạt động và tạo ra lợi thế tác chiến mang tính quyết định.
F/A-XX sẽ thay thế hai loại máy bay đang đảm nhiệm những vai trò quan trọng trên tàu sân bay Mỹ: tiêm kích F/A-18 Super Hornet và máy bay tác chiến điện tử EA-18G Growler do Boeing sản xuất.
Mẫu tiêm kích thế hệ mới dự kiến gia nhập lực lượng Mỹ trong thập niên 2030, phối hợp tác chiến với tiêm kích thế hệ thứ năm F-35 và có khả năng hoạt động cùng các hệ thống không người lái.
Sự xuất hiện của F/A-XX được đặt trong bối cảnh Mỹ ngày càng chú trọng xây dựng năng lực tác chiến tầm xa tại Thái Bình Dương. Các tiêm kích thế hệ 6 được Lầu Năm Góc coi là một thành tố quan trọng trong việc duy trì ưu thế trên không trước những đối thủ ngang hàng, trong đó có Trung Quốc.
Theo ước tính của Mitchell Institute for Aerospace Studies, Không quân Mỹ có thể cần ít nhất 500 tiêm kích và máy bay ném bom thế hệ 6 để duy trì năng lực tác chiến trong một cuộc xung đột quy mô lớn với một cường quốc ngang hàng.
Boeing kỳ vọng chương trình mới giúp mảng quốc phòng phục hồi
Hợp đồng F/A-XX được kỳ vọng cải thiện đáng kể triển vọng của mảng quốc phòng của Boeing. Bộ phận này đóng góp khoảng 1/3 tổng doanh thu của tập đoàn, nhưng đã ghi nhận lỗ hoạt động trong từng năm suốt 4 năm qua.
Ken Herbert, chuyên gia phân tích của RBC Capital Markets, nhận định việc giành được hợp đồng F/A-XX có thể tạo ra bước ngoặt lớn đối với hoạt động quốc phòng của Boeing.
Đây cũng là dấu hiệu mới cho thấy Boeing đang từng bước phục hồi dưới sự điều hành của CEO Kelly Ortberg.
Boeing từng chịu những cú sốc nghiêm trọng sau hai vụ tai nạn chết người liên quan đến dòng Boeing 737 MAX trong năm 2018 và 2019. Đến năm 2024, sự cố bung tấm cửa trên một chiếc Boeing 737 MAX của Alaska Airlines tiếp tục khiến hãng chịu sức ép lớn từ nhà chức trách, khách hàng và giới đầu tư.
Việc giành được các hợp đồng lớn trong lĩnh vực quốc phòng được xem là một nguồn động lực mới đối với tập đoàn trong quá trình khôi phục hoạt động và niềm tin của thị trường.
Hải quân Mỹ vẫn chưa chắc chắn nguồn tiền mua F/A-XX
Tuy nhiên, hợp đồng phát triển trị giá 20 tỷ USD không đồng nghĩa Hải quân Mỹ đã có sẵn ngân sách để mua số lượng lớn F/A-XX sau khi chương trình hoàn tất.
Bryan Clark, chuyên gia của Hudson Institute và cựu sĩ quan Hải quân Mỹ, cho rằng Hải quân hiện vẫn chưa xác định rõ nguồn ngân sách nào sẽ được sử dụng để mua F/A-XX khi máy bay hoàn tất quá trình phát triển.
Áp lực ngân sách càng trở nên đáng chú ý khi Mỹ đang phải phân bổ nguồn lực cho nhiều hoạt động quân sự khác nhau. Các chiến dịch quân sự của chính quyền Tổng thống Trump tại Trung Đông và Caribbean cũng được cho là tạo thêm sức ép lên ngân sách quốc phòng.
Một vấn đề khác là năng lực của ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ. Washington hiện phải đồng thời phát triển hai chương trình tiêm kích thế hệ 6 dành cho Không quân và Hải quân trong bối cảnh nguồn lực kỹ thuật, công nghiệp và tài chính đều có giới hạn.
Điều này từng khiến chương trình F/A-XX đứng trước nguy cơ bị trì hoãn hoặc cắt giảm. Các quan chức cấp cao tại Lầu Năm Góc từng hoài nghi về việc liệu Mỹ có nên tiếp tục triển khai chương trình trong bối cảnh phải ưu tiên nguồn lực cho nhiều dự án quốc phòng khác.
Tuy nhiên, Quốc hội Mỹ đã gây sức ép buộc Lầu Năm Góc tiếp tục chương trình F/A-XX của Hải quân. Với Boeing, đây là một hợp đồng đặc biệt quan trọng: hãng vừa giành được hai chương trình tiêm kích thế hệ 6 lớn nhất của Mỹ, trong khi Hải quân vẫn phải tìm lời giải cho câu hỏi quan trọng hơn - sau khi dự án F/A-XX được phát triển xong, Lầu Năm Góc sẽ lấy tiền ở đâu để mua chúng?
Theo Creaders
