Ngày 9/7, tại Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026 của ngành nội vụ, Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương Phan Trung Tuấn cho biết Bộ Nội vụ đã nghiên cứu, tổng hợp ý kiến của các địa phương về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã. Nội dung này đã được báo cáo Ban Chỉ đạo Trung ương, Bộ Chính trị và dự kiến trình Hội nghị Trung ương 3 xem xét, cho chủ trương.
Theo ông Phan Trung Tuấn, đây là vấn đề lớn, tác động trực tiếp đến hệ thống chính trị cấp xã tại nhiều địa phương. Vì vậy, Trung ương sẽ thảo luận, nghiên cứu và cân nhắc kỹ lưỡng trước khi đưa ra kết luận.
Ông cho biết mặc dù phải chờ kết luận chính thức của Trung ương tại Hội nghị Trung ương 3, song ngay trong quá trình tổng hợp ý kiến địa phương và sau Hội nghị sơ kết toàn quốc về mô hình tổng thể của hệ thống chính trị và chính quyền 3 cấp diễn ra ngày 1/7, Bộ Nội vụ đã chủ động nghiên cứu các phương án. Ngay sau khi Trung ương có kết luận, Bộ sẽ tham mưu Chính phủ ban hành chỉ đạo, hướng dẫn kịp thời để các địa phương triển khai thực hiện.
Thông tin về định hướng sắp xếp trong thời gian tới, ông Phan Trung Tuấn cho biết tại các cuộc họp của Ban Chỉ đạo Trung ương cũng như Hội nghị sơ kết một năm thực hiện mô hình chính quyền 3 cấp, Bộ Chính trị và đặc biệt là Tổng bí thư, Chủ tịch nước đã bước đầu định hướng nghiên cứu sắp xếp đối với một số đơn vị hành chính cấp xã có quy mô nhỏ, thiếu dư địa phát triển, chưa đáp ứng tiêu chuẩn về diện tích tự nhiên và quy mô dân số theo quy định tại Nghị quyết số 112 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Đồng thời, Trung ương cũng định hướng nghiên cứu hình thành các xã, phường hạt nhân, trọng điểm.
Liên quan đến thông tin có khoảng 705 đơn vị hành chính cấp xã chưa đạt tiêu chuẩn, ông Phan Trung Tuấn cho biết trong số này có nhiều đơn vị thuộc diện đặc thù, nằm ở khu vực biên giới, miền núi, hải đảo, địa hình chia cắt hoặc có yếu tố lịch sử, văn hóa, truyền thống. Vì vậy, không phải tất cả các đơn vị đều thuộc diện tiếp tục điều chỉnh, sắp xếp. Các địa phương sẽ chủ động nghiên cứu, đề xuất phương án điều chỉnh phù hợp nhằm nâng quy mô, bảo đảm đáp ứng các tiêu chuẩn theo quy định tại Nghị quyết số 112.
Sau khi Trung ương có kết luận, Bộ Nội vụ sẽ tiếp tục lấy ý kiến các địa phương, tổng hợp báo cáo Chính phủ để ban hành hướng dẫn triển khai theo chỉ đạo của Trung ương.
Đáng chú ý, theo ông Phan Trung Tuấn, định hướng bước đầu là không thực hiện một đợt sắp xếp đồng loạt các đơn vị hành chính cấp xã trên phạm vi cả nước, mà sẽ căn cứ điều kiện, đặc điểm của từng địa bàn, từng địa phương để xem xét và đề xuất các trường hợp cụ thể.
Bên cạnh đó, cấp có thẩm quyền và Tổng bí thư, Chủ tịch nước cũng đã định hướng xây dựng các xã, phường hạt nhân, trọng điểm, hình thành các cực tăng trưởng mới, đóng vai trò dẫn dắt phát triển của các tỉnh, thành phố. Theo định hướng này, sẽ có những xã, phường được tổ chức với quy mô lớn hơn, trong đó một số phường được định hướng phát triển theo mô hình "phường xã hội chủ nghĩa", có quy mô dân số khoảng một triệu người.
Từ những định hướng trên, ông Phan Trung Tuấn đề nghị các địa phương chủ động nghiên cứu, rà soát ngay từ bây giờ trên cơ sở điều kiện thực tiễn của từng địa bàn để sẵn sàng triển khai khi Trung ương có chủ trương và Chính phủ, Bộ Nội vụ ban hành hướng dẫn thực hiện.
