Những đoạn video hiếm hoi xuất hiện trên mạng xã hội cho thấy các tiêm kích J-20 thế hệ thứ năm của Không quân Trung Quốc tiến hành các bài diễn tập không chiến mô phỏng ở cự ly gần, trong phạm vi quan sát trực tiếp.
Những hình ảnh này thu hút sự chú ý không chỉ bởi năng lực của J-20 mà còn cho thấy mức độ huấn luyện ngày càng cao của phi công Trung Quốc. Trong nhiều năm qua, số giờ bay huấn luyện của phi công Trung Quốc được đánh giá đã vượt Mỹ và Nga, bổ sung cho năng lực tác chiến ngày càng được nâng cao của chính những chiếc tiêm kích mà họ điều khiển.
Trong khoảng một thập niên qua, Trung Quốc đã mở rộng đáng kể cả quy mô lẫn cường độ đào tạo phi công. Nhiều cựu sĩ quan Không quân Mỹ từ lâu đã chỉ ra lợi thế ngày càng rõ của Trung Quốc trong lĩnh vực này.
Phi công Trung Quốc bay khoảng 200 giờ mỗi năm
Đại tá Không quân Mỹ đã nghỉ hưu John Venable từng nhấn mạnh sự thay đổi trong cán cân huấn luyện. Theo ông, phi công Trung Quốc hiện bay khoảng 200 giờ mỗi năm, trong khi con số tương ứng của phi công Không quân Mỹ vào khoảng 150 giờ.
Sự thay đổi này đặc biệt đáng chú ý nếu so với thời kỳ Chiến tranh Lạnh, khi phi công Mỹ từng có lợi thế rất lớn về mức độ huấn luyện. Xu hướng tại Nga thậm chí còn đi theo hướng ngược lại, khi cường độ đào tạo phi công hiện nay thấp hơn đáng kể so với thời Liên Xô.
Không quân Trung Quốc đã tiến hành nhiều cải cách căn bản đối với hệ thống đào tạo phi công, từ bỏ mô hình cũ trong đó phần lớn quá trình chuyển loại và huấn luyện nâng cao được thực hiện ngay tại các đơn vị tác chiến.
J-20 được sản xuất với quy mô ngày càng lớn
J-20 là mẫu tiêm kích thế hệ thứ năm đầu tiên ngoài Mỹ được đưa vào biên chế. Máy bay bắt đầu được Không quân Trung Quốc tiếp nhận với số lượng ngày càng tăng từ đầu năm 2017.
Theo các đánh giá được công bố, J-20 cũng đã được Trung Quốc mua sắm với quy mô lớn hơn bất kỳ mẫu tiêm kích nào được một lực lượng không quân khác đưa vào sử dụng kể từ sau Chiến tranh Lạnh.
Việc triển khai J-20 trên quy mô lớn giúp các đơn vị không quân Trung Quốc có thêm kinh nghiệm vận hành loại máy bay này, đồng thời tạo điều kiện để phi công luyện tập cả trong tình huống tác chiến cùng và đối đầu với các tiêm kích thế hệ thứ năm hiện đại.
Trong các cuộc diễn tập không chiến, J-20 có thể đóng vai trò mô phỏng một số năng lực của F-35, mẫu tiêm kích chủ lực của phương Tây.
Tuy nhiên, hai dòng máy bay được phát triển với những ưu tiên khác nhau. F-35 được thiết kế chủ yếu như một tiêm kích tấn công, dù vẫn có năng lực không chiến đáng kể. Trong khi đó, J-20 ngay từ đầu được phát triển với trọng tâm là giành ưu thế trên không.
Theo những đánh giá được dẫn lại, J-20 sở hữu radar mạnh hơn, khả năng bay tốt hơn và sức mang tên lửa lớn hơn so với F-35.
JL-10 giúp Trung Quốc giảm áp lực lên các tiêm kích tiền tuyến
Từ khoảng năm 2019, Không quân Trung Quốc bắt đầu đưa vào sử dụng các mẫu máy bay huấn luyện phản lực tiên tiến hơn, đồng thời hiện đại hóa chương trình đào tạo tại các học viện bay chuyên biệt.
Một trong những thay đổi quan trọng là sự xuất hiện của JL-10, mẫu máy bay huấn luyện phản lực tiên tiến được thiết kế để thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo bay cơ bản và việc chuyển sang vận hành máy bay chiến đấu tiền tuyến.
Thay vì sử dụng các tiêm kích tác chiến đắt tiền để dạy phi công cách vận hành những hệ thống ngày càng phức tạp, Không quân Trung Quốc có thể thực hiện phần lớn hơn của quá trình đào tạo trên các máy bay huấn luyện chuyên dụng trước khi phi công được điều tới đơn vị tiền tuyến.
Cách làm này giúp tăng khối lượng huấn luyện mà không phải tiêu hao quá nhiều tuổi thọ khung thân của các tiêm kích chiến đấu đắt đỏ.
J-20 trang bị động cơ WS-15 tiến thêm một bước
Tháng 12/2025, những đoạn video xuất hiện trên mạng xã hội lần đầu xác nhận lô J-20 đầu tiên được tích hợp cặp động cơ turbofan WS-15 đã hoàn tất sản xuất hàng loạt. Chiếc J-20 sản xuất hàng loạt sử dụng động cơ này được cho là đã thực hiện chuyến bay đầu tiên vào ngày 27/12.
WS-15 được đánh giá là một trong những động cơ tiêm kích tiên tiến nhất đang được sản xuất. Theo các thông tin được công bố, tỷ lệ lực đẩy/trọng lượng của động cơ này chỉ có thể được so sánh với F135, loại động cơ đang trang bị cho F-35, trong số những động cơ tiêm kích đã được biết đến.
Sự xuất hiện của WS-15 được kỳ vọng tiếp tục cải thiện đáng kể năng lực bay của J-20, đồng thời giúp Trung Quốc giảm những hạn chế trước đây liên quan đến động cơ dành cho tiêm kích thế hệ thứ năm.
Một báo cáo gần đây của Viện Nghiên cứu các quân chủng thống nhất Hoàng gia Anh (RUSI) ước tính rằng nhờ tốc độ mở rộng sản xuất, Không quân Trung Quốc có thể sở hữu khoảng 1.000 chiếc J-20 vào năm 2030.
Nếu dự báo này trở thành hiện thực, J-20 sẽ ngày càng đóng vai trò xương sống trong lực lượng tiêm kích của Trung Quốc, đồng thời khiến quy mô đội bay tiêm kích thế hệ thứ năm của nước này trở thành một yếu tố đáng chú ý trong cán cân sức mạnh trên không.
Theo MW
