Cử tri Mỹ nói gì về lời hứa tặng 5.000 USD của ông Trump?

Tổng thống Mỹ Donald Trump, người từng là một ngôi sao truyền hình thực tế, vốn không xa lạ với những lời hứa mang màu sắc như một chương trình gameshow.

Nhưng phát biểu của ông tại Đại hội toàn quốc đảng Cộng hòa ở Dallas hôm thứ Tư đã khiến nhiều người chú ý, khi ông dường như gắn một khoản tiền thưởng với kết quả cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.

Ông Trump đưa ra "phần thưởng" khá rõ ràng: Nếu đảng Cộng hòa tiếp tục kiểm soát cả Hạ viện lẫn Thượng viện, ông sẽ trao cho toàn bộ người trưởng thành tại Mỹ một khoản "cổ tức" trị giá 5.000 USD.

"Nếu đảng Cộng hòa thắng, các bạn sẽ thắng cùng chúng tôi", ông nói với đám đông.

Tuy nhiên, nếu thực hiện trên quy mô toàn quốc, khoản chi này có thể khiến chính phủ Mỹ phải bỏ ra hơn 1.000 tỷ USD. Không chỉ tạo gánh nặng lớn cho ngân sách liên bang, việc bơm một lượng tiền mặt khổng lồ vào nền kinh tế và thị trường Mỹ cũng có nguy cơ làm gia tăng lạm phát.

Ông Trump không đưa ra nhiều chi tiết về cách biến lời hứa thành hiện thực. Ông chỉ nói rằng số tiền này phải được chi tiêu tại Mỹ.

Không lâu sau bài phát biểu của ông Trump, Thượng nghị sĩ Bernie Moreno, một đồng minh trung thành của Tổng thống, tuyên bố sẽ đưa ra một dự luật nhằm biến lời hứa này thành quy định pháp luật, dù khả năng được thông qua được đánh giá là rất thấp.

Trong khi đó, Phó Tổng thống J.D. Vance dường như tìm cách làm dịu tuyên bố của ông Trump. Ông nói Tổng thống thực chất đang đề cập đến "cổ tức dành cho người lao động Mỹ", được tạo ra nhờ chính sách thuế quan của chính quyền.

"Điều Tổng thống vừa nói là: Nếu các bạn tiếp tục để điều đó đến với người dân Mỹ, nếu các bạn tiếp tục trao quyền cho chúng tôi và cho phép chúng tôi tiếp tục làm những việc này, thì các bạn sẽ được chia sẻ một phần lợi ích từ khối tài sản khổng lồ mà chúng ta đang tạo ra tại nước Mỹ", ông Vance nói với Fox News.

"Tôi không nghĩ đó là một ý tưởng gây tranh cãi", ông nói thêm.

Tuy nhiên, những người chỉ trích từ cả hai đảng lại có chung một phản ứng hiếm thấy trước lời hứa khác thường này: lo ngại. Nhiều người đặt câu hỏi liệu khoản "cổ tức" 5.000 USD có vi phạm luật liên bang hay không.

"Điều đầu tiên tôi nghĩ đến là hối lộ là bất hợp pháp", Gabi Michaelis, 25 tuổi, một nhân viên lễ tân ở Dallas, nói. Cô cùng những người biểu tình khác tập trung bên ngoài địa điểm tổ chức đại hội hôm thứ Năm.

"Bởi ông ấy từng nói những chuyện như thế này trước đây", cô nói, nhắc đến một lời hứa được ông Trump đưa ra hồi đầu nhiệm kỳ thứ hai, rằng việc cắt giảm quy mô chính phủ liên bang sẽ được chuyển thành các khoản tiền mặt trao cho người dân Mỹ.

"Nhưng chuyện đó chưa bao giờ xảy ra."

Steven Roberts, một người ủng hộ ông Trump và là kỹ sư viễn thông đã nghỉ hưu ở Rice City, Texas, cũng có đánh giá tương tự, dù ông tỏ ra dễ chấp nhận lời hứa hơn.

"Nó hơi giống hối lộ", ông Roberts cười nói. "Ý tôi là, nếu ông ấy làm được thì tôi nghĩ tuyệt."

Tính hợp pháp của lời hứa vẫn chưa rõ ràng. Một số người ủng hộ xem đây đơn giản là một cam kết tranh cử. Trong khi đó, những người chỉ trích cho rằng kế hoạch này có thể bị coi là một nỗ lực bất hợp pháp nhằm tác động đến lá phiếu của cử tri.

Thống đốc California Gavin Newsom, một nhân vật Dân chủ nhiều khả năng sẽ tranh cử tổng thống năm 2028, lên án kế hoạch này và cho rằng ông Trump đang tìm cách "mua lá phiếu của bạn bằng 5.000 USD tiền máu từ tiền thuế".

Peter Bowen, 77 tuổi, một cử tri ủng hộ ông Trump, cho rằng lời hứa này không thực sự phù hợp với tư tưởng truyền thống của đảng Cộng hòa, vốn thường phản đối các khoản trợ cấp trực tiếp từ chính phủ.

Dù vậy, ông vẫn nhìn nhận đây có thể là một nước đi khôn ngoan của ông Trump khi sử dụng một "chiêu thức của đảng Dân chủ".

"Bởi vì đó là những gì họ làm", ông Bowen nói. "Đảng Dân chủ cho đi mọi thứ."

Thông báo về khoản cổ tức khiến Bowen bất ngờ, nhưng ông cũng không phản đối nếu số tiền thực sự được trao.

"Tôi đã cười khi nghe chuyện đó", ông nói. "Nhưng nếu có thì tôi cũng chẳng ngại nhận."

Andy McWilliams, 64 tuổi, một người biểu tình đến từ Kansas City, bang Missouri, tin rằng lời hứa của ông Trump cuối cùng sẽ chẳng đi đến đâu.

Nhưng nếu khoản tiền thực sự được chi trả, ông cho rằng cái giá phải trả sẽ quá lớn.

"Việc đó sẽ tốn hơn 1.000 tỷ USD", ông nói. "Nó sẽ làm thâm hụt ngân sách tăng thêm, trong khi con số hiện đã là 40.000 tỷ USD."

Ronnda Law, 55 tuổi, một cử tri từng bỏ phiếu cho ông Trump ở Lubbock, Texas, cũng không đặt nhiều niềm tin vào kế hoạch này. Bà cho biết đang cân nhắc bỏ phiếu cho đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử tháng 11.

"Chúng tôi từng được hứa sẽ nhận được một khoản hỗ trợ từ tất cả những cuộc chiến thương mại mà chúng ta đang tham gia", bà nói. "Thế những khoản đó đâu?"

"Họ có thể nói, nói và nói, nhưng bằng chứng đâu?"

Becky Rensing, 49 tuổi, một môi giới bất động sản, đánh giá cao cách ông Trump truyền tải thông điệp tại đại hội. Tổng thống thậm chí kêu gọi cử tri "hãy giả vờ" rằng ông cũng có tên trên lá phiếu vào tháng 11, nhằm thúc đẩy những nhóm cử tri vốn ít có khả năng đi bỏ phiếu.

Nhưng với lời hứa về khoản cổ tức 5.000 USD, Rensing lại tỏ ra hoài nghi hơn.

"Tôi sẽ không ủng hộ chuyện đó", bà nói. "Tôi không nghĩ chúng ta cần 5.000 USD. Chúng ta cần những thứ cơ bản của cuộc sống, cần chi phí sinh hoạt giảm xuống."

Theo AJ