Định hình chuẩn mực mới cho chuyển đổi số
Không dừng ở cách tiếp cận mang tính phong trào, Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam (VDA) năm 2026 đánh dấu một bước chuyển quan trọng khi đưa tiêu chí đo lường hoạt động chuyển đổi số bằng hiệu quả thực chất, bằng những con số, tác động và giá trị mang lại cho xã hội, doanh nghiệp và người dân.
Theo Quy chế Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam 2026 do Hội Truyền thông số Việt Nam vừa ban hành, Giải thưởng tiếp tục tôn vinh các tổ chức, cá nhân có thành tựu xuất sắc trong chuyển đổi số, phát triển sản phẩm, dịch vụ, giải pháp công nghệ số và đóng góp cho công cuộc chuyển đổi số quốc gia. Tuy nhiên, điểm khác biệt lớn nhất nằm ở cách đánh giá, từ tôn vinh phong trào sang đo lường giá trị, từ ghi nhận nỗ lực sang xác định hiệu quả.
Điểm mới nổi bật nhất của mùa giải năm nay là tiêu chí “hiệu quả thực tiễn” được đặt ở vị trí trung tâm và chiếm tỷ trọng cao nhất trong tiêu chí đánh giá ở tất cả các hạng mục.
Với khối cơ quan nhà nước, tiêu chí này tập trung mạnh vào những thay đổi cụ thể như nâng cao năng suất xử lý công việc, giảm chi phí vận hành, cải thiện chất lượng dịch vụ công và đặc biệt là mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp.
Ở khối doanh nghiệp và đơn vị sự nghiệp, hiệu quả cũng được lượng hóa rõ ràng thông qua tăng trưởng doanh thu, thị phần, tối ưu chi phí và so sánh trước - sau chuyển đổi số bằng số liệu cụ thể. Thông điệp của Ban tổ chức VDA đưa ra rất rõ: Chuyển đổi số phải tạo ra kết quả, không dừng ở hình thức.
Công nghệ giải quyết bài toán thực tiễn
Không chỉ dừng lại ở kết quả, Quy chế mới còn đưa vào tiêu chí “mức độ trưởng thành chuyển đổi số” như một thước đo mang tính hệ thống. Các tổ chức, doanh nghiệp được đánh giá dựa trên mức độ hoàn thiện hạ tầng số, nền tảng công nghệ, năng lực xây dựng và khai thác dữ liệu, khả năng kết nối, chia sẻ thông tin cũng như bảo đảm an toàn, an ninh mạng.
Cách tiếp cận này giúp phân biệt rõ giữa những mô hình ứng dụng công nghệ đơn lẻ và những đơn vị đã thực sự chuyển đổi toàn diện, vận hành trên môi trường số.
Một điểm đáng chú ý khác là tiêu chí về khả năng nhân rộng và kết nối hệ sinh thái được đưa vào như một yêu cầu bắt buộc. Các mô hình chuyển đổi số không chỉ được đánh giá ở phạm vi nội bộ, mà còn ở khả năng triển khai trên diện rộng, kết nối với các nền tảng số quốc gia, bộ, ngành, địa phương và khả năng chia sẻ, lan tỏa kinh nghiệm.
Đặc biệt, Quy chế VDA năm nay nhấn mạnh yêu cầu về khả năng tích hợp vào các hệ thống cơ sở dữ liệu của Nhà nước, coi đây là một chỉ dấu quan trọng của chuyển đổi số thực chất. Điều này đồng nghĩa các nền tảng, giải pháp không thể hoạt động như những “ốc đảo số”, mà phải có khả năng kết nối, đồng bộ dữ liệu, tham gia vào dòng chảy dữ liệu chung của quốc gia.
Việc bổ sung tiêu chí này có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy xây dựng các cơ sở dữ liệu quốc gia và nền tảng dùng chung. Một giải pháp có thể tích hợp sẽ giúp tránh trùng lặp đầu tư, giảm phân mảnh dữ liệu, nâng cao khả năng khai thác và ra quyết định dựa trên dữ liệu. Đồng thời, đây cũng là điều kiện để hình thành các dịch vụ số liên thông, nơi dữ liệu của người dân và doanh nghiệp được sử dụng xuyên suốt giữa các cơ quan, lĩnh vực, thay vì bị chia cắt như trước.
Ở hạng mục sản phẩm, dịch vụ, giải pháp công nghệ số xuất sắc, yếu tố công nghệ không còn mang tính trình diễn. Quy chế yêu cầu các giải pháp phải chứng minh được khả năng giải quyết bài toán thực tiễn, mang lại hiệu quả cụ thể về kinh tế và vận hành, đồng thời thể hiện mức độ làm chủ công nghệ, tính sáng tạo và khả năng cải tiến so với các giải pháp cùng loại. Việc nhấn mạnh hiệu quả ứng dụng cho thấy rõ định hướng lấy thực tiễn làm trung tâm.
Đặc biệt, với các giải pháp vì cộng đồng, tiêu chí “tác động xã hội” chiếm tới 60%, mức cao nhất trong toàn bộ hệ thống đánh giá. Những giải pháp được ghi nhận không chỉ vì ứng dụng công nghệ, mà còn vì khả năng cải thiện chất lượng cuộc sống, mở rộng cơ hội tiếp cận cho người dân, nhất là nhóm yếu thế, đồng thời tạo ra giá trị xã hội lâu dài, không vì mục tiêu lợi nhuận.
Ở hạng mục cá nhân, cách tiếp cận cũng thay đổi rõ rệt khi tập trung vào năng lực dẫn dắt chuyển đổi số. Các cá nhân được đánh giá không chỉ qua thành tích, mà còn qua khả năng xây dựng chiến lược, tổ chức thực thi, huy động nguồn lực và tạo ảnh hưởng trong ngành, trong cộng đồng. Đây là sự ghi nhận đối với những người đóng vai trò “đầu tàu” trong quá trình chuyển đổi.
Với hệ thống tiêu chí mới, Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam 2026 đang định hình lại chuẩn mực đánh giá chuyển đổi số tại Việt Nam theo hướng lấy hiệu quả làm thước đo và giá trị thực tiễn làm tiêu chuẩn. Khi chuyển đổi số không còn là phong trào, mà trở thành động lực phát triển, những mô hình được vinh danh cũng sẽ là những mô hình thực sự tạo ra thay đổi cho nền kinh tế và xã hội.
Mùa VDA thứ 9, tôn vinh hiệu quả chuyển đổi số thực chất
Bước sang mùa thứ 9, Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những giải thưởng uy tín hàng đầu về chuyển đổi số tại Việt Nam, đồng thời cho thấy sự trưởng thành rõ nét sau gần một thập kỷ tổ chức.
Được tổ chức thường niên từ năm 2018 bởi Hội Truyền thông số Việt Nam, dưới sự bảo trợ của Bộ Khoa học và Công nghệ và giao Tạp chí điện tử VietTimes thực hiện, Giải thưởng đã từng bước trở thành một thước đo uy tín cho các hoạt động chuyển đổi số tại Việt Nam.
Sau 8 mùa tổ chức, Giải thưởng đã tiếp cận hơn 36.000 lượt cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trên toàn quốc, thu hút gần 2.600 hồ sơ tham dự và vinh danh hơn 450 cơ quan, doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp, cá nhân, lãnh đạo chuyển đổi số tiêu biểu. Riêng mùa giải thứ 8 năm 2025, có 52 cơ quan, doanh nghiệp và cá nhân xuất sắc được vinh danh, trong đó lần đầu tiên tôn vinh cá nhân tiên phong, khẳng định vai trò trung tâm của con người trong tiến trình chuyển đổi số.
Kế thừa những kết quả đó, mùa giải năm 2026 không chỉ tiếp tục mở rộng quy mô mà còn nâng tầm cách tiếp cận khi chuyển mạnh sang đánh giá hiệu quả thực chất của chuyển đổi số, thay vì chỉ ghi nhận mô hình.
Lễ phát động Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam mùa giải thứ 9 dự kiến diễn ra vào sáng thứ Tư, ngày 22/4, mở đầu cho hành trình tìm kiếm và tôn vinh những mô hình chuyển đổi số có tác động thực tiễn, có khả năng nhân rộng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế số, xã hội số tại Việt Nam.
