Một báo cáo mới của cơ quan giám sát Lầu Năm Góc cho thấy Mỹ đã mất hàng chục máy bay, trong đó có ít nhất 30 drone MQ-9 Reaper, trong khi hàng trăm tòa nhà và công trình do Mỹ sử dụng bị hư hại hoặc phá hủy bởi các cuộc tấn công của Iran trong chiến tranh.
Báo cáo được Tổng thanh tra Bộ Quốc phòng Mỹ công bố ngày 15/9, cung cấp bức tranh chính thức đầu tiên về những tổn thất mà Washington phải gánh chịu trong cuộc chiến diễn ra từ ngày 28/2 đến 30/6.
Đáng chú ý, báo cáo thừa nhận quân đội Mỹ đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt đạn dược trong kho dự trữ và “nút thắt” trong chuỗi cung ứng, trái ngược với những tuyên bố bác bỏ trước đó của Tổng thống Donald Trump.
Hôm 15/9, ông Trump tuyên bố Mỹ đang sản xuất “những vũ khí tinh hoa và tối tân hơn bất kỳ thời điểm nào trong lịch sử”. Trước đó, ông từng khẳng định Mỹ có lượng đạn dược “gần như không giới hạn”, sau khi truyền thông Mỹ đưa tin về tình trạng thiếu hụt.
Theo báo cáo, Mỹ đã tiêu tốn khoảng 22 tỷ USD cho số đạn dược được sử dụng từ ngày 28/2 đến 30/6 trong chiến dịch mang tên Epic Fury. Tổng chi phí cuộc chiến trong cùng giai đoạn lên tới khoảng 33 tỷ USD, có khả năng còn cao hơn.
Trong suốt cuộc chiến, bắt đầu từ các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran cuối tháng 2, Tehran liên tục tập kích các căn cứ và tài sản quân sự Mỹ tại khu vực vùng Vịnh. Trong phần lớn các cuộc tấn công, Mỹ và các quốc gia vùng Vịnh tuyên bố tên lửa, drone của Iran đã bị đánh chặn.
Tuy nhiên, báo cáo của Lầu Năm Góc cho thấy mức độ thiệt hại đối với lực lượng và cơ sở Mỹ trong khu vực đáng kể hơn nhiều so với những gì từng được công bố, với tổn thất lên tới hàng triệu USD.
Hiện Mỹ và Iran vẫn rơi vào thế bế tắc ngoại giao, trong khi eo biển Hormuz, một trong những điểm nghẽn vận chuyển dầu quan trọng nhất thế giới, gần như vẫn bị phong tỏa hoàn toàn.
Vậy Mỹ đã phải trả giá như thế nào cho cuộc chiến với Iran?
Mỹ mất bao nhiêu quân nhân?
Theo báo cáo của Lầu Năm Góc, Bộ Quốc phòng Mỹ xác nhận ít nhất 11 quân nhân thiệt mạng trong chiến đấu, trong khi 7 người khác tử vong trong các “sự cố không thù địch” trong thời gian chiến tranh.
Ít nhất 6 quân nhân thiệt mạng tại cảng Shuaiba của Kuwait ngày 1/3; một người thiệt mạng tại Arab Saudi cùng ngày; 3 người tại căn cứ không quân Muwaffaq al-Salti, còn gọi là căn cứ Al Azraq ở Jordan, ngày 17/7; và một người tại căn cứ không quân Erbil ở Iraq ngày 19/7 do các cuộc tấn công của Iran.
Báo cáo cũng cho biết ít nhất 6 quân nhân thiệt mạng sau khi một máy bay tiếp dầu KC-135 gặp tai nạn tại Iraq ngày 12/3, trong khi một quân nhân khác tử vong sau vụ rơi trực thăng MH-60S trên biển Arab ngày 1/7.
Những trường hợp tử vong này vốn đã được công bố trước đó.
Báo cáo bắt buộc gửi Quốc hội Mỹ bổ sung rằng ít nhất 417 quân nhân Mỹ bị thương trong các cuộc tấn công của Iran tính đến ngày 30/6.
Mỹ mất bao nhiêu máy bay?
Tổn thất của Mỹ trải rộng từ tiêm kích và máy bay cường kích tiền tuyến đến máy bay tiếp dầu, máy bay chỉ huy - cảnh báo sớm trên không, trực thăng cứu hộ và máy bay không người lái trinh sát.
F-15E: Ít nhất 4 tiêm kích hai chỗ ngồi, trị giá khoảng 30 triệu USD mỗi chiếc, bị phá hủy. Ba chiếc trong số này — loại tiêm kích bom hai động cơ có khả năng thực hiện cả nhiệm vụ tấn công mặt đất và không chiến — bị bắn hạ do hỏa lực nhầm của phía Mỹ trên bầu trời Kuwait ngày 1/3. Chiếc thứ tư bị bắn hạ trong chiến đấu trên lãnh thổ Iran hồi tháng 4. Tất cả phi công đều được cứu.
F-35A: Ít nhất một chiếc tiêm kích đa nhiệm tàng hình được Mỹ đánh giá cao, vốn được thiết kế để xuyên qua các khu vực phòng không dày đặc, bị hỏa lực Iran làm hư hại hồi tháng 3.
A-10: Ít nhất một máy bay cường kích bọc thép hạng nặng, chủ yếu được thiết kế để yểm trợ tầm gần cho lực lượng mặt đất, bị hỏa lực Iran bắn hạ.
KC-135: Ít nhất 7 máy bay tiếp dầu cỡ lớn, đóng vai trò kéo dài tầm hoạt động và thời gian tác chiến của máy bay chiến đấu Mỹ, bị hư hại hoặc phá hủy. Một chiếc rơi tại Iraq ngày 12/3 trong nhiệm vụ tiếp dầu, khiến toàn bộ 6 thành viên phi hành đoàn thiệt mạng. 5 chiếc khác bị tên lửa và drone Iran làm hư hại khi đang ở mặt đất tại Saudi Arabia. Một máy bay thứ 7 cũng liên quan đến sự cố tại Iraq và được tính trong tổng số tổn thất.
E-3 Sentry: Ít nhất một máy bay cảnh báo sớm và chỉ huy trên không bị hư hại khi đang ở mặt đất tại căn cứ không quân Prince Sultan ở Saudi Arabia trong một cuộc tập kích tiếp theo của Iran.
HH-60W: Ít nhất một trực thăng quân sự đa nhiệm hai động cơ, 4 cánh quạt, thuộc dòng trực thăng vận tải hạng trung, bị hỏa lực Iran làm hư hại trong một nhiệm vụ tìm kiếm và cứu hộ chiến đấu.
MQ-4C Triton: Ít nhất một máy bay không người lái trinh sát tầm cao, hoạt động dài giờ, trị giá khoảng 240 triệu USD, được thiết kế chủ yếu cho nhiệm vụ tình báo và giám sát trên biển, bị rơi hồi tháng 4.
AH-6: Quân đội Mỹ đã phá hủy 4 trực thăng cỡ nhỏ, có khả năng cơ động cao, sau khi xác định không thể thu hồi chúng trong một chiến dịch tìm kiếm và cứu hộ chiến đấu tại Iran.
AH-64 Apache: Ít nhất một trực thăng tấn công hai động cơ, 4 cánh quạt, với buồng lái kiểu tandem dành cho 2 thành viên phi hành đoàn, bị bắn hạ gần eo biển Hormuz ngày 8/6.
MH-60S: Ít nhất một trực thăng đa nhiệm của Hải quân Mỹ rơi trên biển Arab ngày 1/7. Ba trong số 4 thành viên phi hành đoàn bị thương và được cứu, trong khi người thứ tư được liệt kê là mất tích.
MQ-9 Reaper: Có tới 30 máy bay không người lái vũ trang hoạt động dài giờ bị phá hủy. MQ-9 được Mỹ sử dụng cho các nhiệm vụ giám sát, thu thập tình báo và tấn công chính xác.
Quân đội Iran tuyên bố còn gây thêm nhiều thiệt hại cho tài sản Mỹ, trong đó có việc nhiều lần bắn hạ drone trinh sát và tấn công gần eo biển Hormuz.
Đầu tháng này, Tehran cũng tuyên bố đã bắt giữ một phương tiện lặn không người lái Dive-LD của Mỹ.
Các căn cứ quân sự Mỹ trong khu vực chịu thiệt hại ra sao?
Báo cáo cũng củng cố thông tin trước đó của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) rằng các cuộc tấn công của Iran đã làm hư hại hoặc phá hủy hàng trăm tòa nhà và công trình tại các cơ sở quân sự Mỹ ở Kuwait, Bahrain, Qatar, UAE, Saudi Arabia, Iraq, Oman và Jordan trong thời gian chiến tranh.
Tuy nhiên, báo cáo không cung cấp thêm chi tiết cụ thể về từng công trình hoặc mức độ thiệt hại.
Những thông tin được công bố trước đó cho thấy một số cơ sở Mỹ từng phải tạm thời đóng cửa hoặc di chuyển hoạt động vì các cuộc tấn công của Iran.
Báo cáo dẫn đánh giá của CENTCOM cho biết việc xây dựng các căn cứ hải quân và cảng hậu cần phù hợp đã là một thách thức đáng kể ngay cả trước và trong chiến dịch quân sự nhằm vào Iran. Nguyên nhân đến từ những vấn đề phức tạp và sự không chắc chắn liên quan đến quyền tiếp cận cảng do các quốc gia sở tại cấp để phục vụ việc tiếp tế cho hạm đội.
CENTCOM cũng cho biết việc chuyển một phần hoạt động hậu cần và cơ sở hạ tầng tới Diego Garcia gặp trở ngại do khoảng cách. Các chuyến vận chuyển đường biển kéo dài khiến mỗi chu kỳ hậu cần mất khoảng 14-18 ngày.
Các cuộc tấn công của Iran gây thiệt hại cho cơ sở ngoại giao Mỹ ở vùng Vịnh như thế nào?
Báo cáo của cơ quan giám sát cho biết các cơ sở ngoại giao Mỹ tại Iraq, Kuwait, Arab Saudi và UAE đều chịu thiệt hại do các cuộc tấn công của Iran, với tổng chi phí ước tính khoảng 184 triệu USD.
Ngoài ra, Washington phải gánh thêm khoảng 24,5 triệu USD mỗi tháng do các dự án xây dựng bị trì hoãn vì lệnh rút nhân sự và hạn chế đi lại tại Baghdad, Jerusalem, Tel Aviv, Cairo, Amman, Kuwait City và Muscat.
Iraq
Báo cáo dẫn lời Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết phái bộ ngoại giao Mỹ tại Iraq phải đối mặt với hơn 600 cuộc tấn công tính đến cuối tháng 6, với tổng thiệt hại lên tới gần 157 triệu USD.
Khu tổ hợp lãnh sự mới của Tổng lãnh sự quán Mỹ tại Erbil bị hư hại ở nhiều tòa nhà.
Đại sứ quán Mỹ tại Baghdad cũng bị hư hại nhưng ở mức độ nhẹ hơn. Trong khi đó, Trung tâm Hỗ trợ Ngoại giao Baghdad, nằm gần sân bay quốc tế Baghdad, chịu thiệt hại nghiêm trọng.
Kuwait
Ngày 5/3, Đại sứ quán Mỹ tại Kuwait City đình chỉ hoạt động do “căng thẳng khu vực”, các cuộc tấn công và thiệt hại đối với cơ sở của đại sứ quán.
Theo báo cáo, tổng chi phí liên quan lên tới gần 14,75 triệu USD.
Arab Saudi
Ngày 3/3, 2 drone của Iran tấn công Đại sứ quán Mỹ tại Riyadh, gây thiệt hại vật chất với chi phí ước tính khoảng 11,5 triệu USD.
UAE
Tổng lãnh sự quán Mỹ tại Dubai bị hư hại một tòa nhà phụ trợ, theo Bộ Ngoại giao Mỹ. Thiệt hại được ước tính gần 120.000 USD.
Theo AJ, Reuters, AFP