Mỹ và Iran đã đạt được một số tiến triển trong các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Tehran hôm 26/2, theo thông tin từ Oman – quốc gia trung gian hòa giải. Tuy nhiên, sau nhiều giờ thương lượng, hai bên vẫn chưa đạt được bước đột phá nào có thể ngăn chặn nguy cơ Mỹ tiến hành không kích trong bối cảnh Washington đang tăng cường triển khai lực lượng quân sự quy mô lớn trong khu vực.
Hai bên dự kiến sớm nối lại đàm phán sau khi tham vấn tại thủ đô mỗi nước, đồng thời các cuộc thảo luận cấp kỹ thuật sẽ diễn ra vào tuần tới tại Vienna, Bộ trưởng Ngoại giao Oman Sayyid Badr Albusaidi cho biết trong một bài đăng trên nền tảng X sau các cuộc họp trong ngày tại Thụy Sĩ.
Bất kỳ bước tiến đáng kể nào hướng tới một thỏa thuận giữa hai đối thủ lâu năm Washington và Tehran đều có thể làm giảm khả năng Tổng thống Mỹ Donald Trump thực hiện lời đe dọa tấn công Iran – điều mà nhiều người lo ngại có thể châm ngòi cho một cuộc chiến tranh rộng lớn hơn.
Tuy nhiên, các cuộc đàm phán gián tiếp hôm thứ Ba đã kết thúc mà không đạt được thỏa thuận, khiến khu vực tiếp tục trong trạng thái căng thẳng.
Đánh giá tích cực của Ngoại trưởng Oman được đưa ra sau các cuộc trao đổi gián tiếp giữa Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi và các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner tại Geneva, với một phiên họp vào buổi sáng và một phiên khác vào buổi chiều.
“Chúng tôi đã kết thúc ngày làm việc với những tiến triển đáng kể trong đàm phán giữa Mỹ và Iran”, ông Badr Albusaidi nói.
Tuy nhiên, trong bối cảnh nhiều nhà phân tích coi nỗ lực ngoại giao lần này là cơ hội cuối cùng trước khi ông Trump có thể quyết định sử dụng vũ lực, ông Badr Albusaidi không cung cấp chi tiết và cũng không khẳng định hai bên đã vượt qua các trở ngại lớn nhất để đạt được thỏa thuận.
Mô tả các cuộc đàm phán là một trong những nỗ lực nghiêm túc nhất giữa Iran và Mỹ trong nhiều năm qua, ông Araqchi phát biểu trên truyền hình nhà nước Iran: “Chúng tôi đã đạt được đồng thuận về một số vấn đề, và vẫn còn khác biệt ở một số vấn đề khác”.
“Đã thống nhất rằng vòng đàm phán tiếp theo sẽ diễn ra sớm, trong vòng chưa đầy một tuần”, ông nói thêm. Theo ông, phía Iran đã nêu rõ yêu cầu dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ – điều mà Washington từ lâu khẳng định chỉ có thể thực hiện sau khi Tehran đưa ra những nhượng bộ sâu rộng.
Phái đoàn đàm phán Mỹ chưa đưa ra bình luận ngay lập tức về kết quả cuộc gặp. Tuy nhiên, theo Axios dẫn lời một quan chức cấp cao Mỹ, các cuộc đàm phán tại Geneva được đánh giá là “tích cực”.
Các cuộc thảo luận về tranh cãi kéo dài hàng thập kỷ liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran diễn ra trong bối cảnh lo ngại gia tăng về nguy cơ bùng phát xung đột tại Trung Đông. Ông Trump nhiều lần đe dọa sẽ hành động nếu không đạt được thỏa thuận, trong khi quân đội Mỹ đã tăng cường hiện diện tại các vùng biển gần nước Cộng hòa Hồi giáo này.
Các cuộc đàm phán “căng thẳng và nghiêm túc”
Một quan chức cấp cao Iran nói với Reuters trước đó trong hôm thứ Năm rằng Mỹ và Iran có thể đạt được khuôn khổ thỏa thuận nếu Washington tách biệt “các vấn đề hạt nhân và phi hạt nhân”.
Chính quyền ông Trump khẳng định chương trình tên lửa đạn đạo của Iran và sự ủng hộ của Tehran đối với các nhóm vũ trang trong khu vực phải được đưa vào bàn đàm phán.
Sau phiên họp buổi sáng, ông Badr Albusaidi cho biết hai bên đã trao đổi “những ý tưởng sáng tạo và tích cực”.
Tuy nhiên, một quan chức cấp cao Iran khi đó cho biết vẫn còn một số khác biệt cần thu hẹp.
Washington tin rằng Tehran đang tìm cách sở hữu năng lực chế tạo bom hạt nhân và muốn Iran từ bỏ toàn bộ hoạt động làm giàu uranium – quy trình tạo nhiên liệu cho nhà máy điện hạt nhân nhưng cũng có thể sản xuất vật liệu dùng cho đầu đạn hạt nhân.
Iran từ lâu phủ nhận tham vọng chế tạo bom và cho biết hôm thứ Năm rằng họ sẽ thể hiện sự linh hoạt tại các cuộc đàm phán. Reuters hôm Chủ nhật đưa tin Tehran đang đề xuất những nhượng bộ mới chưa được công bố, đổi lại việc dỡ bỏ trừng phạt và công nhận quyền làm giàu uranium của mình.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm 25/2 nói rằng việc Iran từ chối thảo luận về chương trình tên lửa đạn đạo là một “vấn đề lớn” và cuối cùng sẽ phải được giải quyết.
Ông cho rằng các tên lửa này “chỉ được thiết kế để tấn công nước Mỹ” và gây đe dọa tới ổn định khu vực, song không đưa ra bằng chứng để chứng minh tuyên bố rằng lãnh thổ Mỹ có thể bị nhắm mục tiêu.
Theo Reuters
