Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth đã phát biểu tại Đối thoại Shangri-La thường niên ở Singapore vào sáng 30/7, chỉ hai tuần sau hội nghị thượng đỉnh giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Bài phát biểu này được xem là thước đo cho những kết quả đạt được sau cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo.
Dưới đây là những điểm đáng chú ý nhất trong bài phát biểu của ông Hegseth.
Cứng rắn với Trung Quốc nhưng bớt đối đầu hơn
Ông Hegseth nhắc đến việc Trung Quốc đang tiến hành một “cuộc tăng cường sức mạnh quân sự mang tính lịch sử” và tái khẳng định rằng chiến lược của Mỹ tại Thái Bình Dương vẫn tập trung vào “răn đe bằng cách ngăn chặn khả năng thành công của đối phương” dọc theo chuỗi đảo thứ nhất.
Chiến lược này được xem là nhằm đối phó với Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) trong trường hợp xảy ra xung đột ở eo biển Đài Loan.
Tuy nhiên, giọng điệu trong bài phát biểu năm nay của ông Hegseth ôn hòa hơn đáng kể so với năm ngoái, thời điểm mà ông từng tuyên bố mối đe dọa từ Trung Quốc là có thật, có thể xảy ra bất cứ lúc nào và PLA đang tập dượt cho “trận chiến thực sự”.
Phát biểu hôm thứ Bảy, ông cho rằng quan hệ Mỹ - Trung hiện “tốt hơn bất kỳ thời điểm nào trong nhiều năm qua” và ca ngợi cuộc gặp giữa ông Tập Cận Bình và ông Trump tại Bắc Kinh hồi tháng trước là “mang tính lịch sử”.
Ông cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải mở rộng các kênh liên lạc quân sự giữa hai nước nhằm “tránh va chạm và giảm nguy cơ tính toán sai lầm”, đồng thời khẳng định Mỹ sẽ không đối phó với các hoạt động quân sự của Trung Quốc bằng những hành động đối đầu không cần thiết.
Bán vũ khí cho Đài Loan
Đài Loan được nhắc đến năm lần trong bài phát biểu của ông Hegseth năm ngoái, nhưng hoàn toàn không xuất hiện trong bài phát biểu năm nay.
Tuy nhiên, trong phần hỏi đáp sau đó, ông được hỏi về các thương vụ bán vũ khí của Washington cho hòn đảo này.
Đáp lại, ông cho biết mọi quyết định cuối cùng “sẽ phụ thuộc vào” Tổng thống Trump.
“Tôi đã có mặt trong các cuộc họp đó tại Bắc Kinh và không có bất kỳ thay đổi nào trong lập trường của chúng tôi,” ông Hegseth nói, nhưng không xác nhận liệu các thương vụ bán vũ khí cho Đài Loan có được triển khai hay không.
Ông Trump hiện vẫn chưa phê chuẩn gói bán vũ khí trị giá 14 tỷ USD cho Đài Loan. Bắc Kinh nhiều lần cảnh báo Washington phải hết sức thận trọng trong vấn đề này.
Đàm phán hòa bình với Iran
Mặc dù nhắc ngắn gọn đến cuộc chiến với Iran ở phần mở đầu, ông Hegseth không đề cập sâu đến các cuộc đàm phán hòa bình giữa Washington và Tehran.
Hai bên được cho là đang tiến gần tới một thỏa thuận, dù vẫn còn nhiều bất đồng.
Trong phần hỏi đáp, ông Hegseth cho biết Tổng thống Trump đang “kiên nhẫn” theo đuổi một thỏa thuận nhưng nhấn mạnh rằng “bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải là một thỏa thuận tốt”.
“Tôi đã nói chuyện với Tổng thống Trump sáng nay. Ông ấy muốn tôi nhắc lại rằng ông ấy rất kiên nhẫn để bảo đảm rằng trong một nỗ lực mang tính lịch sử như thế này của nước Mỹ, bất kỳ thỏa thuận nào đạt được cũng phải là một thỏa thuận tốt, thậm chí là tuyệt vời,” ông nói.
Đầu tháng này, một đô đốc Hải quân Mỹ cho biết việc bán vũ khí cho Đài Loan đã bị tạm ngừng do tình trạng thiếu đạn dược phát sinh từ cuộc chiến với Iran.
Tuy nhiên, ông Hegseth khẳng định hôm thứ Bảy rằng ông “không liên hệ hai vấn đề này với nhau theo bất kỳ cách nào”.
Các đồng minh ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương
Ông Hegseth lần lượt ca ngợi nhiều đối tác của Mỹ, bao gồm Hàn Quốc, Philippines, Nhật Bản và Australia.
Ông cũng đánh giá cao năng lực của Ấn Độ trong việc sửa chữa và hỗ trợ hậu cần cho các tàu chiến của Hải quân Mỹ.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ kêu gọi các đồng minh chia sẻ nhiều hơn gánh nặng quốc phòng, dành ít nhất 3,5% GDP cho chi tiêu quân sự và đổi lại sẽ được ưu tiên trong các thương vụ mua bán vũ khí, chia sẻ tình báo cũng như hợp tác công nghiệp quốc phòng.
Chỉ trích các đồng minh châu Âu
Ông Hegseth nhiều lần chỉ trích các đồng minh châu Âu, cho rằng những lời kêu gọi từ Washington về việc tăng chi tiêu quốc phòng trong nhiều năm qua đã “rơi vào tai điếc”.
Ông cáo buộc nhiều thủ đô châu Âu mở cửa biên giới quá mức, làm suy yếu năng lực quân sự trong khi theo đuổi những gì ông gọi là “những khẩu hiệu toàn cầu hóa rỗng tuếch”.
“Không còn chuyện hưởng lợi miễn phí nữa,” ông tuyên bố, nhấn mạnh thời kỳ Mỹ trợ cấp quốc phòng cho các quốc gia giàu có đã chấm dứt.
Ông cũng ám chỉ khả năng xuất hiện thêm những bất đồng trong tương lai khi cảnh báo rằng các đồng minh châu Âu đang phải đối mặt với “những quyết định rất lớn”.
Chính quyền Trump nhiều lần bày tỏ sự không hài lòng trước việc các đồng minh NATO không ủng hộ đầy đủ chiến dịch của Mỹ chống Iran, thậm chí từng đe dọa rút khỏi liên minh quân sự này.
Ca ngợi ông Trump
Ông Hegseth cho rằng Tổng thống Trump đã khôi phục năng lực răn đe của Mỹ và đưa ra cách tiếp cận “thực tế” hơn đối với quốc phòng.
Ông dẫn chứng chiến dịch quân sự nhằm loại bỏ cựu Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro cùng các cuộc tấn công nhằm vào Iran như những ví dụ về chính sách cứng rắn của Washington.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ cũng ca ngợi đề xuất ngân sách quốc phòng kỷ lục 1.500 tỷ USD của ông Trump, cho rằng khoản đầu tư này sẽ giải phóng “kho vũ khí của tự do nước Mỹ” và mở rộng ưu thế quân sự của Mỹ trong nhiều thập kỷ tới.
Ông khẳng định rằng dưới thời ông Trump, nước Mỹ đang sở hữu “lực lượng quân sự hùng mạnh và có năng lực nhất trong lịch sử thế giới”.
Theo SCMP
