Sự kiện Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đảm nhận vị trí diễn giả chính tại phiên khai mạc Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 diễn ra tại Singapore đã trở thành tâm điểm chú ý của giới quan sát quốc tế.
Truyền thông và các học giả uy tín toàn cầu đồng loạt nhận định, bài phát biểu mang chủ đề "Chủ động kiến tạo hòa bình, ổn định và phát triển trong một thế giới đầy biến động" không chỉ khẳng định vị thế chiến lược ngày càng cao của Việt Nam mà còn cống hiến những tư duy đột phá cho cấu trúc an ninh khu vực.
Tầm vóc lịch sử và sự công nhận vị thế chiến lược của Việt Nam
Ngay trước thềm diễn đàn, Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) – đơn vị tổ chức Đối thoại Shangri-La – đã đăng tải thông cáo trang trọng lý giải về tầm quan trọng của sự xuất hiện này.
Tiến sĩ Bastian Giegerich, Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc điều hành IISS, nhấn mạnh sự trân trọng đặc biệt khi nhà lãnh đạo cấp cao nhất của Việt Nam lựa chọn diễn đàn an ninh hàng đầu châu Á làm nền tảng để chia sẻ góc nhìn. Theo IISS, điều này phản ánh tầm vóc của Việt Nam như một "nhân tố chiến lược đang nổi lên" có vai trò trung tâm trong việc duy trì cán cân ổn định tại châu Á - Thái Bình Dương.
Đồng quan điểm, trang phân tích chiến lược Fulcrum (thuộc Viện Nghiên cứu Đông Nam Á - ISEAS Singapore) nhận định đây là một cột mốc đối ngoại đỉnh cao của Việt Nam trong năm 2026.
Bài phân tích chỉ ra rằng, việc một nhà lãnh đạo Việt Nam đứng trên bục diễn giả khai mạc là sự thừa nhận rõ ràng từ cộng đồng quốc tế đối với đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa và đa dạng hóa mà Hà Nội đã kiên trì theo đuổi. Sự kiện này cho thấy Việt Nam đã sẵn sàng bước vào "Kỷ nguyên vươn mình", chuyển dịch mạnh mẽ từ tâm thế thích ứng sang thế chủ động kiến tạo hòa bình.
Tư duy đột phá về "Ba cuộc khủng hoảng" và giải pháp thực chất
Đưa tin đậm nét về nội dung bài phát biểu, tờ South China Morning Post (SCMP) và Kênh tin tức Châu Á Channel News Asia (CNA) đánh giá cao việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thẳng thắn nhận diện bản chất của những bất ổn toàn cầu hiện nay bằng một tông giọng trang nghiêm và đầy suy tư.
Hãng tin CNA trích dẫn luận điểm cốt lõi của ông Tô Lâm về sự đồng quy của 3 cuộc khủng hoảng nền tảng: xói mòn trật tự và luật pháp quốc tế, sự bế tắc của các mô hình phát triển và sự suy giảm lòng tin chiến lược giữa các quốc gia. Tuy nhiên, thay vì bi quan, thông điệp của Việt Nam mang lại một hướng đi tích cực khi khẳng định: "Chính vì châu Á - Thái Bình Dương là nơi các thách thức đồng quy, đây cũng phải là nơi các giải pháp được nảy sinh."
Tờ SCMP đi sâu phân tích khái niệm "Khủng hoảng lòng tin chiến lược" được ông Tô Lâm mô tả là một "cuộc khủng hoảng thầm lặng nhưng nguy hiểm". SCMP đánh giá rất cao định nghĩa mang tính xây dựng cao của ông:
"Lòng tin chiến lược không đòi hỏi phải xóa bỏ khác biệt hay phủ nhận cạnh tranh, bản chất của nó là quản trị sự khác biệt trong một khuôn khổ dựa trên luật lệ, đảm bảo cạnh tranh mang tính trách nhiệm và có thể dự báo trước."
Bên cạnh đó, các cơ quan thông tấn lớn ghi nhận bài phát biểu đã đề xuất được những giải pháp hết sức thực tế thay vì các khẩu hiệu chung chung, bao gồm việc thiết lập các kênh liên lạc khẩn cấp để quản trị rủi ro, thúc đẩy thượng tôn luật pháp quốc tế trên các vùng biển và đề cao vai trò trung tâm mang tính bao trùm của ASEAN.
Dấu ấn đặc biệt về quản trị an ninh công nghệ
Một điểm sáng khác trong bài phát biểu được truyền thông quốc tế đánh giá cao là góc nhìn thời sự về an ninh trong kỷ nguyên số.
Theo SCMP, việc người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam cảnh báo về những mặt trái của các công nghệ tiến bộ như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) hay điện toán lượng tử đã chạm đúng mối quan tâm chung của giới lập pháp quốc tế.
Bài phát biểu được hoan nghênh khi chỉ ra rằng tốc độ phát triển công nghệ đang làm ngắn lại thời gian ra quyết định quân sự và làm tăng nguy cơ tính toán sai lầm chiến lược.
Giải pháp được Việt Nam đưa ra – kêu gọi thiết lập các tiêu chuẩn kỹ thuật minh bạch và khẳng định "con người phải là bên chịu trách nhiệm cuối cùng" đối với các quyết định an ninh quốc phòng – nhận được sự đồng thuận lớn từ các bộ trưởng quốc phòng và chuyên gia tham dự diễn đàn.
Theo IISS, SCMP, CNA
