Các nhà đầu tư tham gia vào đợt phát hành cổ phiếu lần đầu trị giá gần 2.000 tỷ USD của SpaceX đang thực hiện một cuộc đặt cược đầy rủi ro rằng giám đốc điều hành Elon Musk có thể biến doanh nghiệp này sẽ phát triển bứt phá nhờ vào một loạt tham vọng chưa được chứng minh.
Vị tỷ phú này đã đưa SpaceX trở thành tập đoàn tên lửa lớn nhất thế giới bằng cách phóng hàng nghìn vệ tinh internet Starlink và tiên phong trong công nghệ tên lửa tái sử dụng giúp thay đổi cục diện kinh tế ngành vũ trụ. Tuy nhiên, công ty đang tìm kiếm một mức định giá dựa trên những tham vọng to lớn trong tương lai như chinh phục sao Hỏa, đặt trung tâm dữ liệu ngoài không gian và trở thành doanh nghiệp AI hàng đầu.
Trọng tâm của những kế hoạch này là chuỗi mắt xích liên kết chặt chẽ khi Starlink tạo ra dòng tiền để tài trợ cho thế hệ tên lửa Starship tiếp theo. Các chuyên gia phân tích thị trường nhận định rủi ro lớn nhất không nằm ở việc mô hình kinh doanh của SpaceX có thực tế hay không, mà là liệu mức định giá 1,75 nghìn tỷ USD có phản ánh chính xác những thách thức trong việc điều hành một tổ chức vừa là công ty tên lửa, vừa là nhà cung cấp internet, vừa là liên minh AI dưới sự dẫn dắt của một cá nhân độc lập.
Thêm vào đó, báo cáo tài chính vừa công bố đã thử thách sự kiên nhẫn của giới đầu tư với mức lỗ ròng lên đến 4,28 tỷ USD chỉ trong ba tháng đầu năm, buộc họ phải đặt niềm tin vào năng lực của Elon Musk thay vì các chỉ số định giá truyền thống.
Trong lịch sử, vị tỷ phú này từng nhiều lần biến các dự án kỹ thuật rủi ro cao thành những doanh nghiệp thống trị thị trường như trường hợp của hãng xe điện Tesla hay việc đưa các phi hành gia lên trạm vũ trụ, củng cố niềm tin vững chắc từ các quỹ đầu tư bất chấp việc các sản phẩm thường xuyên trễ hẹn so với tuyên bố ban đầu.
Xét về mặt tài chính, SpaceX sở hữu khoản lỗ lũy kế hơn 41 tỷ USD tính đến cuối tháng 3, phản ánh chi phí khổng lồ cho việc xây dựng mạng lưới vệ tinh dày đặc và các trung tâm dữ liệu quy mô lớn phục vụ công nghệ số. Sự thành bại của chiến lược tăng trưởng phụ thuộc hoàn toàn vào tiến độ thử nghiệm của Starship bởi các dòng tên lửa cũ như Falcon 9 không đủ năng lực để triển khai các vệ tinh thế hệ mới.
Trực tiếp gánh chịu áp lực, doanh thu mảng không gian của hãng đã sụt giảm nghiêm trọng trong khi chi phí cho mảng AI tăng vọt ba lần lên mức hơn 7 tỷ USD. Bản thân tập đoàn cũng thừa nhận tính chất phức tạp và phụ thuộc lẫn nhau của hệ thống cơ sở hạ tầng này đồng nghĩa với việc một sự cố nhỏ ở bất kỳ thành phần nào cũng có thể gây ra hiệu ứng dây chuyền tiêu cực lên toàn bộ tiến trình vận hành.
Theo Reuters
