Tuy nhiên, tại Farnborough International Airshow diễn ra từ 20 đến 24/7/2026 ở Anh, ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine đã giới thiệu một phiên bản hoàn toàn mới: AN-196 không còn là UAV cảm tử, mà trở thành nền tảng mang 4 tên lửa không đối đất cỡ nhỏ, có tính năng tương tự tên lửa hành trình. Nếu được đưa vào thực chiến thành công, đây có thể là sự thay đổi đáng kể trong cách Ukraine tiến hành các cuộc tấn công tầm xa.
Xuất hiện tại Farnborough 2026
Tập đoàn Công nghiệp Quốc phòng Ukraine (Ukroboronprom, nay là Ukrainian Defense Industry) đã mang tới Farnborough nhiều sản phẩm mới, chủ yếu thuộc lĩnh vực UAV. Điểm thu hút nhất là chiếc AN-196 Lyutyi.
Nếu trước đây chiếc UAV này chỉ mang thuốc nổ đặt trong thân, thì tại triển lãm, nó được trang bị 4 tên lửa treo dưới cánh. Đây là lần đầu tiên cấu hình này được công bố.
Theo nhà phát triển, phiên bản mới biến Lyutyi thành nền tảng có thể tái sử dụng; tấn công nhiều mục tiêu trong một lần xuất kích; quay trở về căn cứ sau khi hoàn thành nhiệm vụ.
Hiện Ukraine chưa công bố loại tên lửa cụ thể cũng như mức độ cải tiến của hệ thống điều khiển.
AN-196 Lyutyi có gì đặc biệt? AN-196 là UAV tấn công hạng trung với chiều dài khoảng 4,4 m; sải cánh 6,7 m; trọng lượng cất cánh tối đa 300 kg; tải trọng khoảng 75 kg.
Máy bay sử dụng động cơ piston, cánh quạt đẩy phía sau, tốc độ tối đa khoảng 500 km/h. Loại động cơ này không cho tốc độ cao nhưng tiết kiệm nhiên liệu.
Theo các nguồn công khai, tầm bay phiên bản cảm tử khoảng 1.000-1.400 km, một số cấu hình nhẹ có thể đạt gần 2.000 km.
Hệ thống dẫn đường chủ yếu dựa trên định vị vệ tinh, dẫn đường quán tính.
Hiện chưa có thông tin cho thấy UAV này được trang bị cảm biến quang điện hoặc hệ thống tự tìm kiếm mục tiêu, đồng nghĩa nó chủ yếu tấn công các mục tiêu có tọa độ xác định trước thay vì săn mục tiêu di động.
Tuy nhiên toàn bộ thông tin hiện chủ yếu đến từ nhà phát triển và mẫu trưng bày tại triển lãm. Đến nay vẫn chưa có dữ liệu thử nghiệm, chưa có bằng chứng về sản xuất hàng loạt, cũng chưa có ghi nhận sử dụng trong chiến đấu. Vì vậy, mọi đánh giá vẫn chỉ mang tính sơ bộ.
Ưu điểm lớn nhất: Có thể tái sử dụng
Khác với phiên bản cảm tử vốn bị phá hủy sau mỗi nhiệm vụ, AN-196 mới được thiết kế để phóng tên lửa, quay trở về căn cứ, nạp đạn, tiếp tục thực hiện nhiệm vụ khác.
Theo các nhà phát triển, điều này giúp giảm đáng kể chi phí tác chiến, thay vì phải chế tạo toàn bộ UAV mới sau mỗi lần tấn công, chỉ cần thay tên lửa.
Ngoài ra, mỗi chuyến bay giờ đây có thể tấn công cùng lúc tối đa 4 mục tiêu; hoặc đánh nhiều lần vào một mục tiêu.
Những hạn chế tồn tại
Các chuyên gia cho rằng phiên bản AN-196 mới vẫn còn nhiều điểm yếu.
Thứ nhất, AN-196 vẫn là mục tiêu tương đối dễ bị lực lượng phòng không phát hiện.
Theo phía Nga, nhiều UAV Lyutyi đã bị đánh chặn trong thời gian qua, dù chưa có số liệu độc lập xác minh.
Ưu điểm của phiên bản mới là máy bay không cần bay tới sát mục tiêu. Nhờ tên lửa có tầm bắn 200 km, UAV có thể phóng đạn từ ngoài khu vực phòng không dày đặc rồi quay đầu rút lui. Tuy nhiên, để thực hiện điều đó, bản thân UAV vẫn phải tiếp cận đủ gần mục tiêu trước khi phóng.
Thứ hai, tải trọng hữu ích của AN-196 không lớn.
Nếu vẫn giữ giới hạn tải trọng khoảng 75 kg, mỗi tên lửa cùng giá treo chỉ có thể nặng chưa đến 19 kg, khiến giới quan sát nghi ngờ về khả năng vừa đạt tầm bắn 200 km vừa mang đầu đạn đủ mạnh.
Thứ ba, việc phải dành nhiên liệu cho hành trình quay về căn cứ khiến bán kính chiến đấu thực tế của UAV giảm đáng kể so với phiên bản cảm tử.
Không phải ý tưởng hoàn toàn mới
Việc biến UAV thành nền tảng phóng tên lửa là xu hướng đang được nhiều nước theo đuổi. UAV MQ-9 Reaper của Mỹ từ lâu đã mang nhiều loại tên lửa dẫn đường; nhiều UAV MALE của châu Âu cũng được phát triển theo hướng tương tự; Công ty quốc phòng Mỹ Anduril đang phát triển dòng tên lửa hành trình cỡ nhỏ Barracuda dành cho các nền tảng không người lái.
Điểm khác biệt là các hệ thống phương Tây thường được tích hợp radar, cảm biến quang điện, liên kết dữ liệu tốc độ cao, khả năng cập nhật mục tiêu trong thời gian thực.
Trong khi đó, AN-196 dường như vẫn ưu tiên thiết kế đơn giản để dễ sản xuất với chi phí thấp.
Tên lửa hành trình mini có tầm bắn 200 km
Qua các hình ảnh tại Farnborough, có thể thấy tên lửa dài khoảng 1,5-2 m, thân hình trụ, đầu tròn, cánh ngắn, đuôi ổn định.
Theo thông tin được công bố, tên lửa dùng động cơ phản lực cỡ nhỏ; tầm bắn khoảng 200 km. Tên lửa nhiều khả năng cũng sử dụng hệ thống dẫn đường theo tọa độ được lập trình sẵn.
Hiện chưa có thông tin xác nhận khả năng khóa mục tiêu bằng đầu dò, cập nhật mục tiêu trong lúc bay, tự tìm mục tiêu bằng cảm biến quang học.
Giá trị thực tế vẫn cần được kiểm chứng
Việc trang bị tên lửa cho AN-196 giúp UAV này linh hoạt hơn nhiều so với phiên bản cảm tử truyền thống. Nếu hoạt động đúng như thiết kế, nó có thể giảm chi phí cho mỗi lần tấn công, tăng số lượng mục tiêu bị tấn công trong một chuyến xuất kích, nâng cao khả năng sống sót của UAV.
Tuy nhiên, những yếu tố quan trọng nhất vẫn chưa được kiểm chứng, gồm: tuổi thọ thực tế của máy bay, độ chính xác của tên lửa, khả năng sống sót trước phòng không đối phương và hiệu quả khi tác chiến điện tử mạnh.
Do đó, chỉ khi xuất hiện trên chiến trường, mới có thể đánh giá liệu phiên bản AN-196 Lyutyi mang tên lửa có thực sự tạo ra bước đột phá cho năng lực tấn công tầm xa của Ukraine hay chỉ dừng lại ở một ý tưởng nhiều triển vọng.
Theo Topwar
