FSB tuyên bố rằng các nhà quản trị phần mềm nhắn tin tức thời Telegram đã không xóa bỏ các kênh, nhóm trò chuyện và bot được các cơ quan tình báo Ukraine sử dụng để lên kế hoạch phá hoại, tấn công khủng bố, giết người hàng loạt và lừa đảo trực tuyến trong lãnh thổ Nga. Những hoạt động này đã gây ra nhiều thương vong, trong đó có phụ nữ và trẻ em, và gây thiệt hại kinh tế hàng tỷ rúp. Động thái này đánh dấu bước leo thang mạnh nhất trong cuộc đối đầu kéo dài nhiều năm giữa chính quyền Nga và Telegram.
FSB cáo buộc ông Pavel Durov "tiếp tay cho hoạt động khủng bố" theo Điều 205.1 Bộ luật Hình sự Nga. FSB tuyên bố đã ban hành lệnh truy nã quốc tế đối với Durov.
Vì sao Nga truy nã Durov?
Đây không phải là diễn biến bất ngờ. Từ đầu năm 2026, Nga đã mở vụ án hình sự nhằm vào Durov với cáo buộc Telegram tạo điều kiện cho các hoạt động khủng bố và phá hoại. Đồng thời, liên tục gia tăng sức ép đối với Telegram và quảng bá ứng dụng nhắn tin do nhà nước hậu thuẫn là MAX.
Phản ứng của Durov. Đến thời điểm hiện tại, Durov hoặc Telegram chưa đưa ra phản hồi chính thức về lệnh truy nã mới. Tuy nhiên, trước đây Durov nhiều lần khẳng định: các cáo buộc của Nga mang động cơ chính trị; chính quyền Nga muốn kiểm soát quyền riêng tư và hạn chế tự do ngôn luận; Telegram không thể cung cấp nội dung của các cuộc trò chuyện được mã hóa đầu cuối.
Khả năng bắt giữ Durov được cho là không cao. Việc Nga phát lệnh truy nã quốc tế không đồng nghĩa Durov sẽ lập tức bị bắt. Điều này còn phụ thuộc vào các yếu tố như quốc gia nơi ông đang cư trú hoặc đi qua, quốc gia đó có công nhận và thực thi yêu cầu dẫn độ của Nga hay không, có hiệp định dẫn độ giữa Nga với các quốc gia liên quan không.
Hiện Durov sống chủ yếu tại Dubai và mang quốc tịch Pháp, Saint Kitts & Nevis, cùng UAE (ngoài nguồn gốc Nga), nên khả năng Nga đưa ông về xét xử sẽ phụ thuộc vào hợp tác tư pháp quốc tế.
Đây được xem là một trong những động thái mạnh tay nhất của Nga đối với Telegram kể từ khi ứng dụng này trở thành nền tảng liên lạc rất phổ biến tại Nga, kể cả trong giới quân sự, truyền thông và các lực lượng ủng hộ lẫn phản đối Điện Kremlin.
Ngay sau khi tin tức về việc Durov bị truy nã quốc tế, tài khoản chính thức của Telegram trên X đã đăng tải hình ảnh Durov giơ ngón tay giữa có cử chỉ tục tĩu. Hiện chưa có bình luận nào khác ngay lập tức từ Durov hay Telegram.
Telegram không được chính phủ Nga hoan nghênh
Telegram, một ứng dụng nhắn tin mã hóa được thành lập vào năm 2013, cho biết họ có hơn 1 tỷ người dùng và được sử dụng rộng rãi ở cả hai phía của cuộc chiến Nga-Ukraine.
Trong những năm gần đây, Nga đã nhiều lần cố gắng hạn chế việc sử dụng Telegram, đồng thời thúc đẩy dịch vụ nhắn tin MAX do nhà nước hậu thuẫn. Tuy nhiên, các cơ quan nhà nước, bao gồm cả Điện Kremlin và Bộ Quốc phòng, vẫn tiếp tục gửi tin nhắn lên Telegram hàng ngày.
Pavel Durov là người sinh ra ở Nga nhưng hiện đang sở hữu hộ chiếu của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Pháp, đã sáng lập VKontakte, phiên bản Facebook của Nga, trước khi bán toàn bộ cổ phần còn lại của mình vào năm 2014 dưới áp lực từ chính quyền Nga.
Pavel Durov là ai?
Họ tên đầy đủ là Pavel Valeryevich Durov, sinh ngày 10/10/1984 tại Leningrad (nay là St. Petersburg).
Ban đầu ông mang quốc tịch Nga, hiện mang quốc tịch Pháp và UAE, cũng có quốc tịch Saint Kitts and Nevis thông qua chương trình đầu tư.
Durov tốt nghiệp ngành Ngữ văn tại Đại học Saint Petersburg năm 2006. Tuy học ngữ văn, ông sớm nổi tiếng nhờ khả năng lập trình và tư duy công nghệ. Anh trai ông, Nikolai Durov, là một nhà toán học và lập trình viên xuất sắc, đồng thời là đồng sáng lập Telegram.
Năm 2006, Pavel Durov cùng các cộng sự thành lập VKontakte (VK) - "Facebook của Nga", mạng xã hội lớn nhất nước Nga. Chỉ sau vài năm, VK trở thành mạng xã hội phổ biến nhất tại Nga và nhiều quốc gia thuộc Liên Xô cũ. Durov được truyền thông phương Tây gọi là "Mark Zuckerberg của Nga".
Mâu thuẫn với chính quyền Nga. Sau các cuộc biểu tình chống chính phủ Nga năm 2011–2012, Durov từ chối yêu cầu của cơ quan an ninh Nga về việc đóng tài khoản của các nhóm đối lập trên VK và cung cấp dữ liệu người dùng cho chính quyền.
Năm 2014, ông buộc phải bán cổ phần tại VK và rời Nga. Durov cho biết mình không còn khả năng điều hành công ty dưới sức ép của chính quyền.
Năm 2013, Pavel Durov và anh trai Nikolai sáng lập mạng Telegram.
Điểm nổi bật của Telegram là: chú trọng quyền riêng tư và mã hóa; tốc độ truyền tải nhanh; hỗ trợ nhóm và kênh với hàng trăm nghìn thành viên; hoạt động trên nền tảng đám mây.
Đến năm 2026, Telegram đã có hơn 1 tỷ người dùng hoạt động hàng tháng, trở thành một trong những ứng dụng nhắn tin lớn nhất thế giới.
Cuộc sống lưu vong. Sau khi rời Nga năm 2014, Durov sống ở nhiều quốc gia trước khi đặt trụ sở Telegram tại Dubai. Ông nổi tiếng với lối sống khá khác biệt: không uống rượu, không hút thuốc, thường xuyên tập luyện thể thao, rất ít trả lời phỏng vấn, không niêm yết Telegram và nhiều năm không nhận vốn từ các quỹ đầu tư lớn để giữ quyền kiểm soát công ty.
Về tài sản. Theo Forbes, tính đến tháng 7/2026, tài sản của Durov ước tính khoảng 6,6 tỷ USD, xếp khoảng 599 trong danh sách tỷ phú thế giới của Forbes.
Dính vào các vụ việc pháp lý. Tháng 8/2024, ông bị bắt tại Pháp để phục vụ điều tra liên quan đến công tác kiểm duyệt nội dung trên Telegram, sau đó được tại ngoại dưới sự giám sát tư pháp.
Tháng 7/2026, Nga khởi tố ông với cáo buộc "hỗ trợ hoạt động khủng bố" và đưa vào danh sách truy nã quốc tế vì cho rằng Telegram không ngăn chặn các kênh phục vụ phá hoại và khủng bố. Durov nhiều lần bác bỏ các cáo buộc và cho rằng đây là động cơ chính trị.
Một số điều thú vị: Durov từng quyên góp 1 triệu USD cho Wikimedia Foundation. Ông nổi tiếng với quan điểm ủng hộ quyền riêng tư, tự do ngôn luận và phản đối việc thu thập dữ liệu người dùng.
Năm 2024–2025, Durov gây chú ý khi tiết lộ mình đã hiến tinh trùng trong nhiều năm và cho biết có hơn 100 người con sinh học tại nhiều quốc gia.
Chính sự kết hợp giữa tư duy công nghệ, lập trường cứng rắn về quyền riêng tư và những cuộc đối đầu với nhiều chính phủ đã khiến Pavel Durov trở thành một trong những nhân vật gây ảnh hưởng và cũng gây tranh cãi nhất trong ngành công nghệ toàn cầu hiện nay.
Theo Guancha, Sina
