Chiều 4/2, tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 1/2026, báo chí đặt câu hỏi liên quan Nghị định 46, đặc biệt là tình trạng ùn ứ các lô hàng nông sản, thủy sản, thực phẩm tươi sống xuất hiện những vướng mắc trong quá trình tổ chức thực thi. Phóng viên đề nghị lãnh đạo các bộ, ngành cho biết kết quả tháo gỡ những khó khăn này đến nay ra sao?
Trả lời câu hỏi trên, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết Chính phủ đã nắm bắt được thông tin và chỉ đạo xử lý quyết liệt.
Theo ông Hà, các lô hàng này chủ yếu là nông sản, thủy sản, những thực phẩm tươi sống do các đơn vị chưa sẵn sàng trong việc triển khai thực hiện kiểm tra Nhà nước về an toàn thực phẩm đối với lĩnh vực thực phẩm nhập khẩu theo Nghị định 46.
Ông Hà cho biết sau khi có thông tin phản ánh, dưới sự chỉ đạo rất quyết liệt của Thủ tướng, Phó Thủ tướng Lê Thành Long, các bộ, ngành gồm Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương đã họp và đưa ra các biện pháp phù hợp để tháo gỡ vướng mắc.
"Đến chiều nay, các bộ đang tiếp tục họp, xin ý kiến để đề xuất, tham mưu Chính phủ về Nghị quyết hướng dẫn thực hiện Nghị định 46", Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà thông tin.
Theo ông Hà, đối với các sản phẩm thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Y tế, lãnh đạo Bộ khẳng định chưa thấy, chưa nhận được phản ánh vướng mắc gì về Nghị định 46. Tuy nhiên Bộ vẫn tích cực phối hợp để tháo gỡ khó khăn chung, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân.
Thông tin về những giải pháp tăng cường kiểm soát, quản lý ngăn chặn sản phẩm kém chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Thứ trưởng Hà cho biết dịp Tết Nguyên đán và mùa lễ hội là thời điểm tiêu thụ thực phẩm, thuốc, mỹ phẩm và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe lớn nhất trong năm. Đây cũng là giai đoạn tiềm ẩn nhiều nguy cơ phát sinh hàng giả, hàng kém chất lượng, gian lận thương mại, quảng cáo sai sự thật, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân.
Vì vậy, ngay từ cuối năm 2025, Bộ Y tế đã xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách và triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và địa phương.
Bộ Y tế đã tham mưu Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về an toàn thực phẩm ban hành Kế hoạch số 1941 ngày 23/12/2025 nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm Tết và lễ hội Xuân trên phạm vi toàn quốc. Các đoàn kiểm tra liên ngành trung ương đã được thành lập để tiến hành kiểm tra tại các địa phương trọng điểm, đi sâu sát đến tận cơ sở sản xuất, kinh doanh.
Hoạt động kiểm tra tập trung đặc biệt vào nhóm thực phẩm có nguy cơ cao và sức tiêu thụ lớn trong dịp Tết như rượu, bia, nước giải khát, thịt, cá, rau củ quả, bánh mứt kẹo...
Song song đó, công tác truyền thông cũng được đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức của người dân và doanh nghiệp về trách nhiệm bảo đảm an toàn thực phẩm cũng như bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Về công tác quản lý Nhà nước, Bộ Y tế chú trọng kiểm soát chặt chẽ từ gốc thông qua việc phối hợp tham mưu Chính phủ ban hành các quy định mới về đăng ký, công bố sản phẩm và hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm, điển hình là Nghị định số 46.
Các quy định này bổ sung nhiều điểm mới quan trọng, bao gồm việc nâng cao điều kiện sản xuất theo hướng GMP đối với cơ sở sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe, dinh dưỡng y học; siết chặt quy trình công bố và kiểm nghiệm sản phẩm trước khi lưu thông.
Bên cạnh đó, cơ quan chức năng cũng tăng cường hậu kiểm, lấy mẫu giám sát trên thị trường để kịp thời thu hồi sản phẩm vi phạm, đồng thời kiểm soát chặt chẽ hoạt động quảng cáo thực phẩm trên môi trường điện tử và không gian mạng.
Ngày 26/1, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 46/2026/NĐ-CP, quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm. Nghị định này thay thế các quy định liên quan trước đây, làm cơ sở pháp lý mới cho hoạt động quản lý, kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm.
So với Nghị định 15, Nghị định 46 đặt ra yêu cầu quản lý chặt chẽ hơn, nhất là với thực phẩm nhập khẩu, thực phẩm bảo vệ sức khỏe và hoạt động kiểm tra Nhà nước về an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, nghị định mới chưa quy định điều khoản chuyển tiếp, dẫn tới tình trạng nhiều hồ sơ đã nộp trước thời điểm văn bản có hiệu lực chưa được giải quyết.
Theo phản ánh của doanh nghiệp, hồ sơ thực hiện theo Nghị định 15 hiện không còn được tiếp nhận, trong khi các thủ tục theo Nghị định 46 chưa có hướng dẫn chi tiết. Việc thiếu cơ sở pháp lý để xử lý hồ sơ chuyển tiếp khiến nhiều doanh nghiệp lúng túng, phát sinh ách tắc trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất nhập khẩu.
Ngày 3/2, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã ký Công điện số 08 về việc tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức triển khai thực hiện Nghị định số 46/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật an toàn thực phẩm.
Công điện nêu rõ, tuyệt đối không để tiếp tục ách tắc, gây khó khăn cho doanh nghiệp.
Người đứng đầu Chính phủ yêu cầu Bộ trưởng Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương và các bộ, cơ quan liên quan khẩn trương chỉ đạo, ban hành ngay các văn bản hướng dẫn thực hiện Nghị định số 46 theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, lĩnh vực được phân công quản lý.
Thủ tướng cũng chỉ đạo UBND các tỉnh, thành quyết định theo thẩm quyền việc áp dụng các biện pháp cần thiết hỗ trợ các doanh nghiệp thực hiện thủ tục kiểm tra nhà nước, thực hiện đầy đủ, kịp thời hoạt động kiểm tra, kiểm nghiệm đối với thực phẩm, hàng hóa xuất, nhập khẩu bị ách tắc, ùn ứ trên địa bàn, bảo đảm thông quan nhanh nhất.
.