Một đoạn video ghi lại ngày 25/7 cho thấy tiêm kích chiếm ưu thế trên không Su-35S của Không quân Vũ trụ Nga đang truy đuổi một máy bay không người lái FP-1 của Ukraine trên bầu trời vùng Leningrad, trong nỗ lực bắn hạ mục tiêu bằng pháo 30 mm gắn trên máy bay.
Sự việc phản ánh vai trò ngày càng lớn của các UAV tấn công tầm xa trong cuộc xung đột Nga - Ukraine, đồng thời cho thấy áp lực mà các đợt tập kích bằng máy bay không người lái đang gây ra đối với hệ thống phòng không của Nga.
FP-1 – UAV tầm xa giá rẻ nhưng gây áp lực lớn
FP-1 xuất hiện lần đầu vào năm 2024 và được đưa vào sử dụng với quy mô lớn từ năm 2025. Đây là dòng UAV cảm tử tầm xa được Ukraine phát triển theo hướng chi phí thấp, có khả năng sản xuất hàng loạt nhờ sự mở rộng của ngành công nghiệp quốc phòng trong nước.
Dù thông số kỹ thuật chính thức chưa được công bố, nhiều nguồn phân tích cho rằng FP-1 có tầm hoạt động khoảng 1.000-1.600 km, đủ khả năng tấn công các mục tiêu sâu trong lãnh thổ Nga. UAV này được cho là mang đầu đạn nổ mạnh nặng từ 50-120 kg, phù hợp để tập kích kho nhiên liệu, hầm chứa máy bay, cơ sở công nghiệp quốc phòng hoặc các trung tâm chỉ huy.
Khác với tên lửa hành trình đắt đỏ, FP-1 sử dụng nhiều linh kiện thương mại nhằm giảm giá thành. Chiến thuật của Ukraine được cho là dựa vào việc phóng số lượng lớn UAV để gây quá tải cho hệ thống phòng không, thay vì phụ thuộc vào khả năng sống sót của từng chiếc.
Vì sao Su-35 phải dùng pháo thay vì tên lửa?
Su-35S được trang bị radar Irbis-E, một trong những radar mảng quét cơ khí mạnh nhất từng lắp trên tiêm kích Nga, có khả năng phát hiện nhiều mục tiêu trên không ở khoảng cách xa. Tuy nhiên, việc phát hiện các UAV cỡ nhỏ như FP-1 vẫn là nhiệm vụ khó khăn, đặc biệt khi chúng bay thấp và có tín hiệu hồng ngoại rất yếu.
Theo các chuyên gia quân sự, vấn đề lớn hơn nằm ở yếu tố chi phí. Các tên lửa không đối không của Su-35 như R-77, R-73 hay R-27 đều có giá trị cao hơn rất nhiều so với một UAV FP-1. Vì vậy, phi công Nga được cho là phải tiếp cận mục tiêu ở cự ly gần để sử dụng pháo 30 mm nhằm giảm chi phí đánh chặn.
Một số nhà phân tích cũng cho rằng Nga vẫn còn lượng lớn tên lửa không đối không thời Liên Xô như R-27, R-73 và R-60 sắp hết niên hạn sử dụng. Việc tận dụng số tên lửa này để tiêu diệt UAV có thể kinh tế hơn so với việc loại bỏ chúng trong tương lai.
Nga đối mặt áp lực ngày càng lớn từ UAV Ukraine
Theo giới quan sát Nga, các cuộc tấn công bằng UAV tầm xa của Ukraine đang diễn ra với tần suất ngày càng dày đặc, nhắm vào sân bay quân sự, nhà máy quốc phòng, kho đạn, cơ sở lọc dầu và nhiều hạ tầng chiến lược nằm cách xa tiền tuyến hàng trăm kilomet.
Cuối tháng 3, Thư ký Hội đồng An ninh Nga Sergei Shoigu thừa nhận UAV tầm xa của Ukraine đã bắt đầu đe dọa cả khu vực công nghiệp Ural – một trong những trung tâm sản xuất quốc phòng quan trọng nhất của Nga. Điều này làm dấy lên lo ngại chiến dịch tập kích bằng UAV của Kiev sẽ còn tiếp tục mở rộng.
Trong khi đó, nhiều nước phương Tây tiếp tục bày tỏ sự ủng hộ đối với các chiến dịch tấn công sâu vào lãnh thổ Nga. Tháng 7/2025, Thiếu tướng Christian Freuding của quân đội Đức từng kêu gọi Ukraine gia tăng các đòn đánh nhằm vào sân bay quân sự và các cơ sở sản xuất phục vụ quốc phòng của Nga, với mục tiêu làm suy giảm năng lực không quân trước khi các máy bay có thể được triển khai tác chiến.
Theo MW, Defense News
