Ngày 10/7, cơ quan thuế Trung Quốc đã công bố một loạt vụ trốn thuế của các KOL (người nổi tiếng trên mạng) và cửa hàng kinh doanh trực tuyến, đồng thời khẳng định mọi hành vi gian lận thuế trên nền tảng số sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.
Trong đợt công bố này, 4 streamer nổi tiếng gồm Hứa Tĩnh Uyển, Trần Húc, Quách Hiểu Phong và Uông Nhất Phương cùng 3 cửa hàng/doanh nghiệp bị phạt nặng do phát hiện có hành vi trốn thuế.
4 streamer bị xử phạt hàng triệu NDT mỗi người
KOL Hứa Tĩnh Uyển livestream bán hàng trong giai đoạn 2021-2023, sử dụng tài khoản cá nhân để nhận tiền, che giấu doanh thu và chuyển đổi bản chất thu nhập nhằm trốn thuế. Người này bị xác định nộp thiếu 3,1345 triệu NDT tiền thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng (VAT) và các khoản thuế khác. Cục thuế Hàng Châu quyết định truy thu, tính tiền chậm nộp và xử phạt tổng cộng 6,3196 triệu NDT (khoảng 24,45 tỷ đồng).
Hứa Tĩnh Uyển còn được biết đến với các nick Douyin Ôn Uyển hoặc Tiểu Tĩnh Uyển sinh năm 2000. Tài khoản Douyin của Ôn Uyển từng gây nhiều tranh cãi vì bị cho là lan truyền những hình ảnh và hành vi mang ảnh hưởng tiêu cực. Cô nổi tiếng rất nhanh từ khi mới 17 tuổi, với tốc độ lan truyền được đánh giá là "bùng nổ".
KOL Trần Húc bị phát hiện trong giai đoạn 2022-2024 đã chuyển đổi tính chất thu nhập và kê khai gian dối khi livestream bán hàng, làm thất thu 1,6746 triệu NDT tiền thuế. Tổng số tiền bị Cục thuế Thẩm Dương truy thu và xử phạt là 3,0869 triệu NDT (11,95 tỷ đồng).
KOL Quách Hiểu Phong che giấu doanh thu và khai báo sai trong hoạt động livestream bán hàng từ 2021-2024, thiếu nộp 977.400 NDT tiền thuế. Cục thuế Lan Châu đã xử phạt với tổng số tiền 2,109 triệu NDT (8,16 tỷ đồng).
KOL Uông Nhất Phương mở livestream bán quần áo và quảng bá dịch vụ tư vấn thẩm mỹ trong giai đoạn 2020-2023. Người này nhận tiền qua tài khoản cá nhân, che giấu doanh thu và khai báo không trung thực, thiếu nộp 1,0855 triệu NDT tiền thuế. Tháng 3/2026, Cục thuế Ninh Ba đã xử phạt với tổng số tiền 1,8537 triệu NDT (7,17 tỷ đồng).
Ba cửa hàng, doanh nghiệp cũng bị xử lý
Ngoài các streamer, cơ quan thuế còn xử lý ba đơn vị kinh doanh trực tuyến, gồm:
Cửa hàng Naipao Trading tại Liễu Thành bị phát hiện che giấu doanh thu thông qua tài khoản cá nhân, không thực hiện xác nhận thông tin thuế và không kê khai theo quy định, khiến nhà nước thất thu 5,4472 triệu NDT tiền thuế. Sau khi cửa hàng giải thể, người kiểm soát thực tế là Nhậm Uy vẫn bị truy cứu trách nhiệm và phải nộp 9,7129 triệu NDT (37,58 tỷ đồng).
Cửa hàng Superman Communications tại thành phố Toại Ninh bán điện thoại qua mạng, sử dụng tài khoản cá nhân để nhận tiền và kê khai gian dối, khiến nhà nước thất thu 2,8171 triệu NDT tiền thuế. Tổng số tiền bị cơ quan thuế truy thu và xử phạt là 4,6922 triệu NDT (18,15 tỷ đồng).
Công ty Beijing Chunnan Qinyan Education Technology, chuyên đào tạo trang điểm và tạo mẫu, bị phát hiện che giấu doanh thu qua tài khoản cá nhân và kê khai sai, thiếu nộp 1,0488 triệu NDT tiền thuế VAT và thuế thu nhập doanh nghiệp. Công ty bị cơ quan thuế truy thu và xử phạt 1,8702 triệu NDT (7,24 tỷ đồng).
Theo cơ quan thuế, toàn bộ số tiền thuế truy thu, tiền chậm nộp và tiền phạt trong các vụ việc trên đã được nộp đầy đủ vào ngân sách nhà nước.
Nhiều chiêu thức trốn thuế nhưng đều bị phát hiện
Tổng cục thuế Trung Quốc cho biết các đối tượng đã sử dụng nhiều thủ đoạn khác nhau để né thuế, như: Thành lập công ty "vỏ bọc" để biến thu nhập từ livestream bán hàng thành thu nhập kinh doanh nhằm hưởng mức thuế thấp hơn; điều hướng khách hàng từ các sàn thương mại điện tử sang giao dịch trong "vùng riêng", sau đó nhận tiền qua tài khoản cá nhân để che giấu doanh thu; không thực hiện đăng ký thông tin thuế ngay từ khi thành lập cửa hàng, không kê khai thuế và thậm chí vờ giải thể doanh nghiệp hy vọng né tránh nghĩa vụ nộp thuế.
Theo quan chức thuế vụ, dù thủ đoạn ngày càng tinh vi, tất cả đều bị phát hiện và xử lý theo pháp luật.
Giáo sư Hoàng Văn Nghệ (Đại học Nhân dân Trung Quốc) nhận định, cùng với việc hoàn thiện hệ thống "quản lý thuế bằng dữ liệu số" và triển khai quy định về báo cáo thông tin thuế của doanh nghiệp nền tảng Internet, công tác quản lý thuế đối với nền kinh tế số đã bước sang giai đoạn minh bạch và chuẩn hóa hơn. Đây là lời cảnh báo rằng mọi hành vi trốn thuế cuối cùng đều sẽ bị xử lý.
Trong khi đó, Giáo sư Thạch Thiệu Bân, Viện trưởng Kinh tế thuộc Đại học Sơn Đông, nhấn mạnh việc doanh nghiệp giải thể không đồng nghĩa với việc nghĩa vụ thuế chấm dứt. Một khi hành vi trốn thuế đã xảy ra, cơ quan chức năng vẫn có quyền truy cứu trách nhiệm của người có liên quan.
Nền tảng Internet cũng phải chịu trách nhiệm
Ông Cốc Thành, Viện trưởng Tài chính - Kinh tế thuộc Đại học Đông Bắc, cho rằng quy định mới về báo cáo thông tin thuế đã xóa bỏ rào cản giữa dữ liệu của các nền tảng Internet và cơ quan thuế, đồng thời quy định rõ trách nhiệm của các doanh nghiệp nền tảng trong việc cung cấp dữ liệu.
Theo ông, nếu doanh nghiệp cố tình sửa đổi dữ liệu, tạo giao dịch giả hoặc chia nhỏ doanh thu để né thuế, không chỉ bị xử phạt hành chính mà còn có thể phải chịu trách nhiệm hình sự. Ngược lại, việc kê khai trung thực không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn giúp doanh nghiệp tích lũy uy tín về thuế.
Quy định mới khiến số tiền phải nộp do trốn thuế tăng mạnh
Bài viết cũng lưu ý, các quy định hướng dẫn thi hành Luật Thuế giá trị gia tăng (VAT) mới của Trung Quốc đã bổ sung hai nguyên tắc quan trọng: Nếu cơ quan thuế phát hiện người nộp thuế thực tế không còn đủ điều kiện là doanh nghiệp quy mô nhỏ, họ có thể buộc doanh nghiệp nộp thuế theo chế độ người nộp thuế VAT thông thường.
Doanh thu được điều chỉnh sau khi người nộp thuế tự khai bổ sung hoặc bị thanh tra sẽ được tính ngược về đúng kỳ phát sinh nghĩa vụ thuế.
Điều này đồng nghĩa với việc các streamer hoặc cửa hàng trực tuyến cố tình che giấu doanh thu để duy trì tư cách doanh nghiệp quy mô nhỏ, khi bị phát hiện sẽ phải truy nộp thuế theo mức thuế suất của doanh nghiệp thông thường (ví dụ 13% đối với hàng hóa) thay vì mức ưu đãi 1-3% trước đây. Vì vậy, số tiền truy thu, tiền chậm nộp và tiền phạt sẽ tăng lên đáng kể, khiến chi phí của hành vi trốn thuế cao hơn rất nhiều.
Các chuyên gia khuyến cáo người kinh doanh trên nền tảng số cần từ bỏ tâm lý may rủi, tuân thủ quy định và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế để tránh những hậu quả pháp lý nghiêm trọng.
Theo Eastmoney, Tidenews
