Nga đang triển khai hàng loạt biện pháp mới nhằm đối phó với các cuộc tấn công bằng UAV tầm trung của Ukraine - loại vũ khí được đánh giá đã làm thay đổi cục diện chiến trường trong năm 2026. Từ hệ thống gây nhiễu điện tử có khả năng làm gián đoạn kết nối Starlink cho tới việc ngụy trang đoàn xe hậu cần bằng phương tiện dân sự, Moscow đang tìm mọi cách để giảm hiệu quả của những đòn tập kích chính xác phía sau chiến tuyến.
Thông tin trên được các chỉ huy và phi công điều khiển UAV của Ukraine chia sẻ với Reuters trong chuyến tác nghiệp tại Trung đoàn Hệ thống Không người lái số 422 ở tỉnh Zaporizhzhia.
Nga tăng cường gây nhiễu để đối phó UAV dùng Starlink
Trong nhiều tháng qua, Ukraine đã phát triển mạnh các UAV tầm trung có khả năng tấn công mục tiêu cách tiền tuyến hàng chục km với chi phí thấp nhưng độ chính xác cao. Phần lớn các UAV này hoạt động thông qua mạng Internet vệ tinh Starlink của SpaceX, giúp người điều khiển duy trì kết nối ổn định ở khoảng cách rất xa.
Loại UAV này đã được Ukraine sử dụng để tập kích các tuyến hậu cần, kho nhiên liệu, sở chỉ huy và trận địa phòng không của Nga, gây không ít khó khăn cho hoạt động tiếp vận, thậm chí từng khiến Crimea rơi vào tình trạng thiếu nhiên liệu.
Tuy nhiên, theo các đơn vị UAV Ukraine, Nga hiện đang triển khai nhiều biện pháp nhằm vô hiệu hóa lợi thế này.
Một trong những giải pháp đáng chú ý là hệ thống tác chiến điện tử Volna Kupol Garant, được cho là có khả năng phát tín hiệu đủ mạnh để làm mất ổn định kết nối Starlink trong phạm vi khoảng 20 km².
Ông Serhii Beskrestnov, cố vấn Bộ Quốc phòng Ukraine, cho biết Kiev đã phát hiện khoảng 10 hệ thống như vậy được Nga triển khai gần các thị trấn và cơ sở quân sự.
Nếu được triển khai với số lượng lớn hơn, những thiết bị này có thể làm giảm đáng kể hiệu quả của chiến dịch UAV tầm trung mà Ukraine đang theo đuổi.
Thiết bị gây nhiễu lập tức trở thành mục tiêu
Việc Nga tăng cường sử dụng hệ thống gây nhiễu cũng khiến chúng nhanh chóng trở thành mục tiêu ưu tiên của các đơn vị UAV Ukraine.
Theo chỉ huy Trung đoàn 422, đơn vị này đã phối hợp với Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) thực hiện ít nhất hai cuộc tập kích nhằm phá hủy các tổ hợp Volna Kupol Garant.
Một đoạn video do phía Ukraine công bố cho thấy UAV lao trúng khu vực đặt sáu khối thiết bị cỡ lớn giống các rơ-moóc, tạo ra vụ nổ mạnh.
Chỉ huy mang mật danh "Dyryhent" cho biết ngay sau khi hệ thống này bị phá hủy, các UAV sử dụng Starlink đã hoạt động bình thường trở lại.
Trong khi đó, SpaceX của tỷ phú Elon Musk tiếp tục duy trì chính sách chặn quân đội Nga sử dụng Starlink để điều khiển UAV tấn công. Công ty không bình luận về các thông tin mới.
Reuters cho biết chưa thể xác minh độc lập toàn bộ các chiến thuật được hai bên sử dụng.
Xe bồn chở xăng biến thành xe chở sữa
Không chỉ tăng cường tác chiến điện tử, Nga còn thay đổi cách tổ chức hậu cần nhằm giảm nguy cơ bị UAV Ukraine phát hiện.
Theo các chỉ huy Ukraine, nhiên liệu và hàng quân sự hiện thường được vận chuyển bằng xe dân sự đã cải trang.
"Có những xe bồn nhìn như xe chở nước nhưng bên trong chứa xăng. Chúng tôi cũng từng bắn trúng những chiếc xe sơn giống xe chở sữa nhưng thực tế lại chở dầu diesel", một chỉ huy Ukraine kể.
Các đoàn xe tiếp tế hiện thường chỉ gồm vài phương tiện nhỏ, được xe bán tải gắn súng máy hộ tống, đồng thời lựa chọn các tuyến đường phụ để tránh bị UAV theo dõi từ trên không.
Theo Cục Tình báo Quốc phòng Ukraine, quân đội Nga còn sử dụng ô tô cá nhân, xe máy địa hình (ATV) và xe mô tô để vận chuyển nhiên liệu, đạn dược và lương thực ra tiền tuyến.
Kho tiếp tế cũng được phân tán trong các hầm ngầm, nhà bỏ hoang, công trình nông nghiệp hoặc thậm chí tận dụng các cây xăng dân sự làm điểm trung chuyển nhiên liệu.
Cuộc đấu trí ngày càng quyết liệt trên bầu trời
Ông Rob Lee, chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại (FPRI) của Mỹ, nhận định các cuộc tấn công bằng UAV tầm trung của Ukraine có thể là bước phát triển đáng chú ý nhất trên chiến trường trong năm nay.
Tuy nhiên, ông cho rằng Nga đang bắt đầu tìm ra cách giảm hiệu quả của chiến thuật này.
"Nếu Nga mở rộng quy mô sản xuất các hệ thống gây nhiễu, họ sẽ khiến chiến dịch UAV tầm trung của Ukraine trở nên khó khăn hơn rất nhiều", ông nhận định.
Dù vậy, cuộc chạy đua giữa hai bên vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại.
Trong chuyến tác nghiệp của Reuters, Trung đoàn 422 đã phóng một UAV RAM-2X nhằm vào xe bồn chở nhiên liệu của Nga nhưng không đánh trúng mục tiêu. Chiếc UAV trinh sát theo dõi sau đó lại bị hệ thống phòng không Tor của Nga bắn hạ.
Dẫu không thành công, các binh sĩ Ukraine vẫn nhanh chóng ghi lại tọa độ của tổ hợp Tor vào hệ thống quản lý mục tiêu số hóa để chuẩn bị cho một cuộc tập kích khác trong tương lai.
Diễn biến này cho thấy cuộc chiến giữa UAV tấn công và các biện pháp đối phó điện tử đang trở thành một trong những mặt trận công nghệ quyết liệt nhất của xung đột Nga - Ukraine, nơi mỗi cải tiến từ một bên đều nhanh chóng kéo theo các biện pháp đáp trả từ bên còn lại.
Theo Reuters
