Truyền hình nhà nước Trung Quốc vừa phát sóng những hình ảnh hiếm hoi dường như cho thấy Căn cứ Không quân Kadena của Mỹ trên đảo Okinawa, Nhật Bản, xuất hiện như một mục tiêu trong bối cảnh lực lượng tên lửa của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) thảo luận về các kịch bản tác chiến.
Hình ảnh này xuất hiện trong một tập của bộ phim tài liệu Securing Victory do Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) phát sóng hôm thứ Hai. Trong chương trình, các sĩ quan thuộc Lực lượng Tên lửa PLA được quay khi trao đổi về một cuộc diễn tập và những tình huống chiến đấu giả định.
Ở phía sau nhóm sĩ quan là màn hình lớn hiển thị một hình ảnh vệ tinh của một sân bay quân sự. Dù hình ảnh hơi mờ, bố cục đường băng cùng khu vực đô thị xung quanh được cho là tương đồng đáng kể với Kadena, căn cứ không quân lớn nhất của Mỹ tại Đông Á.
Một sĩ quan thuộc Lực lượng Tên lửa PLA, Luo Tingrong, xuất hiện trước màn hình và nói với các quân nhân: “Mọi thứ các anh luyện tập hôm nay có thể chính là những gì xảy ra vào ngày mai.”
CCTV không cho biết cuộc thảo luận được ghi hình vào thời điểm nào. Bộ phim là một phần trong loạt chương trình được thực hiện nhân dịp PLA kỷ niệm 99 năm thành lập vào ngày 1/8.
Động thái này thu hút sự chú ý bởi Kadena không phải một căn cứ quân sự thông thường. Cơ sở nằm trên Okinawa, ở vị trí trọng yếu trong chuỗi đảo thứ nhất – tuyến địa lý được xem là có vai trò quan trọng trong chiến lược kiềm chế hoạt động quân sự của Trung Quốc tại Tây Thái Bình Dương.
Kadena – mắt xích quan trọng của Mỹ ở Tây Thái Bình Dương
Kadena là căn cứ không quân lớn nhất của Mỹ tại Đông Á và đóng vai trò trung tâm trong mạng lưới hoạt động quân sự của Washington ở khu vực Tây Thái Bình Dương.
Vị trí của căn cứ cũng khiến nó trở thành một trong những cơ sở quân sự Mỹ gần nhất với các điểm nóng tiềm tàng tại eo biển Đài Loan và biển Hoa Đông.
Đài Loan là vấn đề đặc biệt nhạy cảm trong quan hệ Trung-Mỹ. Bắc Kinh coi hòn đảo là một phần lãnh thổ Trung Quốc và không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực để thống nhất. Trong khi đó, Mỹ không công nhận Đài Loan là một quốc gia độc lập nhưng vẫn duy trì chính sách cung cấp vũ khí cho hòn đảo và phản đối mọi nỗ lực thay đổi nguyên trạng bằng vũ lực.
Kadena nằm cách Đài Loan khoảng 600 km và cách bờ biển Trung Quốc chưa tới 800 km. Khoảng cách này đặt căn cứ trong tầm hoạt động của nhiều loại tên lửa phóng từ đất liền của Trung Quốc.
Trong số đó có các tên lửa đạn đạo DF-16, DF-21 và tên lửa siêu vượt âm DF-17 – những hệ thống được thiết kế để tấn công các mục tiêu cố định có giá trị cao, trong đó có sân bay quân sự.
Việc hình ảnh Kadena xuất hiện trong một chương trình truyền hình quân sự vì vậy nhanh chóng được giới quan sát chú ý.
Trung Quốc đang gửi thông điệp gì?
Tetsuo Kotani, giáo sư nghiên cứu toàn cầu tại Đại học Meikai của Nhật Bản, cho rằng Kadena từ lâu đã nằm trong danh sách các mục tiêu mà Lực lượng Tên lửa Trung Quốc quan tâm.
Theo ông, việc Bắc Kinh công khai hình ảnh này vào thời điểm PLA kỷ niệm ngày thành lập nhiều khả năng nhằm phô diễn quyết tâm và gửi thông điệp tới cả công chúng trong nước lẫn bên ngoài, thay vì cho thấy Trung Quốc vừa sở hữu một năng lực quân sự hoàn toàn mới.
Ông Kotani cũng lưu ý rằng Mỹ và Nhật Bản đã chuẩn bị cho nguy cơ các căn cứ quân sự tại Okinawa trở thành mục tiêu trong một cuộc xung đột. Những biện pháp được triển khai bao gồm tăng cường hầm trú ẩn, phân tán nhiên liệu và đạn dược, đồng thời củng cố năng lực tấn công và phòng thủ.
Nói cách khác, Kadena từ lâu đã được xem là một mục tiêu tiềm tàng trong các kịch bản xung đột ở Tây Thái Bình Dương, chứ không phải một mục tiêu mới được Trung Quốc xác định.
Hirohito Ogi, nhà nghiên cứu tại International House of Japan, nhìn nhận hình ảnh vệ tinh có thể mang thông điệp rộng hơn: răn đe Mỹ can thiệp nếu xảy ra khủng hoảng tại eo biển Đài Loan.
Theo ông, việc đưa hình ảnh một căn cứ Mỹ tại Okinawa vào chương trình còn cho thấy Bắc Kinh đặc biệt quan tâm đến giá trị địa chiến lược của các đảo phía tây nam Nhật Bản – còn được gọi là quần đảo Ryukyu hoặc Nansei – trong trường hợp xảy ra xung đột liên quan đến Đài Loan.
Điều này đồng thời có thể được xem như lời cảnh báo đối với Tokyo, thúc đẩy Nhật Bản tăng cường khả năng phòng thủ để ngăn chặn nguy cơ các cơ sở quân sự trên lãnh thổ nước này trở thành mục tiêu của một cuộc tấn công phủ đầu.
Tên lửa Trung Quốc và bài toán căn cứ Mỹ
Lực lượng Tên lửa PLA chịu trách nhiệm quản lý một phần quan trọng trong năng lực tên lửa chiến lược và chiến thuật của Trung Quốc, bao gồm cả kho vũ khí hạt nhân.
Trong các kịch bản xung đột tại Tây Thái Bình Dương, khả năng tấn công các căn cứ không quân, kho hậu cần, trung tâm chỉ huy và các cơ sở quân sự cố định của đối phương có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Kadena vì thế có giá trị không chỉ ở quy mô mà còn ở vị trí. Một căn cứ không quân lớn có thể hỗ trợ hoạt động của máy bay chiến đấu, máy bay tiếp dầu, máy bay cảnh báo sớm và nhiều loại máy bay khác. Nếu năng lực này bị suy giảm trong giai đoạn đầu của một cuộc xung đột, khả năng duy trì hoạt động quân sự của Mỹ trong khu vực cũng có thể bị ảnh hưởng.
Đây chính là lý do các căn cứ như Kadena thường được đưa vào những bài toán tác chiến và diễn tập của cả hai phía.
Tuy nhiên, việc một mục tiêu xuất hiện trong kịch bản diễn tập không đồng nghĩa với việc một cuộc tấn công đã được lên kế hoạch hoặc sắp xảy ra. Quân đội các nước thường xuyên sử dụng những mục tiêu giả định dựa trên các cơ sở quân sự thực tế để kiểm tra năng lực tác chiến.
Bối cảnh Trung Đông làm tăng chú ý tới các căn cứ Mỹ
Việc CCTV công khai hình ảnh được cho là Kadena cũng xuất hiện trong bối cảnh cuộc chiến Mỹ-Iran đang làm nổi bật một vấn đề khác: các căn cứ quân sự Mỹ ở nước ngoài có thể trở thành mục tiêu dễ bị tấn công trong một cuộc xung đột kéo dài.
Trong cuộc chiến đang diễn ra tại Trung Đông, các cơ sở quân sự Mỹ ở Bahrain, Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Qatar, Kuwait và Jordan đã bị tấn công bằng tên lửa đạn đạo và UAV cảm tử của Iran, gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng cũng như làm phát sinh nguy cơ tổn thất đối với các tài sản quân sự có giá trị cao.
Những diễn biến này khiến bài toán bảo vệ các căn cứ Mỹ ở nước ngoài trở nên đáng chú ý hơn, đặc biệt trong trường hợp Washington phải đối mặt với một đối thủ sở hữu kho tên lửa lớn và năng lực tấn công tầm xa.
Đối với Mỹ và Nhật Bản, điều đó càng có ý nghĩa khi Okinawa nằm ngay trong khu vực có thể đóng vai trò tiền tuyến nếu xảy ra khủng hoảng tại eo biển Đài Loan.
PLA từng nhiều lần hé lộ kịch bản tác chiến
Các kịch bản huấn luyện của PLA phần lớn vẫn được giữ bí mật. Tuy nhiên, truyền thông nhà nước Trung Quốc thỉnh thoảng công bố những hình ảnh hoặc đoạn phim ngắn cho phép giới quan sát nhìn thấy một phần cách Bắc Kinh hình dung về chiến tranh tương lai.
Tháng 12 năm ngoái, một chương trình của CCTV từng đưa tin về một cuộc diễn tập mô phỏng chiến tranh với các kịch bản chiến đấu gần Mexico và Cuba, biển Okhotsk và Đài Loan.
Điểm đáng chú ý trong trường hợp mới nhất là một căn cứ quân sự Mỹ dường như đã được đưa trực tiếp vào khung hình thảo luận của các sĩ quan Lực lượng Tên lửa PLA.
Dù chưa thể xác định đây có phải hình ảnh chính xác của Kadena hay không, thông điệp mà Bắc Kinh muốn truyền tải vẫn khá rõ: trong các kịch bản xung đột tại Tây Thái Bình Dương, các căn cứ Mỹ trên lãnh thổ Nhật Bản sẽ là một yếu tố không thể bỏ qua.
Theo SCMP
