Sáng 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Sự kiện ấy không chỉ mở ra kỷ nguyên mới cho dân tộc, kỷ nguyên độc lập, tự do và chủ nghĩa xã hội, mà còn mang tầm vóc thời đại sâu sắc, cổ vũ mạnh mẽ phong trào giải phóng dân tộc trên toàn thế giới.
Trải qua 81 năm, nhìn lại mốc son chói lọi ấy, chúng ta càng thấy rõ trí tuệ và bản lĩnh của Đảng Cộng sản Việt Nam. Từ một đất nước chịu ách thuộc địa, phải đối mặt với nạn đói và hậu quả nặng nề của chiến tranh, Việt Nam đã đứng lên thực hiện cuộc bứt phá ngoạn mục.
Nói về ý nghĩa của sự kiện này, PGS. TS Nguyễn Trọng Phúc, nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng thuộc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, khẳng định: "Cách mạng Tháng Tám và sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là sự kết tinh của tinh thần yêu nước, trí tuệ Việt Nam và đường lối đúng đắn của Đảng. Đó là thắng lợi của bản lĩnh, sự kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, tạo tiền đề cho mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam sau này".
Sự lãnh đạo của Đảng là nhân tố quyết định mọi thắng lợi. Từ chiến thắng Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu", đại thắng Mùa Xuân 1975 thống nhất đất nước, cho đến công cuộc Đổi mới khởi xướng từ năm 1986, Đảng đã luôn đồng hành, dẫn dắt dân tộc vượt qua muôn vàn gập ghềnh, thử thách.
Còn GS.TS Vũ Minh Giang, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo (Đại học Quốc gia Hà Nội) phân tích: "Cách mạng Tháng Tám đã để lại bài học vô giá về việc nắm bắt thời cơ. Khi lòng dân đã hội tụ, dưới sự dẫn dắt của một đảng tiên phong có tầm nhìn, sức mạnh tổng hợp của dân tộc sẽ được nhân lên gấp bội. Đổi mới cũng chính là một cuộc cách mạng trong thời bình, nơi Đảng ta tiếp tục thể hiện vai trò hạt nhân lãnh đạo, khơi dậy tiềm năng vô tận của đất nước".
Tầm vóc của Cách mạng Tháng Tám không dừng lại ở quá khứ, nó tiếp tục là điểm tựa tinh thần, củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng trên con đường phát triển.
Bài học về sức mạnh lòng dân và ý chí tự cường
Một trong những di sản lớn nhất của Cách mạng Tháng Tám chính là bài học về phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc. "Dễ vạn lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong", tư tưởng Hồ Chí Minh đã chứng minh sức sống bền bỉ qua mọi giai đoạn lịch sử.
Đánh giá về bài học đại đoàn kết và vai trò của lòng dân, nhà sử học Dương Trung Quốc từng nhấn mạnh: "Cách mạng Tháng Tám thành công là nhờ Đảng biết dựa vào dân, phát huy cao độ tinh thần dân tộc. Mệnh lệnh của lịch sử lúc đó là giành tự do, độc lập, và triệu người như một đã đứng lên. Hôm nay, bài học về sức mạnh lòng dân vẫn còn nguyên giá trị, muốn đất nước phát triển vững mạnh, mọi chính sách, đường lối của Đảng đều phải xuất phát từ nguyện vọng, lợi ích chính đáng của nhân dân".
Trong suốt 81 năm qua, sức mạnh ấy đã giúp Việt Nam từ một quốc gia nghèo nàn, lạc hậu, bị bao vây cấm vận, trở thành một nền kinh tế năng động, có quy mô lớn trong khu vực, là bạn, là đối tác tin cậy của cộng đồng quốc tế. Thành tựu Đổi mới không chỉ làm thay đổi diện mạo đất nước mà còn nâng cao rõ rệt đời sống vật chất, tinh thần của người dân.
Sự kiên định của Đảng trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân đã củng cố vững chắc nền tảng chính trị. Mối quan hệ máu thịt giữa Đảng và nhân dân chính là một trong những động lực nội sinh quan trọng để đất nước vượt qua sóng gió, vững bước trên con đường hội nhập.
Tinh thần cần tiếp nối để Việt Nam vươn mình
Nếu Cách mạng Tháng Tám đã biến khát vọng độc lập thành hiện thực, thì trong kỷ nguyên mới, khát vọng phát triển phải được chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo và sức mạnh công nghệ. Trong bối cảnh mới, tinh thần quật cường của Cách mạng Tháng Tám cần được chuyển hóa thành khát vọng chinh phục những đỉnh cao công nghệ, thực hiện thắng lợi công cuộc chuyển đổi số quốc gia.
Chuyển đổi số không đơn thuần là ứng dụng công nghệ, mà là cuộc cách mạng về tư duy, thể chế và phương thức phát triển. Nó đòi hỏi sự dấn thân, tinh thần đổi mới sáng tạo và ý chí tự lực, tự cường giống như khí thế bừng bừng của những ngày mùa thu năm 1945.
Nói về tầm quan trọng của việc phát huy nguồn lực tinh thần trong kỷ nguyên số, nguyên Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Lê Doãn Hợp nhận định: Tinh thần Cách mạng Tháng Tám là tinh thần dũng cảm, sáng tạo, không chịu lùi bước trước khó khăn. Trong giai đoạn hiện nay, chuyển đổi số chính là một trong những động lực quan trọng để Việt Nam bứt phá.
Để chuyển đổi số thực sự trở thành động lực cho kỷ nguyên vươn mình, chúng ta cần tập trung vào các trụ cột cốt lõi. Trước hết, cần xây dựng Chính phủ số hiệu năng, minh bạch, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Bộ máy nhà nước phải được tinh gọn, vận hành trên nền tảng dữ liệu và công nghệ, loại bỏ rào cản hành chính, tạo môi trường thông thoáng cho mọi nguồn lực phát triển.
Với kinh tế, chuyển đổi số cần trở thành động lực hình thành những mô hình kinh doanh và phương thức tăng trưởng mới. Khuyến khích tinh thần khởi nghiệp sáng tạo, hình thành các doanh nghiệp công nghệ Make in Vietnam có khả năng cạnh tranh quốc tế. Đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức, dữ liệu và công nghệ xanh.
Với xã hội, mục tiêu cuối cùng của chuyển đổi số phải là mở rộng cơ hội phát triển cho mọi người dân. Cần nâng cao kỹ năng số cho cộng đồng, biến mỗi người dân thành một "công dân số" chủ động, sáng tạo.
81 năm sau mùa thu lịch sử, giá trị lớn nhất mà Cách mạng Tháng Tám để lại không chỉ nằm ở một chiến thắng của quá khứ, mà ở khả năng biến ý chí thành hành động, biến thời cơ thành sức mạnh và biến khát vọng thành hiện thực. Trong kỷ nguyên số, đó cũng chính là tinh thần cần được tiếp nối để Việt Nam tự tin vươn mình, tạo dựng một tương lai phát triển, hùng cường và thịnh vượng.
