Phát biểu tại Hội thảo "Dịch vụ tài chính và điện toán đám mây" ngày 31/5, ông Nguyễn Đức Hiển - Phó Trưởng ban Kinh tế Trung ương nói rằng Nhà nước cần có chính sách cụ thể, đột phá để phát triển điện toán đám mây, bởi vì đây là một lĩnh vực, một nhu cầu tất yếu để Việt Nam thực hiện thành công tiến trình chuyển đổi số.
Dựa trên các trường hợp thực tế và kinh nghiệm của các nước Đông Nam Á như Thái Lan và Malaysia, ông Nguyễn Đức Hiển chỉ ra các vấn đề quan trọng cần xem xét khi áp dụng điện toán đám mây trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng tại Việt Nam.
Vấn đề đầu tiên, theo ông Hiển, cách tiếp cận của nhà nước trong xây dựng chính sách phát triển điện toán đám mây cần chú ý đến 2 yếu tố là cân bằng và rủi ro. Tư duy như vậy đòi hỏi những người ra chính sách phải cân bằng được về mặt quản lý rủi ro, từ cấp độ vi mô là các định chế tài chính cho tới các Bộ/ngành và cấp độ cao hơn là Ngân hàng nhà nước, cần khuyến khích sự chủ động và sáng tạo trong việc áp dụng điện toán đám mây.
Ông Nguyễn Đức Hiển lưu ý, hiện nay, các vấn đề liên quan đến điện toán đám mây đang được quy định trong nhiều bộ luật khác nhau, chẳng hạn như Luật An ninh mạng (2018), Luật An toàn thông tin mạng (2015), Luật Giao dịch điện tử (đang trình Quốc hội sửa đổi), Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (2022)...
Đối với lĩnh vực tài chính - ngân hàng, mặc dù đã có Thông tư 09/2020 của Ngân hàng Nhà nước quy định về an toàn thông tin trong hoạt động ngân hàng nhưng Thông tư này chưa rõ ràng về trách nhiệm của bên thứ ba - các nhà cung cấp dịch vụ và hạ tầng liên quan đến điện toán đám mây, gây khó khăn trong việc triển khai.
Thời gian qua, Ban Kinh tế Trung ương đã tiếp xúc với nhiều tổ chức quốc tế, nhiều doanh nghiệp. Họ đã có đề xuất nhà nước chỉnh sửa, bổ sung các quy định để đáp ứng với yêu cầu thực tiễn của Việt Nam.
"Các quy định mới, các hướng dẫn về điện toán đám mây cần phải tránh mâu thuẫn với các luật, các quy định khác", Phó Trưởng Ban Kinh tế trung ương nói.
Phó Trưởng ban Kinh tế Trung ương cho rằng những người làm chính sách cần nghiên cứu các thông lệ quốc tế cũng như kinh nghiệm phát triển của các nước. Việt Nam phải từng bước hội nhập với các khuôn khổ pháp lý trong chuyển đổi số của khu vực và quốc tế.
Do đó, cơ quan hữu trách như Ban Kinh tế Trung ương tiếp tục ghi nhận các ý kiến đóng góp để kiến nghị đến các cấp, các ngành nhằm sửa đổi các quy định sao cho phù hợp với thực tiễn, đặc biệt các quy định về bên thứ ba là đối tác nước ngoài.
Trong quá trình triển khai điện toán đám mây, ông Nguyễn Đức Hiển đề xuất phải có cơ chế thử nghiệm (sandbox). Trong Nghị quyết 52 của Bộ Chính trị (về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư) có nhấn mạnh việc các Bộ/ngành phải xây dựng các khuôn khổ, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát - chính là sandbox.
Theo ông Đức Hiển, áp dụng sandbox là vấn đề rất cần thiết nhưng các Bộ/ngành đang triển khai rất chậm. Tuy nhiên, trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng, việc áp dụng nguyên tắc thử sai của sandbox sẽ có nhiều bất lợi, vì ngân hàng là ngành quan trọng, tác động đến nhiều lĩnh vực. Nhìn chung là không cho phép thử sai. Nhưng vẫn phải có cách tiếp cận làm sao để khuyến khích đổi mới sáng tạo chủ động, tức là vẫn kiểm soát được rủi ro của hệ thống, đảm bảo an toàn hệ thống.
Đối với chính sách sandbox, ông Nguyễn Đức Hiển cho rằng, phải có 2 cách tiếp cận. Thứ nhất, là tiến hành xây dựng và hoàn thiện song song, giống như kinh nghiệm tại các ngân hàng của Thái Lan. Thứ hai, là khuyến khích sự thảo luận của các bên, tức là phải có sự tương tác về chính sách giữa các Bộ/ngành, giữa Ngân hàng nhà nước với các tổ chức tín dụng, giữa các doanh nghiệp, các Hiệp hội, các cơ quan. Đó là trách nhiệm chia sẻ, trao đổi thông tin giữa các bên.
"Trong chức năng của mình, Ban Kinh tế Trung ương sẽ thúc đẩy các cơ quan triển khai nhiệm vụ phân công trong Nghị quyết 52 về xây dựng các sandbox và thực hiện một cách đầy đủ hơn", ông Hiển nói.
Vấn đề tiếp theo, theo ông Hiển, là khuyến khích doanh nghiệp Việt Nam từng bước làm chủ công nghệ điện toán đám mây, đồng thời cũng thu hút doanh nghiệp nước ngoài, đảm bảo nhu cầu phát triển chung.
Ông Nguyễn Đức Hiển nhấn mạnh phải khuyến khích khu vực tư nhân phát triển điện toán đám mây. Rất nhiều báo cáo cho thấy chúng ta có thể đạt được con số nhiều tỉ USD trong dịch vụ điện toán đám mây, tuy nhiên các doanh nghiệp trong nước hiện nay mới chỉ đáp ứng được 20% nhu cầu sử dụng dịch vụ.
Bên cạnh việc khuyến khích các doanh nghiệp trong nước và nước ngoài trong lĩnh vực điện toán đám mây thì Việt Nam cũng phải đảm bảo được độc lập, tự chủ trong quản lý an toàn thông tin và dữ liệu.
Cuối cùng, ông Hiển cho rằng Việt Nam phải chuẩn bị sẵn sàng cho chuyển đổi số cũng như chuẩn bị đưa cả hệ thống lên điện toán đám mây. "Chúng ta phải tận dụng được những lợi ích mà mô hình điện toán đám mây mang lại và ứng dụng nó để khai thác lợi thế về quy mô, độ đàn hồi, cũng như tính linh hoạt của điện toán đám mây trong quá trình chuyển đổi số", Phó Trưởng Ban Kinh tế Trung ương nói./.
