Chuyển đổi tư duy sang bài toán thay vì chỉ bán sản phẩm
Tối 18/11, tại Lễ công bố Bản đồ và vinh danh Top 10 Doanh nghiệp Công nghệ số Việt Nam năm 2026, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long gửi gắm thông điệp các bộ, ngành, địa phương cần chủ động tạo bài toán và mở thị trường cho doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam.
Theo ông, chuyển đổi số không chỉ xoay quanh những bài toán lớn hay những dự án quy mô quốc gia. Tất cả nhu cầu giải quyết vấn đề trong phát triển kinh tế - xã hội của bộ, ngành, địa phương, cơ quan và đơn vị đều có thể trở thành bài toán để doanh nghiệp công nghệ tham gia.
"Chuyển đổi số là đưa mọi việc lên môi trường số, là giải quyết các bài toán mà chúng ta, địa phương, bộ, ngành đang có", Thứ trưởng nhấn mạnh.
Ông đồng thời đề nghị doanh nghiệp thay đổi cách tiếp cận thị trường: thay vì mang sản phẩm sẵn có đến giới thiệu, cần chủ động tìm hiểu cơ quan nhà nước, địa phương và doanh nghiệp đang cần giải quyết vấn đề gì, từ đó đề xuất giải pháp phù hợp.
Theo Thứ trưởng, việc lựa chọn công nghệ, phần mềm hay phân hệ nào là trách nhiệm của doanh nghiệp. Điều quan trọng là giải pháp phải xử lý được vấn đề thực tế, mang lại hiệu quả cho đơn vị sử dụng.
Ông cho rằng tình trạng chuyển đổi số nửa vời, khi cơ quan và doanh nghiệp vừa phải làm việc trên môi trường số vừa duy trì quy trình giấy tờ, khiến người sử dụng mệt mỏi. Vì vậy, doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy bán những gì mình có sang tư duy giải quyết những gì khách hàng cần.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp công nghệ số phải chuyển mạnh từ ứng dụng công nghệ sang từng bước làm chủ sản phẩm và công nghệ. Theo Thứ trưởng, ứng dụng là giai đoạn cần thiết nhưng không thể là đích đến. Doanh nghiệp phải tiếp tục đầu tư để làm chủ những công nghệ cốt lõi, tạo ra năng lực và sản phẩm có khả năng cạnh tranh lâu dài.
Doanh nghiệp dẫn đầu phải mở đường cho hệ sinh thái
Một yêu cầu khác được Thứ trưởng Phạm Đức Long đặt ra với các doanh nghiệp công nghệ số hàng đầu là không chỉ phát triển quy mô riêng mà còn phải tạo dựng hệ sinh thái, kết nối và dẫn dắt các doanh nghiệp khác cùng tham gia thị trường.
Ông cho rằng doanh nghiệp công nghệ Việt Nam có xu hướng muốn tự làm mọi việc vì tin rằng mình có thể đảm nhận nhiều khâu. Tuy nhiên, cách tiếp cận đơn lẻ sẽ hạn chế khả năng mở rộng quy mô và đưa sản phẩm ra thị trường.
Thứ trưởng dẫn ví dụ một doanh nghiệp có thể triển khai thành công giải pháp tại 5 ngân hàng, nhưng nếu biết kết nối với các đối tác trong hệ sinh thái, năng lực triển khai có thể mở rộng tới 100 ngân hàng.
Để làm được điều này, các doanh nghiệp đầu đàn cần công khai những lĩnh vực mình làm chủ và những lĩnh vực sẵn sàng mở để các doanh nghiệp khác tham gia phát triển. Đây là cơ sở hình thành chuỗi cung ứng và hệ sinh thái công nghệ số có khả năng mở rộng.
Thứ trưởng kỳ vọng tại kỳ công bố tới, VINASA không chỉ tiếp tục giới thiệu các doanh nghiệp dẫn đầu mà còn có thể công bố những hệ sinh thái do các doanh nghiệp này xây dựng và dẫn dắt.
Theo ông, doanh nghiệp công nghệ số, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, muốn tham gia các dự án, gói thầu của cơ quan nhà nước thì trước hết phải chứng minh được khả năng giải quyết bài toán của địa phương và bộ, ngành.
"Cuối cùng không phải là chúng ta có bao nhiêu doanh nghiệp, mà chúng ta tạo được bao nhiêu giá trị, có được bao nhiêu dự án, bao nhiêu công nghệ. Quan trọng là chúng ta giải được bao nhiêu bài toán của bộ, ngành, địa phương", Thứ trưởng nhấn mạnh.
VINASA công bố 108 vị trí doanh nghiệp trên 11 bản đồ lĩnh vực
Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Văn Khoa, Chủ tịch Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ công nghệ thông tin Việt Nam (VINASA), cho biết chương trình Top 10 Doanh nghiệp Công nghệ số Việt Nam năm 2026 vinh danh 83 doanh nghiệp với 51 danh hiệu Top 10 thuộc 11 lĩnh vực. Cùng với đó, VINASA ra mắt Bản đồ Doanh nghiệp Công nghệ số Việt Nam 2026 với 108 vị trí doanh nghiệp trên 11 bản đồ lĩnh vực.
Theo ông Khoa, bản đồ doanh nghiệp được xây dựng nhằm giúp các cơ quan quản lý, khách hàng, nhà đầu tư và đối tác nhận diện năng lực thực tế của doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam.
Với khách hàng và cơ quan nhà nước, đây là nguồn tham khảo để tìm kiếm nhà cung cấp phù hợp, giảm rủi ro khi lựa chọn.
Với đối tác quốc tế và nhà đầu tư, bản đồ là kênh tiếp cận các doanh nghiệp trong nước đã được đánh giá.
Đánh giá về Bản đồ Doanh nghiệp Công nghệ số Việt Nam 2026 do VINASA công bố, Thứ trưởng Phạm Đức Long cho rằng giá trị của bản đồ không chỉ nằm ở việc giới thiệu doanh nghiệp nào đang dẫn đầu, mà quan trọng hơn là nhận diện năng lực công nghệ số của Việt Nam: doanh nghiệp nào đang hoạt động, làm chủ công nghệ gì, có khả năng giải quyết những bài toán nào và đất nước còn thiếu những năng lực nào.
Với các bộ, ngành và địa phương, bản đồ là cơ sở để tìm kiếm, kết nối doanh nghiệp có năng lực phù hợp với nhu cầu thực tế. Thứ trưởng đề nghị VINASA tiếp tục hoàn thiện phương pháp đánh giá, xác thực và cập nhật dữ liệu thường xuyên, bởi bản đồ năng lực doanh nghiệp không thể là một sản phẩm cố định trong bối cảnh công nghệ liên tục thay đổi.